z pedagogiki lub psychologii na temat:

Układ kostny

Zmiana wersji
Wyślij / drukuj

Układ kostny








Rodzaje kości W szkielecie dorosłego człowieka występuje 206 oddzielnych kości. Ich Liczba zmienia się wraz z wiekiem; wynika to ze zrastania się poszczególnych części kości u ludzi młodych i ze zrastania się niektórych kości u osób w wieku starczym.
Podział kości ze względu na ich kształt przedstawia się następująco:
  • kości Długie (ossa longa). Większość ich wchodzi w skład kończyn. Zbudowane są z trzonu (corpus) i dwóch nasad (epiphisis) - bliższej i dalszej, biorąc za Punkt odniesienia oś pośrodkową ciała. W trzonach tych kości znajduje się jama szpikowa;
  • kości płaskie (ossa piana). Zalicza się do nich kości sklepienia cza^ ki, łopatkę, mostek, kości biodrowe;
  • kości krótkie (ossa breue). Są równomiernie rozwinięte we Wszy kich kierunkach (np. kości nadgarstka, stepu);
  • kości różnokształtnne (ossa multiformia). Nie dają się zaliczyć wyżej wymienionych grup (np. kręgi);
  • kości pneumatyczne (ossapneumatica). Zawierają puste przesta nie wyścielone błoną śluzową (np. kość szczękowa, czołowa).
Budowa i skład kości Podczas nauki anatomii posługujemy się zwykle kośćmi, które został poddane maceracji. Maceracja polega na działaniu bakterii gnilnych Nisz czących wszystkie miękkie części kości. Należy pamiętać, że wygląd takie kości różni się zasadniczo od kości znajdujących się w żywym organizmy Ciężar nie wymacerowanego kośćca wynosi przeciętnie u mężczyzn ok.11 kg, a u kobiet ok. 10 kg i stanowi ok. 14% ciężaru ciała.
Każda kość składa się z czterech elementów tworzących biologiczn całość:
  • z Tkanki kostnej
  • z okostnej
  • z chrząstki stawowej
  • ze szpiku kostnego.
Oglądając Przekrój dowolnej kości można wyodrębnić dwie warstwy o różnej konsystencji. Zewnętrzna warstwa kości, o ścisłym utkaniu, nazywan jest istotą zbitą (substantia compacta), natomiast warstwa wewnętrzni o utkaniu beleczkowatym - istotą gąbczastą (substantia spongiosa). Na wyraźniej Istota gąbczasta występuje w nasadach kości długich, a istota zbił - w ich trzonach. Układ beleczek w istocie gąbczastej nie jest przypadków lecz są one uporządkowane zgodnie z przebiegiem linii nacisku i naprężeń.
W kościach płaskich, w ich cienkich miejscach często nie ma istoty gąbczastej, a dwie Blaszki istoty zbitej zlewają się tworząc całość. Okostna (periosteum) jest błoną włóknistą obficie unaczynioną i unerwioną, pokrywającą kość ze wszystkich stron, z wyjątkiem powierzchni stawowych. Składa się z dwóch warstw: zewnętrznej, zawierającej włókna klejodajne i sprężyste, oraz wewnętrznej, bogatej w Elementy komórkowe {osteoblasty), nazywanej warstwą rozrodczą. Procesy regeneracji kości (uzupełnienie ubytków czy zrastanie się po złamaniu) rozpoczynają się właśnie c warstwy rozrodczej okostnej. Szpik kostny (medulla ossium) wypełnia jamę szpikową ijamki w ist< cię gąbczastej. Rozróżnia się dwa rodzaje szpiku kostnego: szpik kostr żółty (medulla ossium flaua) i Szpik kostny Czerwony (medulla ossium n bra). Pierwszy Rodzaj składa się głównie z komórek tłuszczowych i wysti puje w jamach szpikowych kości długich, natomiast drugi wypełnia przestrzenie między beleczkami kostnymi istoty gąbczastej. Szpik kostny Czerwony wytwarza czerwone ciałka krwi (erytrocyty) oraz ziarniste krwinki białe (granulocyty). U noworodków występuje wyłącznie szpik Czerwony W miarę wzrostu organizmu zachodzi Proces stłuszczania szpiku w trzonach kości długich; w efekcie u osób dorosłych ilość szpiku czerwonego i ź ó tego jest mniej więcej taka sama Komórki kostne leżą w jamkach kostnych i otoczone są międzykomórkową substancją organiczną zwaną osseiną. Zawiera ona Sole minerału wśród których znajdują się: Fosforan wapnia (85%), Węglan wapnia (11%) Fosforan magnezu (1,5%), zasadowe Sole sodu i potasu (2%), Chlorek wapnia (0,5%), fluorek wapnia (0,5%). Zawartość soli wapnia i fosforu decyduje o twardości i wytrzymałości kości na obciążenia. Należy zwrócić uwagę na bardzo istotną cechę charakterystyczną kości, mianowicie na ich biologiczną plastyczność. Kości dostosowują swój kształt do warunków w jakich się znajdują i pracują. Mają zdolność przebudowy swej struktury stosownie do zmian w wielkości i kierunkach działających na nie obciążeń mechanicznych. Rodzaje połączeń kości Podział połączeń kości obejmuje dwie zasadnicze grupy: Połączenia ścisłe (synarthoses) i Połączenia jamowe, czyli stawowe (articulatione). Do połączeń ścisłych zalicza się:
  • więzozrosty,
  • chrząstkozrosty,
  • kościozrosty.
Więzozrost (syndesmosis), czyli włókniste połączenie kości (juncti fibrosa) występuje u człowieka jako:
  • więzozrost włóknisty (syndesmosis fibrosa) - zawiera dużo włók klejodajnych (np. Błona międzykostna przedramienia);
  • więzozrost sprężysty (syndesmosis elastica) - elastyczny i rozciągliwy (np. więzadła żółte kręgosłupa).
  • Więzozrosty włókniste i sprężyste zezwalają na ruchy obrotowe dc i liniowe do 2 mm;
  • Szew (sutura) - specyficzny Rodzaj więzozrostu; występuje w obrębie czaszki. Wyróżnia się szwy proste (sutura piana), szwy łuskowate ( tura sqamosa), szwy piłowate (sutura serrata);
  • wklinowanie (gomphosis) - sposób zamocowania zębów w zębodołs
Chrząstkozrost (synchondrosis) łączy dwie kości za pomocą warstwy chrząstki włóknistej (wyjątkiem jest połączenie pierwszego że z mostkiem, gdzie występuje chrząstka szklista). Przykładem takiego łączenia jest chrząstka spojenia łonowego lub krążki między kręgowe. Kres ruchów w obrębie chrząstkozrostów jest minimalny. Kościozrost (synostosis) powstaje z wiekiem przez kostnienie zozrostów lub chrząstkozrostów (czasem stawów). To połączenie wyklucza możliwości ruchowe (np. kość krzyżowa). Połączenia wolne, czyli stawy, umożliwiają swobodne ruchy dwu kości względem siebie. Określane są często jako Połączenia maziowe (junct synouiales).
Stałymi elementami stawów są:
  • powierzchnie stawowe (facies articulares) pokryte chrząstką szklistą, która zmniejsza tarcie, jest elastyczna i odporna na ścieranie;
  • Torebka stawowa (capsula articularis) ochraniająca staw. Zbudowana jest z zewnętrznej warstwy -błony włóknistej (membrana fibrosa) i warstwy wewnętrznej - błony maziowej (membrana synovialis). Błona włóknista często tworzy grube, mocne pasma łącznotkankowe, czyli więzadła. Błona maziowa wydziela maź i może wytwarzać kosmki, fałdy lub kaletki maziowe;
  • Jama stawowa (cauum articulare) -jest to szczelinowata Przestrzeń wypełniona mazią. Wielkość jamy stawowej w różnych stawach waha się od kilku do kilkudziesięciu cm3
Oprócz wymienionych powyżej stałych składników stawu występują również niestałe, dodatkowe elementy, a mianowicie:
  • więzadła stawowe (ligamenta articularia), które są zrośnięte z torebką stawową, bądź też biegną niezależnie od niej. Są to pasma Tkanki łącznej włóknistej, łączące kości w stawie, wzmacniające Staw i ograniczające ruchomość,
  • obrąbki stawowe (labrum glenoidalia), czyli pierścienie zbudowane z chrząstki włóknistej. Powiększają powierzchnię panewki (np. w stawie ramiennym) i chronią powierzchnie stawowe przed uderzeniami,
  • krążki stawowe (disci articulares) - są to twory włókniste, dzielące jamę stawową na dwa piętra,
  • łąkotki stawowe (menisci articulares) - częściowo rozdzielają jamę stawową. Wyrównują źle dopasowane do siebie powierzchnie stawowe, pełnią rolę amortyzatorów i stanowią przesuwalne powierzchnie stawowe.




CZaszka

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Jama mózgoczaszki Umowna Płaszczyzna pozioma, przeprowadzona przez gładziznę i Kresy karkowe górne, dzieli mózgoczaszkę na sklepienie(caluaria) i podstawę czaszki(basis). Sklepienie Czaszki jest od wewnątrz wklęsłe i wymodelowane przez mózgowie, naczynia tętnicze i zatoki żylne. Można na nim wyróżnić:
  • wyciski palczaste (impressiones digitatae),
  • łęki mózgowe (juga cerebralia),
  • bruzdy tętnicze (sulci arteriosi),
  • bruzdę zatoki strzałkowej górnej (sulcus Sinus sagittalis superioris), która w tyle dochodzi do guzowatości potylicznej wewnętrznej, a w przedzie przechodzi w grzebień czołowy, sięgający do otworu ślepego,
  • dołeczki ziarenkowe (foueolae granulares), małe, okrągłe zagłębienia dla kosmków pajęczynówki, występujące najliczniej wzdłuż linii pośrod-kowej sklepienia czaszki.
Również na sklepieniu Czaszki widoczne są szwy: wieńcowy, we i strzałkowy, Ściana zewnętrzna sklepienia jest gładka i wypukła. Powierzchnia wewnętrzna podstawy Czaszki jest podzielona n: doły: przedni, środkowy i tylny. Dół przedni(fossa cranii anterior) jest położony najwyżej. Zwieńczony jest przez kość czołową, blaszkę sitową, Trzon kości klinów skrzydła mniejsze, które oddzielają go od dołu środkowego. W linii pośrodkowej widoczne są grzebień koguci i otwór ślepy. Z obu stron grze Blaszka sitowa tworzy dwa zagłębienia. Przez otwory Blaszki sitowe chodzą nerwy węchowe. W Dole przednim leżą płaty czołowe mózgu Dół środkowy(fossa cranii media) zawiera płaty skroniom zgu. Ograniczony jest przez skrzydła większe kości klinowej, łuskę i j nią powierzchnię kości skroniowej(części skalistej). Część środków leży Trzon kości klinowej. Trzon ma zagłębienie, czyli siodełko, w którym leży przysadka mózgowa. Na przedzie siodła występuje l skrzyżowania nerwów wzrokowych(sulcus chiasmatis) kończąca się stronnic kanałem wzrokowym(canalis opticus), dla przejścia nerwu okowego i tętnicy ocznej. Dół środkowy łączy się z oczodołem przez szczelinę oczodołową górną(fissura orbitalis superior). Przez ten otwór l nerwy okołoruchowy, bloczkowy, oczny, odwodzący i żyła oczna. W szczeliny oczodołowej leży otwór okrągły (foramen rotundom), przea przechodzi Nerw szczękowy. Obok znajduje się otwór owalny(forarnd le) - dla nerwu żuchwowego, mały otwór kolcowy(foramen spinosidla tętnicy oponowej środkowej i otwór wewnętrzny kanału tętnicy(canalis caroticus). W czaszce wymacerowanej widoczny jest również poszarpany (foramen lacerum). Dół tylny Czaszki (fossa craniiposteriori jest wypełniona nie przez móżdżek. Dół jest ograniczony przez grzbiet siodła ture Stok kości klinowej, kość potyliczną, część sutkową kości skroniow jej część skalistą. Na tylnej powierzchni części skalistej znajduje się słuchowy wewnętrzny(porus acusticus internus), prowadzący do p du słuchowego wewnętrznego. Do tego otworu wchodzą Nerw twa Nerw statyczno-słuchowy oraz Tętnica błędnikowa. Między kośćmi sl wą i potyliczną leży otwór szyjny(foramen j ugulare), przez który przechodzą nerwyjęzykowo-gardłowy, błędny, dodatkowy i opuszka górnej ży nej. W tylnym Dole Czaszki występuje największy pojedynczy otwór ] wy Czaszki - otwór wielki (foramen magnum), przez który przechod2 przedłużony oraz dwie tętnice kręgowe i Nerw dodatkowy. Po obu st otworu wielkiego mieści się kanałnerwu podjęzykowego(canalis hysi). W tyle za otworem wielkim widoczne są dwa doły potyliczne dołu dzielone grzebieniem potylicznym wewnętrznym(crista occpitalis ir) W górze doły potyliczne są ograniczone bruzdą zatoki poprzecznej(sinus transuersi). Ograniczenia oczodołu Oczodół ograniczają Cztery ściany: przyśrodkowa(paries medialis), boczna(paries lateralis), górna (paries superior), czyli sklepienie, oraz dolna(paries inferior), czyli dno. Ściany te są utworzone przez powierzchnię oczodołową i wyrostek czołowy szczęki, blaszkę oczodołową kości sitowej, kość łzową, wyrostek oczodołowy kości podniebiennej, Skrzydło większe i mniejsze kości klinowej, kości czołową i jarzmową. Na ścianie przyśrod-kowej leży dół woreczka łzowego(fossa sacii lacrimalis) przechodzący w kanał nosowo-łzowy(canalis nasolacrimalis). W głębi oczodołu znajduje się szczelina oczodołowa górna(fissura orbitalis superior), łącząca oczodół ze środkowym dołem czaszki, i szczelina oczodołowa dolna(fissura orbitalis inferior), prowadząca do dołu skrzydłowo-podniebiennego(fossa ptery-gopalatina). Ograniczenia jamy nosowej Wejście do jamy nosowej kostnej ogranicza otwór gruszkowaty(apertu-rapiriformis), a ujście stanowią nozdrza tylne(choanae). Ściana Górna oczodołu jest utworzona przez kości nosową, czołową i blaszkę sitową kości sitowej. Ścianę dolną stanowią wyrostek podniebienny szczęki i Blaszka pozioma kości podniebiennej. Ścianę tylną tworzy Powierzchnia przednia trzonu kości klinowej. Ściana przyśrodkowa, czyli kostna przegroda nosa jest utworzona przez blaszkę pionową kości sitowej i lemiesz. W ścianie bocznej występują Trzy małżowiny nosowe - Górna i środkowa będące częściami kości Bitowej, oraz Dolna - stanowiąca odrębną kość. Małżowiny te wytwarzają Trzy przewody nosowe: górny, środkowy i dolny(meatus Nasi superior). Ściana boczna jest utworzona głównie przez przyśrodkowa ścianę błędnika kości sitowej oraz Trzon i wyrostek czołowy szczęki. Połączenia kości czaszki :
U dorosłego pomiędzy kośćmi Czaszki występują w zasadzie wszystkie typy połączeń, tzn. zarówno Połączenia ścisłe ( więzozrosty, chrząstkozrosty, kościozrosty) i wolne (stawy).
Więzozrosty :
W czaszce istnieją dwie postacie więzozrostów :
⇒ szwy (sutura)
⇒ wklinowanie (gomphosis)
Szwy występują głównie na sklepieniu Czaszki (calvaria). Wyróżniamy Trzy zasadnicze typy :
szew piłowaty(sutura serrata), przykładem jest Szew wieńcowy (sutura coronaria) łączący kość czołową i kości ciemieniowe; szew strzałkowy(sutura sagittalis) łączący dwie kości ciemieniowe; szew węgłowy(sutura lambdoidea) łączący łuskę. potylicznej z kośćmi ciemieniowymi.
szew płaski (sutura plana), przykładem jest szew podniebienny pośrodkowy (sutura palatina mediana) łączący wyrostki podniebienne szczęk ze sobą, oraz Blaszki poziome kości podniebiennych również ze sobą; szew podniebienny poprzeczny(sutura palatina transver-sa) łączący tylne brzegi wyrostków podniebiennych szczęk z brzegami przednimi blaszek poziomych kk. podniebiennych.
szew łuskowy(sutura squamosa), np. połączenie części łuskowej kości skroniowej z brzegiem dolnym kości ciemieniowej. Za pomocą wklinowania są umocowane Zęby w zębodole (jest to okrężny Układ drobnych więzadełek mocujących korzeń zęba). Chrząstkozrosty :
⇒Występują głównie na podstawie czaszki(basis cranii). Ulegają kostnieniu po 25 roku życia.
chrząstkozrost klinowo-skalisty(synchondrosis sphenopetrosa) pomiędzy brzegiem tyl-nym skrzydła większego k. klinowej i brzegiem przednim Piramidy k. skroniowej.
chrząstkozrost skalisto-potyliczny (synchondrosis petrooccipitalis) pomiędzy brzegiem tylnym Piramidy k. skroniowej a częścią podstawną k. potylicznej.
chrząstkozrost klinowo-potyliczny(synchondrosis sphenooccipitalis) pomiędzy tylną powierzchnią trzonu k. klinowej i częścią podstawną k. potylicznej.
chrząstkozrosty śródpotyliczne(synchondroses intraoccipitales) - przednie, pomiędzy częścią podstawną k. potylicznej i częściami bocznymi tej kości; tylne, między częściami bocznymi k. potylicznej i łuską k. potylicznej. Kostnieją ok. 6-go roku życia. Stawy :
parzysty staw skroniowo-żuchwowy(articulatio temporomandibularis)
stawy między kosteczkami słuchowymi- Staw kowadełkowo-młoteczkowy (articulatio incudomallearis) i Staw kowadełkowo-strzemiączkowy (articulatio incudostapedia); w zasa-dzie jednak te Połączenia są więzozrostami. Istnieje jeszcze jedno połączenie, którego nie zaliczamy do żadnego z wyżej wymienionych. Jest to połączenie między dziobem klinowym(rostrum sphenoidale) a skrzydłami lemiesza (alae vomeri). W terminologii łacińskiej nosi nazwę schindylesis. Brak odpowiednika polskiego (rozszczepienie). U noworodka
⇒ szwy nie występują, a kości sklepienia Czaszki są połączone elementami błoniastymi.
⇒ na skrzyżowaniu elementów błoniastych występują ciemiączka(fonticuli). ⇒ ciemiączko przednie, czołowe(fonticulus anterior) - między kośćmi czołowymi i ciemie-niowymi (w tym okresie istnieją jeszcze dwie kk. czołowe). Leży na skrzyżowaniu szwów : czołowego wieńcowego i strzałkowego. Wymiary 3 - 5,5 x 2 - 5 cm. W antropologii Punkt ciemiączka przedniego nosi nazwę bregma. Ciemiączko przednie kostnieje ok. 18-24 mie-siąca życia. ⇒ . ciemiączko tylne, potyliczne (fonticulus posterior) - w miejscu Połączenia części łusko-wej k. potylicznej z kośćmi ciemieniowymi (szwu węgłowego ze szwem strzałkowym). W antropologii Punkt ten nosi Miano lambda. Ciemiączko tylne zarasta w okresie między 9 a 12 miesiącem życia. ⇒ ciemiączka klinowe(dwa) (fonticulus sphenoidalis) - w miejscu Połączenia części łusko-wej k. skroniowej, skrzydła większego k. klinowej i kąta klinowego k. ciemieniowej (czasem też powierzchni skroniowej k. czołowej). W antropologii Punkt nosi nazwę pterion. Cie-miączko klinowe należące wraz z sutkowym do ciemiączek bocznych może nie istnieć już w momencie porodu, ale fizjologicznie zarasta do 3-go miesiąca życia. ⇒ ciemiączko sutkowe(dwa) (fonticulus mastoideus) - w miejscu Połączenia kąta sutkowe-go k. ciemieniowej łuski potylicznej i części sutkowej k. skroniowej. W antropologii nosi nazwę asterion. Kostnieje jak wyżej. W przeciwieństwie do pozostałych jest zbudowane z chrząstki szklistej.
Obecność błoniastych połączeń ułatwia adaptację głowy dziecka do kształtu kanału rodnego w czasie porodu (możliwość "dachówkowatego" zachodzenia kości strony prawej i lewej na siebie, przy całkowitej ochronie struktur mózgowia - wypracowanie najbardziej miarodajne-go obwodu główki, jako części przodującej dziecka).
Inne ważniejsze punkty antropologiczne czaszki, to nasion (sutura frontonasalis- szew czołowo-nosowy) i inion (protuberantia occipitalis externa).

Budowa stawu obrotowego

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Połączenia kręgosłupa z czaszką
Wyróżniamy dwa Stawy łączące Kręgosłup z głową :
staw górny głowy(staw szczytowo-potyliczny ; articulatio atlantooccipitalis)
staw dolny głowy(staw szczytowo-obrotowy; articulatio atlantoaxialis) Staw górny głowy składa się z dwóch symetrycznych stawów. Powierzchnie stawowe : główkę w stawie stanowi powierzchnia stawowa kłykcia k. potylicznej; panewką jest dołek stawowy górny kręgu szczytowego.
Torebka stawowa : przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła :
błona szczytowo-potyliczna przednia(membrana atlantooccipitalis anterior) - przyczepia się do części podstawnej k. potylicznej i łuku przedniego kręgu szczytowego.
błona szczytowo-potyliczna tylna(membrana atlantooccipitalis posterior) - przyczepia się do brzegu tylnego otworu wielkiego k. potylicznej i do tylnego łuku kręgu szczytowego.
Ruchy : w stawie górnym głowy wykonujemy ruchy "potakiwania". Staw dolny głowy morfologicznie zbudowany jest z czterech stawów; dwóch nieparzystych położonych do przodu i do tyłu od zęba kręgu obrotowego; oraz dwóch parzystych stawów szczytowo-obrotowych bocznych. Powierzchnie stawowe : główkę w stawie szczytowo-obrotowymbocznym stanowi Powierzchnia stawowa Górna kręgu obrotowego; panewką jest dołek stawowy dolny kręgu szczytowego. Stawy związane z zębem kręgu obrotowego to Stawy szczytowo-obrotowe pośrodkowe, odpowiednio przedni i tylny. Główką w stawie szczytowo-obrotowym pośrodkowym przednim jest Powierzchnia stawowa przednią zęba kręgu obrotowego; panewkę stanowi dołek zęba(fovea dentis). Z kolei w stawie szczytowo-obrotowym pośrodkowym tylnym główkę stanowi Powierzchnia stawowa tylna zęba, a panewką jest Powierzchnia stawowa więzadła poprzecznego kręgu szczytowego.
Torebki stawowe : przyczepiają się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych. Więzadła :
więzadło Krzyżowe kręgu szczytowego(ligamentum cruciforme atlantis) - jest zbudowane z części poziomej (więzadło poprzeczne kręgu szczytowego) oraz pionowej (pęczki podłużne).
więzadło poprzeczne kręgu szczytowego(ligamentum transversum atlantis) - przyczepia się do wewnętrznych powierzchni części bocznych kręgu szczytowego.
pęczki podłużne górne(fasciculi longitudinales superiores) - przyczepiają się do przedniego brzegu otworu wielkiego k. potylicznej i do więzadła poprzecznego kręgu szczytowego.
pęczki podłużne dolne(fasciculi longitudinales inferiores) - odchodzą również od więzadła poprzecznego i dochodzą do tylnej powierzchni trzonu kręgu obrotowego.
więzadło wierzchołka zęba(ligamentum apicis dentis) - łączy Szczyt zęba z brzegiem przednim otworu wielkiego.
więzadła skrzydłowate(ligamenta alaria) - rozpoczynają się na stronach bocznych zęba i dochodzą do powierzchni przyśrodkowych kłykci potylicznych.
błona pokrywająca(membrana tectoria) - rozpoczyna się na wewnętrznej powierzchni części podstawnej k. potylicznej i kończy na powierzchni tylnej trzonu kręgu obrotowego.
Ruchy : w stawie dolnym głowy wykonujemy ruchy "przeczenia".

Budowa Kręgosłupa

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Wśród połączeń kręgosłupa możemy spotkać zarówno połączenia ścisłe(chrząstkozrosty, więzozrosty i kościozrosty), jak i połączenia ruchome - stawowe. Generalnie Połączenia kręgosłupa dzielimy na Długie i krótkie. Połączenia krótkie zespalają ze sobą sąsiednie kręgi, natomiast Połączenia Długie łączą więcej Niż dwa kręgi. Do połączeń długich zaliczamy :
więzadło podłużne przednie(ligamentum longitudinale anterius) - rozpoczyna się na guzku gardłowym części podstawnej k. potylicznej i biegnie po przedniej powierzchni trzonów kręgów i tarcz międzykręgowych, zachodząc na powierzchnie boczne trzonów kręgów; kończy się na powierzchni miednicznej k. krzyżowej.
więzadło podłużne tylne(ligamentum longitudinale posterius) - rozpoczyna się na stoku k. potylicznej i przednim brzegu otworu wielkiego, biegnie wzdłuż tylnej powierzchni trzonów kręgów i tarcz międzykręgowych (łączy się ściśle z tarczami międzykręgowymi, rozszerzając się na nich, a zwężając na trzonach kręgów) i kończy w górnym odcinku kanału krzyżowego.
więzadło nadkolcowe(ligamentum supraspinale) - łączy wyrostki kolczyste kręgów począwszy od C7 aż do grzebienia krzyżowego pośrodkowego.
więzadło karkowe(ligamentum nuchae) - przyczepia się do grzebienia potylicznego zewnętrznego, guzka tylnego kręgu szczytowego oraz wierzchołków wyrostków kolczystych kręgów C2 - C7. Połączenia krótkie łączą :
wyrostki stawowe- są to tzw. Połączenia międzykręgowe (juncturae zygapophysiales s. articulationes intervertebrales)(łączą wyrostki stawowe Górne i dolne tworząc 23 pary stawów międzykręgowych).
łuki kręgów- więzadła żółte (ligamenta flava s. ligamenta interarcuata).
wyrostki poprzeczne- więzadła międzypoprzeczne (ligamenta intertransversaria).
wyrostki kolczyste- więzadła międzykolcowe (ligamenta interspinalia).
trzony kręgów- krążki międzykręgowe (disci intervertebrales) - zbudowane z dwóch części : Jądra miażdżystego (nucleus pulposus) położonego ekscentrycznie bliżej brzegu tylnego krążka oraz pierścienia włóknistego (anulus fibrosus) położonego obwodowo w stosunku do Jądra miażdżystego w postaci koncentrycznie ułożonych blaszek. Komórki Jądra miażdżystego oraz więzadło wierzchołka zęba są pozostałościami po strunie grzbietowej (chorda dorsalis). Połączenie k. krzyżowej z guziczną
Jest to tzw. połączenie krzyżowo-guziczne(junctura sacrococcygea). Łączą się w nim rożki guziczne(cornua coccygea) i rożki krzyżowe(cornua sacralia). Powierzchnie są uzupełnione przez krążek międzykręgowy. Połączenie to wzmacniają :
więzadło krzyżowo-guziczne brzuszne(odp. więzadłu podłużnemu przedniemu)
więzadło krzyżowo-guziczne grzbietowe głębokie(odp. więzadłu podłużnemu tylnemu)
więzadło krzyżowo-guziczne grzbietowe powierzchowne(odp. więzadłom żółtym i torebkom stawowym)
więzadło krzyżowo-guziczne boczne( odp. więzadłom międzypoprzecznym). Ruchomość kręgosłupa Ruchomość między dwoma sąsiadującymi kręgami nie jest duża jednak w wyniku sumowania się pojedynczych ruchów powstają obszerne ruchy kręgosłupa jako całości, a mianowicie:
  • Zginanie i prostowanie (flexio et extensio) w płaszczyźnie strzałkowej. Zakres tych ruchów wynosi w całości od 170 do 250°. Najwyraźniej ruchy te występują w odcinkach szyjnym i lędźwiowym. W części pi( wej są ograniczone ułożeniem wyrostków kolczystych oraz przez obręcz klatki piersiowej;
  • skłony boczne (flexio lateralis) w płaszczyźnie czołowej. Całog chu ma zakres ok. 110°. Występują najwybitniej w odcinku piersiol W odcinku szyjnym ruchy te łączą się z ruchami obrotowymi w wyniku śnego ułożenia powierzchni stawowych;
  • ruchy skrętne (rotatio) w płaszczyźnie poprzecznej. Zakres ruch^ ok. 80° w każdą stronę. Najwyraźniej występują w odcinku szyjnym stępnie piersiowym, a w odcinku lędźwiowym prawie nie występuj względu na ułożenie wyrostków stawowych w płaszczyźnie strzałkom
  • ruchy obwodzenia (cirkumductio). Występują jako kombinacj wyżej wymienionych ruchów. W ruchach obwodzenia biorą udział biodrowe.
Ruchomość kręgosłupa zarówno jako całości, jak i jego poszczególnych części jest osobnicze bardzo zmienna. Krzywizny kręgosłupa Kręgosłup oglądany z boku nie stanowi prostej kolumny kostnej jest wygięty esowato. Są to krzywizny w płaszczyźnie strzałkowej - logiczne, czyli prawidłowe. W częściach szyjnej i lędźwiowej występuj gięcia skierowane do przodu, zwane lordozami (lordosis ceruicalis et balis), a w części piersiowej i krzyżowej - wygięcia skierowane do tej są to kifozy (kyphosis thoracica et sacralis). Fizjologiczne Krzywizna gosłupa zwiększają jego elastyczność oraz pełnią funkcję amortyzł Skrzywienia kręgosłupa w płaszczyźnie czołowej określane są jako s zy (skolioses) i traktowane są jako skrzywienia patologiczne. Skolioz patyczne, czyli takie, których przyczyny są nieokreślone mogą się pój już w życiu płodowym, a najczęściej kształtują się w okresie wzras organizmu. Znanymi przyczynami skolioz są m. in.: ogólna asymetri dowy ciała, nieprawidłowe ułożenie tułowia lub głowy, czy też prawo, leworęczność. Niektórzy anatomowie twierdzą, że skrzywienia bocz n stępują u 60%-70% osobników (o zakwalifikowaniu do stanu patoh nego decyduje Stopień zaawansowania skrzywień).

Budowa Kręgu

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Każdy typowy Kręg ruchomy jest zbudowany z dwóch zasadniczych części: przedniej, którą stanowi trzon (corpus vertebrae) i tylnej, nazywał łukiem kręgu (arcus vertebrae). Obie te części obejmują otwór kręgowy ( ramen vertebrae). Otwory wszystkich kręgów w sumie tworzą kanał kręgwy(canalis vertebralis), w którym leży Rdzeń kręgowy wraz z oponami.
Od łuku kręgu odchodzą następujące wyrostki:
  • wyrostek kolczysty (processus spinosus), nieparzysty, skierowany tyłowi,
  • wyrostki poprzeczne (processus transversi), parzyste, odchodzą bocznie,
  • wyrostki stawowe Górne i dolne (processus articulares superiores et inferiores), parzyste, zwrócone ku górze i ku dołowi.
Trzony kręgów dźwigają Ciężar ciała, łuki otaczają i chronią Rdzeń kręgowy, wyrostki poprzeczne i kolczysty służą do przyczepu więzadeł i mięśni, stanowiąc również dla nich ramiona dźwigni. Wyrostki stawowe Górne i dolne umożliwiają stawowe połączenie kręgów ze sobą. Trzon kręgu ma przeważnie kształt walcowaty i wyróżnia się na nim Cztery powierzchnie: górną i dolną, które są chropowate, gdyż zrastają się z krążkiem międzykręgowym; powierzchnię obwodową trzonu, która jest wklęsła i ograniczona przez brzegi górny i dolny; powierzchnię rdzeniową, stanowiącą przednią ścianę otworu kręgowego. Elementem budulcowym trzonu jest istota gąbczasta, której beleczki kostne przystosowane są do znoszenia dużych obciążeń. Łuk kręgu rozpoczyna się nasadą(pediculus arcus uertebrae) w części grzbietowej strony kręgu. Na brzegach górnym i dolnym nasady duje się wcięcie kręgowe Górne i dolne(incisura uertebralis superior ei rior). Przez połączenie wcięcia dolnego i górnego sąsiadujących kręgu wstają parzyste otwory międzykręgowe (foramen interuertebrale).Część łuku, w którą przechodzi nasada określa się blaszką łuku kręgowego(darnina arcus uertebrae). Blaszki z prawej i lewej strony zrastają się i ograniczają od tyłu otwór kręgowy.
Kręgi poszczególnych odcinków kręgosłupa mają charakterystyczne cechy budowy, które pozwalają na ich identyfikację. Kręgi szyjne (vertebrae ceruicales)
W skład odcinka szyjnego kręgosłupa wchodzi Siedem kręgów. I szy i drugi Kręg mają zupełnie nietypową budowę i wymagają odrę omówienia. Siódmy Kręg szyjny upodabnia się do kręgów piersiowych. Kręg szczytowy(atlas) jest pierwszym kręgiem szyjnym. Charakteryzuje się brakiem trzonu i wyrostka kolczystego. Zbudowany jest z przedniego (arcus anterior), łuku tylnego(arcus postenor) i dwu część bocznych (rnassa lateralis). Łuk przedni jest mniejszy od tylnego. Naje wnętrznej Stronie znajduje się guzek przedni (tuberculum anterius). N nie wewnętrznej łuku przedniego występuje dołek zębowy (foueadktóry stanowi powierzchnię stawową służącą do Połączenia z zębem obrotowego. Na łuku tylnym znajduje się guzek tylny (tuberculum rius), który jest szczątkowym wyrostkiem kolczystym. Części boczne, leżące między łukami, tworzą grubsze elementy kręgu szczytowego i są przystosowane do dźwigania głowy. Znajdują się na nich dołki stawowe Górne i dolne(foveae articulares superiores et inferiores), na których występują powierzchnie stawowe stanowiące Połączenia z sąsiednimi elementami kostnymi. Kształt dołków górnych zbliżony jest do fasoli, a dołki dolne są okrągławe. Na zewnątrz od części bocznych odchodzą wyrostki poprzeczne (processus transuersi), które zawierają otwór wyrostka poprzecznego(foramen transy er sarium). Wyrostki poprzeczne stanowią miejsce przyczepu i dźwignie kostne dla mięśni obracających głowę. Drugi Kręg szyjny - obrotowy(axis) ma Trzon wydłużony w kierunku doczaszkowym w ząb(densidookoła którego obraca się Kręg szczytowy wraz z głową. Ząb mapowierzchnię stawową przednią(facies articularis anterior) i tylną (facies articularis posterior). Do tyłu od trzonu znajduje się łuk (arcus). Od łuku odchodzą: rozdwojony wyrostek kolczysty(procesus spinosus), wyrostki poprzeczne (z otworami) i wyrostki stawowowe. Brak wyrostków stawowych górnych — na ich miejscu występują i gławe powierzchnie stawowe górne, które są skierowane skośnie ku wi i w bok. Takie ustawienie powierzchni stawowych pozwala na obs2 ruchy obrotowe pierwszego kręgu szyjnego (szczytowego) wraz z g w stosunku do kręgu obrotowego. Siódmy kręg szyjny(uertebra prominenta) łączy w sobie charakterystyczne cechy kręgów szyjnych i piersiowych. Posiada jeszcze otwory w wyrostkach poprzecznych, ale już nie ma rozdwojonego wyrostka kolczystego. Trzon kręgu jest znacznie większy Niż u pozostałych kręgów szyi wyrostek kolczysty dłuższy, zakończony guzkiem. Przy zgięciu głowy przodu ten wyrostek jest wyraźnie wyczuwalny pod skórą. Kręgi szyjneod 3 do 6 (uertebrae ceruicales) mają niskie trzony, cię łuki pochylone lekko w dół, obejmujące otwory kręgowe o kształcie kątnym. Okrągłe wyrostki stawowe układają się skośnie od Góry ku dolowi ( i od przodu ku tyłowi pod kątem 45°. Wyrostki kolczyste tych kręgów! końcu rozdwojone i pochylone lekko w dół. Wyrostki poprzeczne (prasus transuersi) są skierowane bocznie. Składają się z dwóch listewek szyjnych: przedniej, która jest szczątkowym żebrem, i tylnej, będącej prawym właściwym wyrostkiem poprzecznym. Obydwie listewki zrastają się na kor i w tych miejscach powstają guzki: przedni i tylny(tuberculum anteri posterius). W obrębie wyrostków poprzecznych tworzy się otwór wyn poprzecznego, przez który przechodzą naczynia krwionośne i Nerw względu na to, że wyrostki poprzeczne składają się z właściwego wyn poprzecznego i ze szczątkowego żebra, bywają określane jako wyrostki żebroswo-poprzeczne, a otwór w nich występujący —jako żebrowo-poprze Kręgi piersiowe (uertebrae thoracicae)
Każdy z dwunastu kręgów piersiowych posiada okrągławy trzon, 0 niższy z przodu. W miejscach, gdzie Trzon łączy się z łukiem występuje ki żebrowe(foueae costales) - Górne i dolne - umożliwiające stawów łączenie z głowami żeber. Dla żeber I, XI, XII i czasem X jest tylko j Powierzchnia stawowa na trzonie kręgu. Na górnym i dolnym brzegi Sady łuku, w jego najwęższym miejscu tworzą się wcięcia kręgowe(in ra uertebralis). Wcięcie kręgowe Górne jest płytkie, natomiast dolne znacznie głębsze. Wyrostki poprzeczne kręgów piersiowych są mocne i zgrubiałe na cach. Na przednich powierzchniach wyrostków poprzecznych występują dołki żebrowe wyrostka poprzecznego (foueae costales transuersales) służące do Połączenia stawowego z guzkami żeber. Wyrostki stawowe ustawione są w płaszczyźnie czołowej, na stycznej obwodu koła, co znacznie ułatwia ruchy skrętne w tej części kręgosłupa
Wyrostki kolczyste są długie, ostro zakończone i ułożone dachówkowato, co ogranicza skłon w tył w tej części kręgosłupa. Łuki kręgów piersiowych przechodzą w płaskie listewki ograniczające otwór kręgowy, który jest mały, o okrągłym kształcie. Dwa ostatnie Kręgi piersiowe zbliżają się swoją budową do kręgów lędźwiowych.
Kręgi lędźwiowe (vertebrae lumbales) Występują u człowieka w liczbie czterech do pięciu, a położone są między kręgami piersiowymi i kością krzyżową. Charakteryzują się najbardziej masywnym trzonem nerkowatego kształtu oraz trójkątnym otworem kręgowym. Wyrostki poprzeczne odchodzą od nasady łuku i trzonu kręgu. Są one szczątkowymi żebrami lędźwiowymi. U podstawy tych wyrostków znajduje się niewielka wyniosłość nazywana wyrostkiem dodatkowym(processus accesorius), która jest rozwojowo uwstecznionym wyrostkiem poprzecznym. Wyrostki stawowe ustawione są pionowo, a ich powierzchnie stawowe leżą w płaszczyźnie strzałkowej. Takie ustawienie wyrostków ogranicza wykonywanie skrętów w tej części kręgosłupa. Wyrostki kolczyste mają kształt blaszek prostokątnych. Są równolegle ułożone w płaszczyźnie strzałkowej. Na wyrostkach stawowych górnych znajduje się owalny guzek kostny, nazywany wyrostkiem suteczkowatym(processus mamillaris). Jest to Element szczątkowy wykorzystywany do przeszczepu mięśni. Kość krzyżowa (os sacrum)
Utworzona jest przez pięć kręgów krzyżowych, połączonych za po ca kościozrostu. Kostnienie to jest zakończone w wieku 20-25 lat.
Kość krzyżowa dźwiga Ciężar górnej części ciała i przez obręcz bio wą przenosi go na kończyny dolne. Kość krzyżowa ma kształt trójkąta, którego podstawa(basis) jest zwrócona w stronę kręgów lędźwiowych, a wierzchołek(apex) skierowana dołowi. Wyróżnia się na niej powierzchnię przednią, czyli miednicznądes peluina), powierzchnię tylną, czyli grzbietową(facies dorsalis) i ca boczne(pares laterales). Powierzchnia przednia, utworzona przez zrośnięte trzony kręgów, gładka i wklęsła. Występują na niej kresy poprzeczne(lineae transveriktóre pojawiają się w miejscu zrastania się trzonów kręgowych. Kres sięgają do otworów krzyżowych miednicznych(foramina sacralis peluprzez które przechodzą naczynia krwionośne i nerwy. Na częściach bocznych, utworzonych przez zrośnięte wyrostki popr ne, występują powierzchnie uchowate(facies auricularis), służące do pół nią z kośćmi miednicznymi. Z tyłu powierzchni uchowatej znajduje się guzowatość krzyżowa (tuberositas sacralis), do której, przyczepiają się więzadła. Na powierzchni grzbietowej kości krzyżowej wyróżnia się grzebienie utworzone przez zrastające się wyrostki kolczyste, poprzeczne i stawowe. Z wyrostków kolczystych tworzy się grzebień krzyżowy pośrodkowy(c sacralis mediana), z wyrostków stawowych -grzebień krzyżowy pośredni (crista sacralis intermedia), a z wyrostków poprzecznych -grzebień żowy boczny (crista sacralis lateralis). Wzdłuż całej kości krzyżowe
gnie się kanał krzyżowy(canalis sacralis), który rozpoczyna się otworem górnym, a kończy się rozworem krzyżowym(hiatus sacralis). Również na Stronie grzbietowej między grzebieniem pośrednim i bocznym występująotwory krzyżowe grzbietowe(foramina sacralis dorsalis). Na granicy piątego kręgu lędźwiowego i podstawy kości krzyżowej powstaje Kąt skierowany wierzchołkiem ku przodowi. Jest to kąt lędźwiowo-krzyżowy(angulus lumbosacralis) wynoszący od 120 do 170°. Wierzchołek tego kąta leży na tzw. wzgórku(promontorium), utworzonym przez wpu-klającą się w stronę miednicy Krawędź chrząstki międzykręgowej leżącej między piątym kręgiem lędźwiowym a kością krzyżową.
Kość guziczna(os coccygis) Kość guziczna nazywana jest również kością ogonową. Składa się z trzech do pięciu szczątkowych kręgów ogonowych, połączonych ze sobą (u osobników dojrzałych) kościozrostem, a z kością krzyżową za pomocą chrząstki i więzadeł. Na pierwszym kręgu guzicznym widoczne są wyrostki poprzeczne i wyrostki stawowe Górne tworzące rożki guziczne(cornea coccygea). Kanał kręgowy(ograniczenia)
⇒ od przodu : tylne powierzchnie trzonów kręgów i krążków międzykręgowych oraz lig. longitudinale posterius.
⇒ od boków : nasady łuków kręgów
⇒ od tyłu : Blaszki łuków kręgów i ligg. flava (więzadła żółte)
Boczna ściana kanału kręgowego jest niepełna ponieważ między nasadami łuków kręgów leżą otwory międzykręgowe. Otwór międzykręgowy(ograniczenia)
⇒ od Góry : wcięcie kręgowe dolne kręgu leżącego bezpośrednio wyżej
⇒ od dołu : wcięcie kręgowe Górne kręgu leżącego bezpośrednio niżej
⇒ od przodu : powierzchnie tylne trzonów sąsiednich kręgów i krążka międzykręgowego
⇒ od tyłu : wyrostki stawowe - dolny, kręgu leżącego wyżej; górny, kręgu leżącego bezpośrednio niżej oraz przednia Powierzchnia torebki stawu międzykręgowego. Zawartość otworu międzykręgowego :
Nerw rdzeniowy
Zwój międzykręgowy (in. Zwój rdzeniowy)
⇒ gałąź rdzeniowa i jej podział na tętnice korzeniowe

Klatka Piersiowa

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Połaczenia żeber z kręgoslupem
Żebra łączą się z kręgami piersiowymi za pomocą stawów żebrowo-kręgowych(articulationes costovertebrales). Nazwa ta obejmuje połączenie głowy żebra z dołkami żebrowymi trzonów kręgów piersiowych i dołkiem żebrowym krążka międzykręgowego oraz połączenie guzka żebra z dołkiem żebrowym wyrostka poprzecznego. Articulatio capitis costae(staw głowy żebra)
Powierzchnie stawowe : główkę w tym stawie stanowi Powierzchnia stawowa głowy żebra; panewkę stanowi dołek żebrowy dolny kręgu leżącego wyżej, dołek żebrowy górny kręgu położonego bezpośrednio niżej oraz dołek żebrowy krążka międzykręgowego. Należy tu dodać, iż żebro I łączy się przeważnie tylko z trzonem Th1, również żebra XI i XII (a czasem też X).
Torebka stawowa : przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych. Więzadła :
1. więzadło promieniste głowy żebra(ligamentum capitis costae radiatum) - biegnie od głowy żebra do powierzchni bocznej trzonów odpowiednich kręgów i krążka międzykręgowego.
2. więzadło śródstawowe głowy żebra(ligamentum capitis costae intraarticulare) - biegnie od grzebienia głowy żebra do krążka międzykręgowego (brakuje go w stawach żeber I, XI i XII, a czasem także X). Articulatio costotransversaria(staw żebrowo-poprzeczny)
Istnieją na 10 górnych żebrach.
Powierzchnie stawowe : główkę w tym stawie stanowi Powierzchnia stawowa guzka żebra; panewkę stanowi Powierzchnia stawowa dołka żebrowego odpowiedniego kręgu.
Torebka stawowa : przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła :
1. więzadło żebrowo-poprzeczne(ligamentum costotransversarium) - jest rozpięte między tylną powierzchnią szyjki żebra a przednią powierzchnią wyrostka poprzecznego odpowiadającego mu kręgu.
2. więzadło żebrowo-poprzeczne górne(ligamentum costotransversarium superius) - biegnie od grzebienia szyjki żebra do dolnego brzegu wyrostka poprzecznego kręgu leżącego bezpośrednio wyżej.
3. więzadło żebrowo-poprzeczne boczne(ligamentum costotransversarium laterale) - biegnie dwoma pasmami z tylnej powierzchni szyjki żebra do nasady wyrostka kolczystego oraz do nasady wyrostka poprzecznego, bezpośrednio wyżej położonego kręgu.
4. więzadło guzka żebra(ligamentum tuberculi costae) - biegnie od wierzchołka wyrostka poprzecznego do tylnej powierzchni guzka żebra. h5>Połączenia żeber z mostkiem Siedem górnych żeber (zwanych żebrami prawdziwymi) łączy się z mostkiem.
chrząstka żebra pierwszegołączy się za pomocą chrząstkozrostu mostkowo-żebrowego żebra pierwszego (synchondrosis sternocostalis costae primae).
żebra II - VIIłączą się z mostkiem za pomocą stawów mostkowo-żebrowych(articulationes sternocostales). Główkę w stawie stanowi Powierzchnia stawowa końca mostkowego chrząstki żebra; panewką jest Powierzchnia stawowa wcięcia żebrowego mostka (dla żebra II - wcięcie żebrowe leży na pograniczu rękojeści i trzonu mostka; dla żeber III - VI wcięcia żebrowe znajdują się na bocznym brzegu trzonu; natomiast dla żebra VII wcięcie żebrowe leży na pograniczu trzonui wyrostka mieczykowatego). Torebka stawowa : przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych. Więzadła:
więzadła promieniste mostkowo-żebrowe(ligamenta sternocostalia radiata : anterius et posterius) - biegną odpowiednio z przedniej i tylnej powierzchni mostkowych końców chrząstek żeber na przednią i tylną powierzchnię mostka.
więzadło śródstawowe mostkowo-żebrowe(ligamentum sternocostale intraarticulare) - jest obecne w stawie mostkowo-żebrowym żebra II. Biegnie od mostkowego końca żebra II do miejsca Połączenia rękojeści i trzonu mostka.
więzadła żebrowo-mieczykowe(ligamenta costoxiphoidea) - biegną z dolnego końca trzonu mostka i przednich powierzchni VI i VII chrząstki żebrowej na powierzchnie przednią wyrostka mieczykowatego (łączą się z blaszką przednią pochewki m. prostego brzucha). Przylegające chrząstki żeber VI, VII i VIII z Reguły łączą się stawami międzychrząstkowymi (articulationes interchondrales). Otwór górny klatki piersiowej (ograniczenia)
od przodu : górny Brzeg rękojeści mostka (wcięcie szyjne); Górne powierzchnie końców mostkowych obojczyków.
od boków : brzegi wewnętrzne pierwszych żeber
od tyłu: przednia Powierzchnia trzonu kręgu Th1. Otwór dolny klatki piersiowej (ograniczenia)
od przodu: dolny Brzeg wyrostka mieczykowatego mostka;
od boków : dolne brzegi łuków żebrowych (chrząstki żeber X - VII)
od tyłu : wolne końce żeber XI-tych, dolne brzegi żeber XII-tych i przednia Powierzchnia trzonu kręgu Th12.

Mostek

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Połączenia żeber z mostkiem
Siedem górnych żeber (zwanych żebrami prawdziwymi) łączy się z mostkiem.
chrząstka żebra pierwszegołączy się za pomocą chrząstkozrostu mostkowo-żebrowego żebra pierwszego (synchondrosis sternocostalis costae primae).
żebra II - VIIłączą się z mostkiem za pomocą stawów mostkowo-żebrowych(articulationes sternocostales). Główkę w stawie stanowi Powierzchnia stawowa końca mostkowego chrząstki żebra; panewką jest Powierzchnia stawowa wcięcia żebrowego mostka (dla żebra II - wcięcie żebrowe leży na pograniczu rękojeści i trzonu mostka; dla żeber III - VI wcięcia żebrowe znajdują się na bocznym brzegu trzonu; natomiast dla żebra VII wcięcie żebrowe leży na pograniczu trzonui wyrostka mieczykowatego). Torebka stawowa : przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych. Więzadła:
więzadła promieniste mostkowo-żebrowe(ligamenta sternocostalia radiata : anterius et posterius) - biegną odpowiednio z przedniej i tylnej powierzchni mostkowych końców chrząstek żeber na przednią i tylną powierzchnię mostka.
więzadło śródstawowe mostkowo-żebrowe(ligamentum sternocostale intraarticulare) - jest obecne w stawie mostkowo-żebrowym żebra II. Biegnie od mostkowego końca żebra II do miejsca Połączenia rękojeści i trzonu mostka.
więzadła żebrowo-mieczykowe(ligamenta costoxiphoidea) - biegną z dolnego końca trzonu mostka i przednich powierzchni VI i VII chrząstki żebrowej na powierzchnie przednią wyrostka mieczykowatego (łączą się z blaszką przednią pochewki m. prostego brzucha). Przylegające chrząstki żeber VI, VII i VIII z Reguły łączą się stawami międzychrząstkowymi (articulationes interchondrales). Otwór górny klatki piersiowej (ograniczenia)
od przodu : górny Brzeg rękojeści mostka (wcięcie szyjne); Górne powierzchnie końców mostkowych obojczyków.
od boków : brzegi wewnętrzne pierwszych żeber
od tyłu: przednia Powierzchnia trzonu kręgu Th1. Otwór dolny klatki piersiowej (ograniczenia)
od przodu: dolny Brzeg wyrostka mieczykowatego mostka;
od boków : dolne brzegi łuków żebrowych (chrząstki żeber X - VII)
od tyłu : wolne końce żeber XI-tych, dolne brzegi żeber XII-tych i przednia Powierzchnia trzonu kręgu Th12.

Budowa Podudzia

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Połaczenia żeber z kręgoslupem
Żebra łączą się z kręgami piersiowymi za pomocą stawów żebrowo-kręgowych(articulationes costovertebrales). Nazwa ta obejmuje połączenie głowy żebra z dołkami żebrowymi trzonów kręgów piersiowych i dołkiem żebrowym krążka międzykręgowego oraz połączenie guzka żebra z dołkiem żebrowym wyrostka poprzecznego. Articulatio capitis costae(staw głowy żebra)
Powierzchnie stawowe : główkę w tym stawie stanowi Powierzchnia stawowa głowy żebra; panewkę stanowi dołek żebrowy dolny kręgu leżącego wyżej, dołek żebrowy górny kręgu położonego bezpośrednio niżej oraz dołek żebrowy krążka międzykręgowego. Należy tu dodać, iż żebro I łączy się przeważnie tylko z trzonem Th1, również żebra XI i XII (a czasem też X).
Torebka stawowa : przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych. Więzadła :
1. więzadło promieniste głowy żebra(ligamentum capitis costae radiatum) - biegnie od głowy żebra do powierzchni bocznej trzonów odpowiednich kręgów i krążka międzykręgowego.
2. więzadło śródstawowe głowy żebra(ligamentum capitis costae intraarticulare) - biegnie od grzebienia głowy żebra do krążka międzykręgowego (brakuje go w stawach żeber I, XI i XII, a czasem także X). Articulatio costotransversaria(staw żebrowo-poprzeczny)
Istnieją na 10 górnych żebrach.
Powierzchnie stawowe : główkę w tym stawie stanowi Powierzchnia stawowa guzka żebra; panewkę stanowi Powierzchnia stawowa dołka żebrowego odpowiedniego kręgu.
Torebka stawowa : przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła :
1. więzadło żebrowo-poprzeczne(ligamentum costotransversarium) - jest rozpięte między tylną powierzchnią szyjki żebra a przednią powierzchnią wyrostka poprzecznego odpowiadającego mu kręgu.
2. więzadło żebrowo-poprzeczne górne(ligamentum costotransversarium superius) - biegnie od grzebienia szyjki żebra do dolnego brzegu wyrostka poprzecznego kręgu leżącego bezpośrednio wyżej.
3. więzadło żebrowo-poprzeczne boczne(ligamentum costotransversarium laterale) - biegnie dwoma pasmami z tylnej powierzchni szyjki żebra do nasady wyrostka kolczystego oraz do nasady wyrostka poprzecznego, bezpośrednio wyżej położonego kręgu.
4. więzadło guzka żebra(ligamentum tuberculi costae) - biegnie od wierzchołka wyrostka poprzecznego do tylnej powierzchni guzka żebra.

Budowa Stawu Ramiennego

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Jest to Staw kulisty wolny.
Główkę stawową tworzy Powierzchnia stawowa głowy kości ramiennej(facies articularis capitis humeri); panewkę stawową stanowi wydrążenie stawowe łopatki (cavitas glenoidalis) oraz obrąbek stawowy(labrum glenoidale), przyczepiony do brzegów wydrążenia stawowego. Obrąbek zwiększa powierzchnię stawową panewki.
Torebka stawowa
Błona włóknista na kości ramiennej przyczepia się do szyjki anatomicznej(collum anatomicum). Przyczep jest przerwany powyżej bruzdy międzyguzkowej(sulcus intertubercularis), gdyż w tym miejscu przechodzi do wewnątrz stawu ścięgno głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia, otoczone pochewką maziową międzyguzkową (vagina synovialis intertubercularis). W otoczeniu panewki stawowej Błona włóknista przyczepia się do zewnętrznego brzegu obrąbka stawowego; powyżej obrąbka przechodzi na podstawę wyrostka kruczego, gdzie się przyczepia powyżej guzka nadpanewkowego(tuberculum supraglenoidale), który jest miejscem przyczepu ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia. Błona maziowa przyczepia się tak jak Błona włóknista, jedynie na podstawie wyrostka kruczego otacza guzek nadpanewkowy. Więzadła
więzadło kruczo-ramienne(ligamentum coracohumerale)
Przyczepia się do podstawy i brzegu bocznego wyrostka kruczego oraz do guzka większego i mniejszego kości ramiennej.
więzadła obrąbkowo-ramienne(ligamenta glenohumeralia), górne, środkowe i dolne.
Przyczepiają się dokładnie tak jak Błona włóknista torebki stawowej. De facto są to zgrubienia torebki.
Oprócz wymienionych więzadeł Torebka jest wzmocniona przez tzw. "więzadła czynne". Rolę tą pełnią ścięgna mięśni przebiegające w pobliżu stawu, łączące się z torebką włóknistą. Należą do nich ścięgna mięśni : nadgrzebieniowego, podgrzebieniowego, podłopatkowego i obłego mniejszego. Mechanika stawu
W stawie ramiennym wykonujemy ruchy : zgięcia(flexio), prostowania(extensio), odwodzenia(abductio), przywodzenia(adductio), obrotu na zewnątrz(rotatio externa),obrotu do wewnątrz(rotatio interna) i obwodzenia(circumductio).
Ruch odwodzenia odbywa się tylko do kąta ok. 90 stopni. Odwodzenie kończyny górnej do pionu odbywa się w stawach mostkowo-obojczykowym i barkowo-obojczykowym.

Ramię

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Trzon kości ma Trzy powierzchnie - przednią boczną, przednią przyśrodkową i tylną, które są ograniczone brzegami. Na powierzchni przednio-bocznej(facies anterior lateralis) w górnej części występuje wyraźna guzowatość naramienna (tuberositas deltoidea). Powierzchnia tylna (facies poste-nor)jest przedzielona bruzdą nerwu promieniowego(sulcus nerui radialis). Koniec bliższy ma głowę kości ramieniowej(caput humeri), na której znajduje się Powierzchnia stawowa do Połączenia z wydrążeniem stawowym łopatki. Poniżej głowy występuje szyjka anatomiczna(collum anatomicum), wzdłuż której przyczepia się torebka stawowa. Poniżej szyjki (bocznie i z przodu głowy) są dwa wyraźne guzki; guzek większy (tuberculum majus), leżący po strome zewnętrznej, i guzek mniejszy(tuberculum minus) - po strome wewnętrznej. Od guzków zbiegają w dół grzebienie. Jest to grzebień guzka większego(crista tuberculi majoris) i grzebieńguzka mniejszego(crista tuber-culi minoris). Między guzkami i grzebieniami znajduje się bruzda międzyguzkowa(sulcus intertubercularis), w której mieści się ścięgno mięśnia dwugłowego ramienia. Poniżej guzków znajduje się przewężeni^ tzw szyjka chirurgiczna (collum chirurgicum). W tym miejscu kość łatwo ulega złamaniu. Koniec dalszy jest wyraźnie spłaszczony i poszerzony w kierunku poprzecznym. Tworzy on kłykieć kości ramieniowej (condylus humeri). Po obu stronach kłykcia znajdują się nadkłykcie - boczny(epicondylus lateralis) i przyśrodkowy(epicondylus medialis). Na kłykciu kości ramieniowej występują dwie powierzchnie stawowe do Połączenia z kośćmi łokciową i promieniową. Powierzchnia łokciowa ma kształt bloczka(trochlea humeri), a promieniowa kształt główki(capitulum humeri). Nad bloczkiem od strony przedniej znajduje się dół dziobiasty(fossa corono-idea), a od strony tylnej - dół wyrostka łokciowego(fossa olecranii). Nad główką kości ramieniowej, tylko od strony przedniej, występuje dół promieniowy(fossa radialis). Doły te spełniają ważną rolę w czasie zginania i prostowania wstawię łokciowym (od głębokości dołów zależy zakres tych ruchów).

Budowa Stawu Łokciowego

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny
Staw złożony - w jego skład wchodzą Trzy Stawy :
staw ramienno-łokciowy(articulatio humeroulnaris) - Staw zawiasowy, główką w tym stawie jest bloczekkości ramiennej(trochlea humeri); panewką jest wcięcie bloczkowe kości łokciowej(incisura trochlearis ulnae). Wykonujemy w nim ruchy : zgięcia(flexio)
i prostowania(extensio).
staw ramienno-promieniowy(articulatio humeroradialis) - Staw kulisty wolny, główką
w tym stawie jest główka kości ramiennej(capitulum humeri); panewką jest dołek głowy kości promieniowej(fovea capitis radii). Ruchomość tego stawu jest ograniczona ze względu na połączenie z kością łokciową. Wykonujemy w nim ruchy : zgięcia(flexio), prostowania(extensio) iruchy obrotowe(rotatio).
staw promieniowo-łokciowybliższy (articulatio radioulnaris proximalis) - staw obrotowy, główką tego stawu jest Obwód stawowy głowykości promieniowej(circumferentia articularis capitis radii); panewką jest wcięcie promieniowe kości łokciowej(incisura radialis ulnae) oraz Powierzchnia stawowa więzadła pierścieniowatego kości promieniowej(facies articularis ligamenti anularis radii). Wykonujemy w tym stawie ruchy odwracania(supinatio) inawracania(pronatio), przy czym Staw ten współdziała ze stawem promieniowo-łokciowym dalszym. Torebka stawowa
Błona włóknista na kości ramiennej przyczepia się na powierzchni tylnej nad dołem wyrostka łokciowego(fossa olecrani), na powierzchni przedniej nad dołem wyrostka dziobiastego(fossa coronoidea) i dołem promieniowym(fossa radialis), natomiast po Stronie bocznej
i przyśrodkowej przyczep przebiega poniżej obu nadkłykci.
Na kości łokciowej przyczepia się wzdłuż brzegów wcięcia bloczkowego(incisura trochlearis) i wcięcia promieniowego(incisura radialis), pozostawiając szczyty wyrostków łokciowego i dziobiastego wewnątrz jamy stawowej.
Na kości promieniowej przyczep biegnie wokół szyjki, w połowie jej długości.
Błona maziowa przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych i wyściela powierzchnie kości, dochodząc do miejsc przyczepów błony włóknistej, przechodząc na jej powierzchnię wewnętrzną. Więzadła
więzadło poboczne promieniowe(ligamentum collaterale radiale) przyczepia się do nadkłykcia bocznego kości ramiennej, następnie dzieli się na dwa pasma, otaczające od przodu i od tyłu głowę kości promieniowej. Pasma te dochodzą do przedniego i tylnego brzegu wcięcia promieniowego kości łokciowej.
więzadło poboczne łokciowe(ligamentum collaterale ulnare) przyczepia się do nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej i dochodzi do łokciowego brzegu wcięcia bloczkowego kości łokciowej i do podstawy wyrostka dziobiastego kości łokciowej.
więzadło pierścieniowate kości promieniowej(ligamentum anulare radii) otacza głowę kości promieniowej biegnąc od przedniego do tylnego brzegu wcięcia promieniowego kości łokciowej.
więzadło czworoboczne(ligamentum quadratum)przyczepia się do dolnego brzegu wcięcia promieniowego kości łokciowej i do odpowiadającego mu wysokością miejsca na szyjce kości promieniowej.

Przedramie

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Gdy Dłoń jest zwrócona do przodu, czyli znajduje się w położeniu odwróconym, kości te są w stosunku do siebie równoległe, a gdy przedramię jest w położeniu nawróconym, kości krzyżują się. Kość promieniowa (radius) Jest to kość długa, w której wyróżnia się Trzon i dwa końce. Trzon ma kształt trójścienny, z wyraźnie zaznaczonym w części środkowej brzegiem międzykostnym. Na końcu bliższym wyróżnia się głowę, szyjkę i guzowatość kości promieniowej. Głowa (caput radii) kości promieniowej pokryta jest chrząstką szklistą i posiada płytki dołek głowy(fouea capitis) służący do Połączenia z główką kości ramieniowej. Dookoła głowy układa się Obwód stawowy głowy (circumferentia articularis capitis) stanowiący ruchome połączenie z kością łokciową. Poniżej głowy znajduje się szyjka kości promieniowej(collum ra-dii), a poniżej szyjki, od strony kości łokciowej występuje silnie rozwinięta guzowatość kości promieniowej(tuberositas radli). Koniec dalszy jest grubszy i szerszy. Ma powierzchnię stawową nadgarstka(facies articularis carpea), umożliwiającą połączenie z kośćmi nadgarstka, oraz powierzchnię stawową, służącą do Połączenia z kością łokciową, czyli wcięcie łokciowe (incisura uinaris). Na bocznej Stronie kości promieniowej występuje wyrostek rylcowaty(processus styloideus). Na tylnej powierzchni końca dalszego kości promieniowej znajdują się Trzy podłużne rowki, w których układają się mięśnie prostujące Nadgarstek i palce. Kość łokciowa (uina) Jest zaliczana do kości długich. Jej nasady są nierównomiernie rozwinięte; bliższa jest znacznie większa i grubsza niż dalsza. Trójgraniasty Trzon kości łokciowej ma brzegi przedni, tylny i między-kostny (lub boczny) oraz powierzchnie przednią, tylną i przyśrodkową. ; Na końcu bliższym wyróżnia się: wyrostek łokciowy, wyrostek dziobiasty, powierzchnie stawowe tworzące wcięcie bloczkowe i wcięcie promieniowe. Wyrostek łokciowy (olecranon) jest duży, zagięty i wyczuwalny przez jlkórę. Jego przednia Powierzchnia (od strony bloczka kości ramieniowej) ist gładka i tworzy część górną wcięcia bloczkowego. Wyrostek dziobiasty (processus coronoideus) znajduje się po przeciw-ifij stronie wyrostka łokciowego i jego Powierzchnia górna, która jest wklęsla i gładka, tworzy dolną część wcięcia bloczkowego. Poniżej wyrostka dzio-aastego występuje guzowatość kości łokciowej (tuberositas uinae), a po stroje przyśrodkowej - wcięcie promieniowe(incisura radialis). Wcięcie bloczkowe(incisura trochlearis) to głęboko wklęsła powierzch-5ia stawowa między wyrostkami łokciowym i dziobiastym, odpowiadająca derzchni stawowej bloczka kości ramieniowej. Na końcu dalszym kości łokciowej wyróżnia się głowę kości łokciowej(uinae) i wyrostek rylcowaty(processus styloideus). Głowa ma po-mię stawową służącą do Połączenia z trójkątnym krążkiem oddzie-i kość łokciową od nadgarstka, oraz obwód stawowy(circumferentia is), do stawowego Połączenia z kością promieniową.

Dłoń

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


W ręce odróżniamy Trzy odcinki :
  • nadgarstek (carpus)
  • śródręcze (metacarpus)
  • palce (digiti)
Nadgarstek składasię z ośmiu kości ułożonych w dwa szeregi po Cztery kości. W skład szeregu bliższego wchodzą :
k. łódeczkowata (os scaphoideum)
k. księżycowata(os lunatum)
k. trójgraniasta(os triquetrum)
k. grochowata(os pisiforme)
Szereg dalszy (również licząc od strony promieniowej do łokciowej) jest utworzony przez :
k. czworoboczną większą(os trapezium)
k. czworoboczną mniejszą(os trapezoideum)
k. główkowatą(os capitatum)
k. haczykowatą(os hamatum)
Na Trapezie; Trapeziku; wisi Główka; na Haczyku. Powierzchnia dłoniowanadgarstka jest wklęsła i wytwarza bruzdę nadgarstka(sulcus carpi). Brzegi nadgarstka : promieniowy i łokciowy, wznoszą się ku przodowi. Od strony promieniowej znajduje się wyniosłość promieniowanadgarstka (eminentia carpi radialis) utworzona przez guzek k. łódeczkowatej (tuberculum ossis scaphoidei) oraz guzek k. czworobocznej większej(tuberculum ossis trapezii). Po Stronie łokciowej znajduje się analogiczna wyniosłość łokciowa nadgarstka(eminentia carpi ulnaris), w skład której wchodzą : k. grochowatai haczyk k. haczykowatej(hamulus ossis hamati). Między obiema tymi wyniosłościami jest rozpięte pasmo Tkanki włóknistej łącznej tzw. troczek zginaczy(retinaculum flexorum), który zamyka bruzdę nadgarstka w kanał nadgarstka(canalis carpi). Przez kanał ten przechodzą :
Nerw pośrodkowy
⇒ ścięgno zginacza długiego kciuka
⇒ 4 ścięgna zginacza palców powierzchownego
⇒ 4 ścięgna zginacza palców głębokiego
⇒ pochewka otaczająca ścięgno zginacza długiego kciuka
⇒ pochewka otaczająca 8 ścięgien zginaczy palców
⇒ przez kanał także przechodzi (ale się w nim kończy) ścięgno zginacza promieniowego nadgarstka. Śródręcze(metacarpus) składa się z 5 kości śródręcza, z których każda składa się z trzonu, końca bliższego (podstawy) i końca dalszego (głowy).
Kości palców ręki (ossa digitorum manus) składają się z paliczków(phalanges). Cztery palce strony łokciowej mają po Trzy paliczki : bliższy, środkowy i dalszy, Palec pierwszy - kciuk (polex) ma dwa paliczki : bliższy i dalszy. W każdym paliczku wyróżniamy trzon, koniec bliższy (podstawę) i koniec dalszy (głowę - in. guzowatość paliczka dalszego). Wzajemne relacje kk. nadgarstka. ⇒ k. łódeczkowata łączy się z kośćmi : promieniową, czworobocznymi większą i mniejszą, księżycowatą i główkowatą.
⇒ k. księżycowata łączy się z : k. promieniową, główkowatą, haczykowatą, łódeczkowatą
i trójgraniastą.
⇒ k. trójgraniasta łączy się z kk. : księżycowatą, grochowatą i haczykowatą.
⇒ k. grochowata łączy się z powierzchnią dłoniową k. trójgraniastej.
⇒ k.czworoboczna większa łączy się z kk.: łódeczkowatą, I k. śródręcza, czworoboczną mniejszą i II k. śródręcza.
⇒ k. czworoboczna mniejsza łączy się z kk.: łódeczkowatą, II k. śródręcza, czworoboczną większą i główkowatą.
⇒ k. główkowata łączy się z kk.: łódeczkowatą, księżycowatą, II, III i IV k. śródręcza, czworoboczną mniejszą i haczykowatą.
⇒ k. haczykowata łączy się z kk.: księżycowatą, IV i V k. śródręcza, główkowatą i trójgraniastą. Połączenia stawowe dłoni : ⇒ kk. nadgarstka w obrębie szeregu łączą się stawami międzynadgarstkowymi (art. intercarpeae).
⇒ kk. szeregu bliższego i dalszego nadgarstka łączą się stawem śródnadgarstkowym (art. mediocarpea).
⇒ kk. szeregu dalszego nadgarstka i podstawy kk. śródręcza łączą się za pomocą stawów nadgarstkowo-śródręcznych (art. carpometacarpeae), wśród których wyróżnia się Staw nadgarstkowo-śródręczny kciuka (art. carpometacarpea pollicis).
⇒ podstawy kk. śródręcza II - V łączą się stawami międzyśródręcznymi (art. intermetacarpeae).
⇒ głowy kk. śródręcza i podstawy paliczków bliższych łączą się stawami śródręczno-paliczkowymi (art. metacarpophalangeae)
⇒ paliczki między sobą łączą się stawami międzypaliczkowymi (art. interphalangeae).

Budowa Miednicy

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Miednica kostnazbudowana jest na kształt silnego pierścienia kostnego, utworzonego przez dwiekości miedniczne,kość krzyżowąikość guziczną.
Kość miedniczna(os coxae) prawa i lewa składa się z trzech części, które u dorosłego tworzą jedną całość, a w dzieciństwie i wieku pokwitania są od siebie oddzielone wyraźną warstwą chrząstki. Są to : kość biodrowa(os ilium) , zwrócona ku górze i do tyłu, kość kulszowa(os ischii) ,zwrócona ku dołowi i do tyłu i wreszcie kość łonowa(os pubis), zwrócona ku dołowi i do przodu. Os ilium(kość biodrowa)
Składa się z talerza(ala ossis ilii) i trzonu(corpus ossis ilii) oddzielonych od siebie po wewnętrznej stroniekresą łukowatą(linea arcuata).
Na talerzu kości biodrowej wyróżniamy dwie powierzchnie : pośladkową(facies glutea) - zewnętrzną, i krzyżowo-miedniczną(facies sacropelvina) - wewnętrzną. Ponadto wyróżniamygrzebień biodrowy(crista iliaca) stanowiący górną granicę oraz Brzeg przedni i tylny. Na powierzchni pośladkowej znajdują się Trzy Kresy pośladkowe - kresa pośladkowa przednia, tylnai dolna(lineae gluteae : anterior, posterior et inferior). Powierzchnia krzyżowo-miedniczna tworzy dół biodrowy(fossa iliaca). Ku tyłowi od dołu znajduje się powierzchnia uchowata(facies auricularis) łącząca się z jednoimienną powierzchnią na kości krzyżowej, natomiast do tyłu i Góry od niej leży guzowatość biodrowa(tuberositas iliaca). Powierzchnia uchowata jest od przodu i dołu ograniczona przezbruzdę przypanewkową(sulcus paraglenoidalis) Grzebień biodrowy rozpoczyna siękolcem biodrowym przednim górnym (spina iliaca anterior superior), poniżej którego leży kolec biodrowy przedni dolny (spina iliaca anterior inferior). Ku dołowi Brzeg przedni przechodzi w wyniosłość biodrowo-łonową(eminentia iliopubica). Brzeg tylny grzebienia kończy siękolcem biodrowym tylnym górnym(spina iliaca posterior superior), a poniżej niego leży kolec biodrowy tylny dolny(spina iliaca posterior inferior). Na grzebieniu możemy wyróżnić Trzy równolegle biegnące listewki : wargę zewnętrzną(labium externum), kresę pośrednią(linea intermedia), iwargę wewnętrzną(labium internum). Z wargi zewnętrznej do tyłu od kolca biodrowego przedniego górnego (ok. 5 cm) uwypukla się guzek biodrowy(tuberculum iliacum).
Ku dołowi poniżej kolca biodrowego tylnego dolnego Brzeg tylny przechodzi we wcięcie kulszowe większe(incisura ischiadica major).
Trzon kości biodrowej wytwarza ok. 2/5 górne panewki kości miednicznej (acetabulum). Os ischii (kość kulszowa)
Składa się z trzonu (corpus ossis ischii) i gałęzi (ramus ossis ischii). Tworzy tylno-dolny Odcinek kości miednicznej. Trzon tworzy nieco więcej Niż 2/5 panewki.
Na górnym brzegu otworu zasłonionego (w obrębie k. kulszowej, na jej brzegu przednio-dolnym) znajduje się guzek zasłonowy tylny(tuberculum obturatorium posterius). Na tylnym brzegu trzonu leży kolec kulszowy(spina ischiadica). Powyżej kolca widoczne jest wcięcie kulszowe większe(incisura ischiadica major); poniżej zaś, między kolcem a guzem kulszowym(tuber ischiadicum) leży wcięcie kulszowe mniejsze (incisura ischiadica minor). Oba wcięcia kulszowe są zamknięte więzadłami, tworząc odpowiednio Otwór kulszowy większy i mniejszy. Poniżej wcięcia kulszowego mniejszego leży wydatny guz kulszowy.
Gałąź k. kulszowej łączy się z gałęzią dolną k. łonowej. Wyróżniamy na niej powierzchnię zewnętrzną i wewnętrzną oraz Brzeg górny i dolny.
Os pubis (kość łonowa)
Składa się z trzonu (corpus ossis pubis), gałęzi górnej (ramus superior ossis pubis) i gałęzi dolnej (ramus inferior ossis pubis). Trzon k. łonowej tworzy około 1/5 panewki. Przyśrodkowo i do przodu od panewki znajduje się wyniosłość biodrowo-łonowa (eminentia iliopubica). Na gałęzi górnej wyróżniamy powierzchnię tylną, górną i dolną, Brzeg przedni i tylny. Brzeg tylny powierzchni górnej wytwarza grzebień k. łonowej (pecten ossis pubis), który ku tyłowi przedłuża się w kresę łukowatą (linea arcuata). Kresa ta wraz z linią biegnącą między powierzchnią miedniczną a podstawą k. krzyżowej, w jej częściach bocznych, i wzgórek wytwarzają kresę graniczną (linea terminalis), oddzielającą miednicę większą od mniejszej. Brzeg przedni powierzchni górnej kończy się guzkiem łonowym (tuberculum pubicum). Powierzchnia Dolna przechodzi w bruzdę zasłonową (sulcus obturatorius). Ostry Brzeg między powierzchnią dolną i tylną skierowany ku dołowi tzw. grzebień zasłonowy (crista obturatoria), ma guzek zasłonowy przedni (tuberculum obturatorium anterius). Przyśrodkowo gałąź Górna kończy się powierzchnią spojeniową (facies symphysialis).
Gałąź Dolna ma Brzeg przyśrodkowy i boczny oraz powierzchnię wewnętrzną i zewnętrzną. Przyśrodkowy Brzeg tej gałęzi jest odchylony bocznie tworząc grzebień łonowy (crista pubica). Panewka(acetabulum)
Jest położona na zewnętrznej powierzchni kości miednicznej. Utworzona jest przez trzony wszystkich trzech kości budujących kość miedniczną (po ok. 2/5 tworzą kości biodrowa i kulszowa, a pozostałą 1/5 tworzy Trzon k. łonowej). Panewka jest objęta rąbkiem panewki (limbus acetabuli), przerwanym u dołu przez wcięcie panewki (incisura acetabuli). Do brzegu rąbka panewki przyczepia się obrąbek panewkowy (labrum acetabulare). Obrąbek w miejscu wcięcia panewki tworzy Więzadło poprzeczne panewki (ligamentum transversum acetabuli). Wcięcie panewki prowadzi do dołu panewki (fossa acetabuli), otoczonego od przodu, Góry i tyłu przez powierzchnię księżycowatą (facies lunata). Otwór zasłoniony (foramen obturatum)
Jest ograniczony kością łonową i kulszową. Do brzegów otworu przyczepia się Błona zasłonowa (membrana obturatoria). U Góry brzegi błony zasłonowej nie dochodzą do górnego brzegu, lecz przyczepiają się do guzka zasłonowego przedniego (tuberculum obturatorium anterius) położonego na grzebieniu zasłonowym k. łonowej i do guzka zasłonowego tylnego (tuberculum obturatorium posterius), położonego na trzonie k. kulszowej tuż pod wcięciem panewki.
W ten sposób zostaje ograniczony kanał zasłonowy (canalis obturatorius).
⇒ od Góry - bruzda zasłonowa
⇒ od przodu - guzek zasłonowy przedni
⇒ od tyłu - guzek zasłonowy tylny
⇒ od dołu - wolny, górny Brzeg błony zasłonowej.
Przez kanał ten przechodzi nerw, Tętnica i żyły zasłonowe Połączenia miednicy :
⇒ Kość krzyżowa i kości miedniczne (w zasadzie biodrowe) łączą się stawowo za pomocą stawów krzyżowo-biodrowych (articulatio sacroiliaca).
⇒ Dwie kości łonowe łączą się z przodu za pomocą spojenia łonowego (symphysis pubica).
⇒ Więzozrosty miednicy, łączą poszczególne Elementy w obrębie miednicy. Spojenie łonowe (symphysis pubica)
Powierzchnie spojeniowe kk. łonowych, pokryte chrząstką szklistą, są dopasowane za pomocą krążka międzyłonowego (discus interpubicus). Występowanie małej szczelinowatej jamy wewnątrz krążka międzyłonowego przemawia za tym, ze spojenie łonowe jest formą przejściową między chrząstkozrostem i połączeniem maziowym.
Spojenie łonowe jest wzmocnione przez dwa więzadła :
Więzadło łonowe Górne (ligamentum pubicum superius) - biegnie po brzegu górnym spojenia łonowego, przyczepiając się do górnego brzegu krążka międzyłonowego,
a rozpoczyna się na guzku łonowym jednej strony i kończy się na guzku łonowym drugiej strony.
Więzadło łonowe łukowate (ligamentum arcuatum pubis) - biegnie wzdłuż brzegu dolnego gałęzi dolnej jednej k. łonowej do drugiej, przyczepiając się po drodze do brzegu górnego krążka międzyłonowego.

Budowa Stawu Biodrowego

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Staw kulisty panewkowy.
Główką stawową jest Powierzchnia stawowa głowy kości udowej(facies articularis capitis femoris); panewką jest powierzchnia księżycowata panewki kości miednicznej(facies lunata acetabuli) oraz obrąbek panewkowy(labrum acetabulare), który przyczepia się do brzegu zewnętrznego powierzchni księżycowatej panewki kości miednicznej. Część tego obrąbka, przechodzi ponad wcięciem panewki(incisura acetabuli) i nosi nazwę więzadła poprzecznego panewki (ligamentum transversum acetabuli). Torebka stawowa
Błona włóknista przyczepia się do rąbka panewki (limbus acetabuli), na zewnątrz od obrąbka panewkowego, oraz do więzadła poprzecznego panewki.
Na kości udowej przyczep z przodu jest szeroki : sięga od Kresy międzykrętarzowej do połowy długości szyjki. U Góry przyczep na szyjce biegnie przyśrodkowo od dołu krętarzowego, z tyłu przyśrodkowo od grzebienia międzykrętarzowego, prawie w połowie szyjki kości udowej i u dołu powyżej krętarza mniejszego.
Błona maziowaprzyczepia się do brzegów powierzchni stawowych i wyściela powierzchnie kości, dochodząc do miejsc przyczepu błony włóknistej, przechodząc na jej wewnętrzną powierzchnię, powodując fakt, że bliższa połowa szyjki kości udowej jest wyścielona błoną maziową. Więzadła
więzadło biodrowo-udowe(ligamentum iliofemorale) biegnie od okolicy kolca biodrowego przedniego dolnego(spina iliaca anterior inferior) i górnego brzegu panewki kości miednicznej ( należącego do trzonu kości biodrowej). Dzieli się na dwa pasma : pasmo poprzeczne przyczepia się do podstawy krętarza większego i górnej części Kresy międzykrętarzowej; pasmo podłużne dochodzi do dolnej części Kresy międzykrętarzowej sięgając do podstawy krętarza mniejszego.
więzadło kulszowo-udowe(ligamentum ischiofemorale) biegnie od tylnego brzegu panewki kości miednicznej (na trzonie kości kulszowej) i dochodzi do przedniego brzegu krętarza większego.
więzadło łonowo-udowe(ligamentum pubofemorale) biegnie od trzonu i gałęzi górnej kości łonowej do górnego brzegu krętarza mniejszego. Wymienione więzadła wysyłają część włókien do warstwy okrężnej.
warstwa okrężna(zona orbicularis) leży na wewnętrznej powierzchni błony włóknistej, tworzy pętlę obejmującą szyjkę kości i przyczepia się w okolicy kolca biodrowego przedniego dolnego.
więzadło głowy kości udowej (ligamentum capitis femoris) biegnie od obu końców powierzchni księżycowatej panewki i więzadła poprzecznego panewki do dołka głowy kości udowej. Ruchy
W stawie biodrowym wykonujemy : zgięcie(flexio), prostowanie(extensio), odwodzenie(abductio), przywodzenie(adductio), Obrót do wewnątrz i na zewnątrz(rotatio Interna et externa) oraz obwodzenie(circumductio).

Budowa Uda

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Kość udowa(femur) Jest to najdłuższa kość szkieletu ustawiona skośnie w stosunk pionu. Taki Układ jest wynikiem większego oddalenia od siebie koi górnych kości udowych Niż końców dolnych (decyduje o tym szero miednicy). Jest to typowa kość długa. Składa się z trzonu, nasady bli i dalszej. Trzon kości udowej (corpus femoris) jest lekko wygięty do przodl wierzchnia przednia trzonu jest gładka i stanowi miejsce przyczepu dl nej z głów mięśnia czworogłowego uda. Na powierzchni tylnej, w śn wej części trzonu występuje kresa chropawa(linea aspera), w które różnią się wargi boczną i przyśrodkową(labium mediale et laterale). Te w dolnej części trzonu rozchodzą się i ograniczają powierzchnię płanową(facies poplitea). W górnej części warga boczna biegnie w kier krętarza większego, a przyśrodkową przechodzi w kresę międzykrętar; Nasada bliższa kości udowej składa się z kulistej głowy(caput ris), szyjki oraz krętarzy większego i mniejszego. Głowa w części pośrodkowej ma dołek głowy (fouea capitis) służący do przyczepu więzadła kości udowej(collum femoris) łączy głowę z trzonem, tworząc z nh trzonowo-szyjkowy, wynoszący ok. 125°. W miejscu Połączenia szyjki d nem znajdują się dwie wyniosłości kostne - krętarze. Krętarz większy (trochanter major) jest dużą wyniosłością, na znajdują się powierzchnie do przyczepu mięśni. Pod krętarzem ii wierzchni wewnętrznej mieści się dół krętarzowy (fossa trochanterica) jest również miejscem przyczepu mięśni. Krętarz mniejszy (trochanter minor) leży po Stronie przyśrodkową stanowi miejsce przyczepu mięśni. Krętarze od strony przedniej połowie są kresą międzykrętarzową(linea intertrochanterica), a od strony tył wyraźnie zaznaczonym grzebieniem międzykrętarzowym(crista in chanterica). Poniżej krętarza większego, na tylnej Stronie w przędła Kresy chropawej znajduje się guzowatość pośladkowa (tuberositas g która jest miejscem przyczepu mięśnia pośladkowego. Koniec dalszy kości udowej składa się z dwóch kłykci i dwóch na ci. Kłykcie(condyli femoris) dzielą się na boczny(condylus lateralis) środkowy (condylus medialis). Znajdują się na nich powierzchnie ! we, pokryte chrząstką szklistą. Między kłykciami znajduje się głębi międzykłykciowy (fossa intercondylaris). Na przedniej Stronie końj szego kości udowej występuje powierzchnia rzepkowa (facies pate) która jest powierzchnią stawową dla rzepki. Nadkłykcie przyśrodkowy i boczny (epicondylus medialis et lat) są to wyniosłości kostne na odpowiednich kłykciach, będące miejscani czepu więzadeł i mięśni. Rzepka (patella) jest to kość kształtu trójkątnego, wpleciona w s końcowe mięśnia czworogłowego uda. Powierzchnia tylna tworzy powierzchnię stawową, łączącą się z powierzchnią r kową kości udowej. Podstawa rzepki(basis patellae) jest skierowana do a wierzchołek (apex patellae) ku dołowi.

Budowa Stawu Kolanowego

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Staw zawiasowy zmodyfikowany.
Główkę stawową stanowią powierzchnie stawowe kłykci kości udowej(facies articulares condyli femoris) i powierzchnia stawowa rzepki(facies articularis patellae); panewkę tworzą powierzchnie stawowe górne kłykci piszczeli(facies articulares superiores condyli tibiae) pogłębione przez łąkotki stawowe(menisci articulares) oraz powierzchnia rzepkowa kości udowej(facies patellaris femoris). Torebka stawowa
Błona włóknista w przedniej ścianie stawu nie istnieje; jest zastąpiona przez ścięgno mięśnia czworogłowego uda. Właściwa Błona włóknista tworzy ściany : tylną, boczną i przyśrodkową.
Na kości udowej Błona włóknista przyczepia się poniżej obu nadkłykci, a na powierzchni tylnej do powierzchni podkolanowej(facies poplitea femoris), około 1 cm powyżej kresy międzykłykciowej(linea intercondylaris).
Na piszczeli przyczep biegnie wzdłuż brzegu podpanewkowego(margo infraglenoidalis), przyczepiając się około 0,5 cm poniżej poziomu powierzchni stawowych górnych kłykci piszczeli. Błona maziowa na kości udowej z przodu przyczepia się do brzegu górnego powierzchni rzepkowej i wyściela dół nadrzepkowy na szerokość palca powyżej tej powierzchni
i wytwarzając kaletkę maziową nadrzepkową(bursa suprapatellaris) przechodzi na wewnętrzną powierzchnię ścięgna mięśnia czworogłowego uda. Z boku i przyśrodkowo przyczep biegnie poniżej obu nadkłykci, po wewnętrznej Stronie błony włóknistej. Z tyłu Błona maziowa przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych kłykci kości udowej (do tylnej krawędzi dołu międzykłykciowego, ale go nie wyściela). Na piszczeli przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych, otaczając każdą z osobna. Wreszcie na rzepce : do brzegu powierzchni stawowej. Łąkotki stawowe
Mają kształt półksiężyców, zbudowane z chrząstki włóknistej. Na przekroju poprzecznym mają kształt trójkąta (klina), stąd wyróżnimy powierzchnie : górną, dolną i zewnętrzną (zwróconą do torebki stawowej) oraz brzegi : górny, dolny i wewnętrzny. Każda łąkotka ma róg przednii tylny(cornu anterius et posterius).
Łąkotka przyśrodkowa: Róg przedni przyczepia się w polu międzykłykciowym przednim (area intercondylaris anterior); Róg tylny przyczepia się w polu międzykłykciowym tylnym.
Łąkotka boczna: Róg przedni przyczepia się do przedniej powierzchni guzka międzykłykciowego bocznego (tuberculum intercondylare laterale); Róg tylny przyczepia się do tylnych powierzchni obu guzków międzykłykciowych piszczeli.
Zewnętrzne powierzchnie łąkotek zrastają się z błoną włóknistą torebki stawowej, natomiast do brzegów : górnego i dolnego, przyczepia się Błona maziowa. Więzadła zewnątrzstawoweWięzadło rzepki(ligamentum patellae) stanowi środkową część ścięgna mięśnia czworogłowego uda. Przyczepia się do przedniej powierzchni i obu brzegów rzepki i do guzowatości piszczeli.
Troczki rzepki(retinacula patellae) - przyśrodkowy i boczny, są częściami ścięgien głowy bocznej i przyśrodkowej mięśnia czworogłowego uda. Odchodzą od odpowiednich brzegów rzepki (przyśrodkowego lub bocznego) i dochodzą do przedniej powierzchni kłykcia piszczeli (także po odpowiedniej stronie).
Więzadło poboczne piszczelowe(ligamentum collaterale tibiale) przyczepia się do nadkłykcia przyśrodkowego kości udowej, zrastając się bezpośrednio z torebką włóknistą stawu i dochodzi do przyśrodkowej części brzegu podpanewkowego. Istotny jest fakt, że przez Zrost z torebką włóknistą zrasta się także z łąkotką przyśrodkową (unieruchamiając ją warunkuje jej częstsze uszkodzenia).
Więzadło poboczne strzałkowe(ligamentum collaterale fibulare) biegnie od nadkłykcia bocznego kości udowej, oddzielone od błony włóknistej torebki stawowej tkanką tłuszczową
i dochodzi do głowy strzałki.
Więzadło podkolanowe skośne(ligamentum popliteum obliquum) biegnie od tylnej powierzchni kłykcia bocznego kości udowej skośnie w dół i przyśrodkowo po tylnej ścianie torebki włóknistej stawu, w której część włókien gubi się, a pozostała część włókien przechodzi w ścięgno mięśnia półbłoniastego i powięź mięśnia podkolanowego.
Więzadło podkolanowe łukowate(ligamentum popliteum arcuatum) rozpoczyna się również na powierzchni tylnej kłykcia bocznego kości udowej, nieco niżej Niż poprzednie, biegnie głębiej od więzadła skośnego w tym samym kierunku; część jego włókien dochodzi do głowy strzałki jakotroczek więzadła łukowatego(retinaculum ligamenti arcuati). Więzadła wewnątrzstawoweWięzadło krzyżowe przednie(ligamentum cruciatum anterius) biegnie od wewnętrznej powierzchni kłykcia bocznego kości udowej(w pobliżu brzegu tylnego) do pola międzykłykciowego przedniego piszczeli(area intercondylaris anterior).
Więzadło Krzyżowe tylne(ligamentum cruciatum posterius) biegnie od wewnętrznej powierzchni kłykcia przyśrodkowego kości udowej (w pobliżu brzegu przedniego) i dochodzi do pola międzykłykciowego tylnego piszczeli(area intercondylaris posterior). Więzadła Krzyżowe ograniczają Ruch obrotowy do wewnątrz w stawie kolanowym.
Więzadła łąkotkowo-udowe przednie i tylne(ligamentum meniscofemorale anterius et posterius) biegną od tylnego rogu łąkotki bocznej, wzdłuż przedniej i tylnej powierzchni więzadła krzyżowego tylnego i dochodzą do wewnętrznej powierzchni kłykcia przyśrodkowego kości udowej.
Więzadło poprzeczne kolana(ligamentum transversum genus) łączy najbardziej do przodu wysunięte punkty obu łąkotek. W jamie stawowej stawu kolanowego leży tzw. ciało tłuszczowe podrzepkowe(corpus adiposum infrapatellare) - jest to Fałd błony maziowej wypełniony tkanką tłuszczową. Składa się z : dwóch fałdów skrzydłowych(plicae alares), przyśrodkowego i bocznego oraz fałdu maziowego podrzepkowego(plica synovialis infrapatellaris). Fałdy skrzydłowe przyczepiają się do brzegów powierzchni stawowej rzepki i biegną w dół. Poniżej rzepki łączą się w linii pośrodkowej i od miejsca ich Połączenia odchodzi Fał maziowy podrzepkowy dochodzący do przedniego brzegu dołu międzykłykciowego kości udowej.
Mechanika stawu kolanowego.
W stawie kolanowym wykonujemy ruchy : zgięcia(flexio), prostowania(extensio), a w pozycjach pośrednich (nie w maksymalnym zgięciu, bądź wyproście) także ruchy obrotu do wewnątrz i na zewnątrz(rotatio Interna et externa).

Budowa Podudzia

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Kości goleni lub podudzia(crus) składają się z kości piszczelowej i strkowej. Są to kości długie, między którymi występuje Szeroka przesta międzykostna. Kość piszczelowa(tibia) Położona jest po Stronie przy środkowej podudzia, od strony palu Jest masywniejsza i mocniejsza, ponieważ na niej spoczywa Ciężar w położonych części ciała. Trzon kości posiada Trzy powierzchnie i Trzy b gi, z których najwyraźniej zaznaczony jest Brzeg przedni, łatwo wyczu ny przez skórę. Powierzchnie przyśrodkowa i boczna są gładkie, a na tylnej powierz w górnej trzeciej części znajduje się kresa mięśnia płaszczkowatego(l m. solei) i kresa podkolanowa (linea poplitea). Nasada bliższa kości piszczelowej jest zgrubiała i zbudowana z dv szerokich kłykci - bocznego i przy środkowego. Na każdym z nich zna je się Powierzchnia stawowa górna, przeznaczona dla odpowiedniego h cia kości udowej. Powierzchnie stawowe górne(facies articulares superiores) są rozłone wyniosłością międzykłykciową (eminentia intercondylaris) i po] międzykłykciowymi - przednim i tylnym (area intercondylaris anteru posterior). Na kłykciu bocznym kości piszczelowej znajduje się powierzchnia wowa strzałkowa(facies articularis fibularis), służąca do Połączenia z wą strzałki. Poniżej kłykci, na przedniej powierzchni trzonu widoczna guzowatość piszczeli (tuberositas tibiae). Dalsza nasada kości piszczelowej przechodzi w silny, wyraźnie m czony wyrostek, zwanykostką przyśrodkowa (malleolus medialis) w Trzy powierzchnie stawowe:
  • powierzchnię stawową dolną (facies articularis inferior),
  • powierzchnię stawową kostki przyśrodkowej (facies articularis leoli),
  • wcięcie strzałkowe (incisura fibularis) służące do Połączenia ścią strzałkową.
Powierzchnia stawowa Dolna i Powierzchnia stawowa kostki przy kowej łączą się z powierzchniami stawowymi kości skokowej

Budowa Kości długiej podudiza

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Budowa Stawu Skokowego

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Articulatio talocruralis (staw skokowy górny, in. skokowo-goleniowy)
Staw zawiasowy.
Główkę tworzy Powierzchnia stawowa bloczka kości skokowej (facies articularis trochleae tali) podzielona na Trzy części : górną, boczną (facies articularis malleolaris lateralis) i przyśrodkową (facies articularis malleolaris medialis); panewkę tworzą : Powierzchnia stawowa Dolna piszczeli (facies articularis inferior tibiae) oraz powierzchnie stawowe kostek - bocznej i przyśrodkowej (facies articularis malleoli lateralis et medialis). Torebka stawowa
Błona włóknista przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych zachodząc z przodu na szyjkę kości skokowej. Błona maziowa uwypukla się ku górze w obręb więzozrostu piszczelowo-strzałkowego. WięzadłaWięzadło przyśrodkowe in. trójgraniaste(ligamentum mediale s. deltoideum), składa się z czterech części biorących swój Początek na kostce przyśrodkowej.
część piszczelowo-łódkowa(pars tibionavicularis) przyczepia się do grzbietowej powierzchni kości łódkowatej
część piszczelowo-skokowa przednia(pars tibiotalaris anterior) dochodzi do powierzchni grzbietowej kości skokowej
część piszczelowo-piętowa(pars tibiocalcanea) przyczepia się do podpórki kości skokowej
część piszczelowo-skokowa tylna(pars tibiotalaris posterior) dochodzi do brzegu przyśrodkowego bloczka kości skokowej
Więzadło skokowo-strzałkowe przednie(ligamentum talofibulare anterius) biegnie od brzegu przedniego kostki bocznej do brzegu przedniego powierzchni stawowej kostkowej bocznej bloczka kości skokowej
Więzadło skokowo-strzałkowe tylne(ligamentum talofibulare posterius) biegnie od brzegu tylnego kostki bocznej do guzka bocznego wyrostka tylnego kości skokowej
Więzadło piętowo-strzałkowe(ligamentum calcaneofibulare) od wierzchołka kostki bocznej do powierzchni bocznej kości piętowej. Ruchy
W stawie skokowym górnym wykonujemy ruchy zgięcia grzbietowego(flexio dorsalis) i zgięcia podeszwowego(flexio plantaris).
Articulatio talocalcaneonavicularis (staw skokowy dolny in. skokowo-piętowo-łódkowy)
Staw złożony.
Stanowi połączenie między kością skokową a piętową i łódkowatą. Więzadło skokowo-piętowe międzykostne dzieli Staw na dwa całkowicie odrębne :
Staw skokowy tylny i Staw skokowy przedni. Articulatio talocalcanea s. subtalaris( staw skokowy tylny) Główkę stanowi powierzchnia stawowa skokowa tylna kości piętowej(facies articularis talaris posterior calcanei); panewkę tworzy powierzchnia stawowa piętowa tylna kości skokowej(facies articularis calcanea posterior tali). Torebka stawowa
Przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych. Więzadła
Więzadło skokowo-piętowe tylne(ligamentum talocalcaneum posterius) biegnie od guzków wyrostka tylnego kości skokowej do powierzchni górnej kości piętowej, do tyłu od powierzchni stawowej skokowej tylnej.
Więzadło skokowo-piętowe przednie(ligamentum talocalcaneum anterius) łączy kość skokową i piętową bezpośrednio do przodu od ich powierzchni stawowych tylnych. Leży w zatoce stępu do tyłu od więzadła skokowo-piętowego międzykostnego.
Więzadło skokowo-piętowe przyśrodkowe (ligamentum talocalcaneum mediale) przyczepia się do guzka przyśrodkowego wyrostka tylnego kości skokowej i do tylnego brzegu podpórki k. skokowej
Więzadło skokowo-piętowe boczne(ligamentum talocalcaneum laterale) biegnie od guzka bocznego wyrostka tylnego kości skokowej do powierzchni bocznej kości piętowej
Więzadło skokowo-piętowe międzykostne(ligamentum talocalcaneum interosseum)
biegnie od bruzdy kości skokowej do bruzdy kości piętowej, wypełniając zatokę stępu.
Articulatio talocalcaneonavicularis(Staw skokowy przedni in. Staw skokowo-piętowo-łódkowy)
Główkę tworzy powierzchnia stawowa łódkowata głowy kości skokowej (facies articularis navicularis tali) oraz powierzchnie stawowe piętowe środkowa i przednia kości skokowej (facies articulares Media et anterior tali); panewkę tworzą odpowiednio : powierzchnia stawowa skokowa kości łódkowatej (facies articularis talaris ossis navicularis) oraz powierzchnie stawowe skokowe przedniai środkowa kości piętowej (facies articulares talares anterior et media calcanei) oraz blaszka włóknisto chrzęstna(fibrocartilago navicularis) włączona
w Więzadło piętowo-łódkowe podeszwowe. Torebka stawowa
Przyczepia się ściśle wzdłuż brzegów powierzchni stawowych. Więzadła
Więzadło piętowo-łódkowe podeszwowe (ligamentum calcaneonaviculare plantare) przyczepia się do brzegu przedniego i przyśrodkowego podpórki k. skokowej oraz do dolnej i przyśrodkowej powierzchni kości łódkowatej, zawiera włóknisto-chrzęstną powierzchnię stawową (fibrocartilago navicularis) - dźwiga na sobie głowę k. skokowej.
Więzadło piętowo-łódkowe( ligamentum calcaneonaviculare) stanowi część przyśrodkową więzadła rozdwojonego(ligamentum bifurcatum) i biegnie od brzegu przedniego powierzchni grzbietowej kości piętowej do tylnego bocznego kąta kości łódkowatej. Część boczna więzadła rozdwojonego - więzadło piętowo-sześcienne(ligamentum calcaneocuboideum) biegnie do powierzchni grzbietowej k. sześciennej. Obie części więzadła rozdwojonego wzmacniają staw poprzeczny stępu(articulatio tarsi transversa in. Staw Choparta).
Więzadło skokowo-łódkowe(ligamentum talonaviculare) biegnie od powierzchni grzbietowej szyjki k. skokowej do powierzchni grzbietowej k. łódkowatej. Mechanika stawu
W stawie skokowym dolnym możliwe są ruchy odwracania i nawracania.

Budowa Stopy

» Czaszka
» Staw obrotowy
» Kręgosłup
» Budowa kręgu
» Klatka piersiowa
» Mostek
» Żebra
» Staw barkowy
» Ramie
» Staw łokciowy
» Przedramie
» Dłoń
» Miednica
» Staw kulszowy
» Udo
» Staw kolanowy
» Podudzie
» Kość długa podudzia
» Staw skokowy
» Stopa

ukł. kostny


Stopa jest zbudowana z trzech odcinków :
  • stępu (tarsus)
  • śródstopia (metatarsus)
  • palców (digiti)
Stęp- jest zbudowany z siedmiu kości ułożonych w dwa szeregi :
- pierwszy jest utworzony przez k. skokową(talus) i k. piętową (calcaneus);
- drugi składa się z k. sześciennej(os cuboideum), trzech kości klinowatych (ossa cuneiformia : mediale, Intermedium et laterale). Między kośćmi pierwszego i drugiego szeregu leży k. łódkowata (os naviculare), stąd jej stara Nazwa os centrale tarsi. Kość skokowa (talus) Składa się z trzonu, szyjki i głowy. Na powierzchni górnej trzonu znajduje się bloczek(trochlea tali) dla Połączenia stawowego z kośćmi goleni. Część środkowa bloczka nosi nazwę powierzchni górnej (facies superior). Po Stronie bocznej na bloczku znajduje się Powierzchnia kostkowa boczna (facies malleolaris lateralis), położona na wyrostku bocznym(processus lateralis tali) służąca do stawowego Połączenia z kostką boczną. Na powierzchni przyśrodkowej znajduje się Powierzchnia kostkowa przyśrodkowa (facies malleolaris medialis) do Połączenia stawowego z kostką przyśrodkową. Poniżej tej powierzchni leży przyczep dla więzadła trójgraniastego(lig. deltoideum).
Powierzchnia tylna trzonu poniżej powierzchni stawowej ma wyrostek tylny (processus posterior tali) podzielony bruzdą ścięgna m. zginacza długiego palucha(sulcus tendinis m. flexoris hallucis longi) na dwa guzki: przyśrodkowy i boczny (tuberculum mediale et laterale tali).
Powierzchnia Dolna trzonu posiada powierzchnie stawową piętową tylną (facies articularis calcanea posterior).
Powierzchnie stawowe piętowe : środkowa i przednia (facies articulares calcaneae Media et anterior) leżą na powierzchni dolnej szyjki (collum tali), między powierzchnią tylną
a środkową znajduje się bruzda k. skokowej(sulcus tali). Na głowie k. skokowej (caput tali) znajduje się powierzchnia stawowa łódkowa(facies articularis navicularis). Kość piętowa(calcaneus)
W części przedniej powierzchni górnej leżą Trzy powierzchnie stawowe : pośrodku powierzchnia stawowa skokowa tylna(facies articularis talaris posterior), a do przodu
i przyśrodkowo oddzielone od niej bruzdą k. piętowej (sulcus calcanei) leżą powierzchnie stawowe skokowe : środkowa i przednia(facies articulares talares : Media et anterior). Powierzchnia stawowa skokowa środkowa jest położona na wyrostku zwanym podpórką k. skokowej (sustentaculum tali). Tylna Powierzchnia tworzy guz piętowy(tuber calcanei), który kończy się dwoma wyrostkami, przyśrodkowym i bocznym(processus medialis et lateralis tuberis calcanei). Na powierzchni przedniej znajduje się powierzchnia stawowa sześcienna(facies articularis cuboidea). Na powierzchni przyśrodkowej w części dolnej podpórki k. skokowej znajduje się bruzda ścięgna m. zginacza długiego palucha(sulcus tendinis m. flexoris hallucis longi). Do przodu od Centrum powierzchni bocznej znajduje się Bloczek strzałkowy (trochlea peronealis). Nad i pod bloczkiem znajdują się dwie bruzdy, objęte wspólną nazwą bruzdy ścięgien mm. strzałkowych (sulcus tendinuum mm. peroneorum). Zatoka stępu(sinus tarsi)
Utworzona jest przez bruzdę k. skokowej(sulcus tali) oraz odpowiadającą jej bruzdę k. piętowej(sulcus calcanei).
Zawiera : ⇒ Więzadło skokowo-piętowe przednie
Więzadło skokowo-piętowe międzykostne
⇒ tkankę tłuszczową
⇒ kaletkę zatoki stępu (bursa Sinus tarsi)
⇒ gałąź zatoki stępu od tętnicy grzbietowej stopy Kość łódkowata(os naviculare)
Na powierzchni przyśrodkowej znajduje się guzowatość k. łódkowatej (tuberositas ossis navicularis), która jest punktem orientacyjnym przy otwieraniu stawu poprzecznego stępu. Kości klinowate (ossa cuneiformia)
Trzy : przyśrodkowa(os cuneiforme mediale), pośrednia(os cuneiforme intermedium) oraz boczna(os cuneiforme laterale). Kość sześcienna(os cuboideum)
Na powierzchni dolnej znajduje się guzowatość k. sześciennej(tuberositas ossis cuboidei) przed którą biegnie bruzda ścięgna m. strzałkowego długiego(sulcus tendinis m. peronei longi). Kości śródstopia(ossa metatarsalia)
Są kośćmi długimi, na każdej z nich można odróżnić podstawę, Trzon i głowę. Podstawa
I kości śródstopia ma bocznie guzowatość (tuberositas ossis metatarsalis I), z kolei na brzegu bocznym podstawy V k. śródstopia znajduje się również guzowatość(tuberositas ossis metatarsalis V). Ta ostatnia jest punktem orientacyjnym dla tzw. linii Lisfranca. Kości palców stopy(ossa digitorum pedis)
Palce od II do V posiadają po Trzy paliczki; Palec I posiada dwa paliczki.


str 1
Połączenia krótkie łączą :
wyrostki stawowe
- są to tzw. [[połączenia]] międzykręgowe (juncturae
zygapophysiales s. articulationes intervertebrales)
(łączą
wyrostki stawowe [[górne]] i dolne tworząc 23 pary stawów międzykręgowych).
łuki kręgów
- więzadła żółte (ligamenta
flava s. ligamenta interarcuata).
wyrostki poprzeczne
- więzadła międzypoprzeczne (ligamenta
intertransversaria).
wyrostki kolczyste
- więzadła międzykolcowe (ligamenta
interspinalia).
trzony kręgów
- krążki międzykręgowe (disci
intervertebrales)
- zbudowane z dwóch części : [[jądra]] miażdżystego (nucleus
pulposus)
położonego ekscentrycznie bliżej brzegu tylnego krążka oraz pierścienia włóknistego (anulus
fibrosus)
położonego
obwodowo w stosunku do [[jądra]] miażdżystego w postaci koncentrycznie ułożonych blaszek. Komórki [[jądra]] miażdżystego oraz
więzadło wierzchołka zęba są pozostałościami po strunie grzbietowej (chorda
dorsalis).
Połączenie k. krzyżowej z guziczną
Jest to tzw.
połączenie krzyżowo-guziczne
(junctura
sacrococcygea).
Łączą się w nim
rożki guziczne
(cornua
coccygea)
i
rożki krzyżowe
(cornua
sacralia).
Powierzchnie są uzupełnione przez krążek międzykręgowy. Połączenie to wzmacniają :
więzadło krzyżowo-guziczne brzuszne
(odp. więzadłu podłużnemu przedniemu)
⇒więzadło
krzyżowo-guziczne grzbietowe głębokie
(odp. więzadłu podłużnemu tylnemu)
więzadło krzyżowo-guziczne grzbietowe powierzchowne
(odp. więzadłom żółtym i torebkom stawowym)
więzadło krzyżowo-guziczne boczne
( odp. więzadłom międzypoprzecznym).
Ruchomość kręgosłupa
Ruchomość między dwoma sąsiadującymi kręgami nie jest duża jednak w wyniku sumowania się pojedynczych ruchów
powstają obszerne ruchy kręgosłupa jako całości, a mianowicie:
zginanie i prostowanie (flexio
et extensio)
w płaszczyźnie strzałkowej. Zakres tych ruchów wynosi w całości od 170 do
250°. Najwyraźniej ruchy te występują w odcinkach szyjnym i lędźwiowym. W części pi( wej są ograniczone
ułożeniem wyrostków kolczystych oraz przez obręcz klatki piersiowej;
skłony boczne (flexio
lateralis)
w płaszczyźnie czołowej. Całog chu ma zakres ok. 110°. Występują najwybitniej w
odcinku piersiol W odcinku szyjnym ruchy te łączą się z ruchami obrotowymi w wyniku śnego ułożenia powierzchni
stawowych;
ruchy skrętne (rotatio) w płaszczyźnie poprzecznej. Zakres ruch^ ok. 80° w każdą stronę. Najwyraźniej występują w
odcinku szyjnym stępnie piersiowym, a w odcinku lędźwiowym prawie nie występuj względu na ułożenie wyrostków
stawowych w płaszczyźnie strzałkom
ruchy obwodzenia (cirkumductio). Występują jako kombinacj wyżej wymienionych ruchów. W ruchach obwodzenia
biorą udział biodrowe.
Ruchomość kręgosłupa zarówno jako całości, jak i jego poszczególnych części jest osobnicze bardzo zmienna.
Krzywizny kręgosłupa
Kręgosłup oglądany z boku nie stanowi prostej kolumny kostnej jest wygięty esowato. Są to krzywizny w płaszczyźnie
strzałkowej - logiczne, czyli prawidłowe. W częściach szyjnej i lędźwiowej występuj gięcia skierowane do przodu, zwane
lordozami (lordosis
ceruicalis et balis),
a w części piersiowej i krzyżowej - wygięcia skierowane do tej są to kifozy (kyphosis
thoracica et sacralis).
Fizjologiczne [[krzywizna]] gosłupa zwiększają jego elastyczność oraz pełnią funkcję amortyzł Skrzywienia
kręgosłupa w płaszczyźnie czołowej określane są jako s zy (skolioses) i traktowane są jako skrzywienia patologiczne. Skolioz
patyczne, czyli takie, których przyczyny są nieokreślone mogą się pój już w życiu płodowym, a najczęściej kształtują się w
okresie wzras organizmu. Znanymi przyczynami skolioz są m. in.: ogólna asymetri dowy ciała, nieprawidłowe ułożenie tułowia
lub głowy, czy też prawo, leworęczność. Niektórzy anatomowie twierdzą, że skrzywienia bocz n stępują u 60%-70% osobników
(o zakwalifikowaniu do stanu patoh nego decyduje [[stopień]] zaawansowania skrzywień).
B
UDOWA
K
RĘGU
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»

Połączenia krótkie łączą :
wyrostki stawowe
- są to tzw. Połączenia międzykręgowe (juncturae
zygapophysiales s. articulationes intervertebrales)
(łączą
wyrostki stawowe Górne i dolne tworząc 23 pary stawów międzykręgowych).
łuki kręgów
- więzadła żółte (ligamenta
flava s. ligamenta interarcuata).
wyrostki poprzeczne
- więzadła międzypoprzeczne (ligamenta
intertransversaria).
wyrostki kolczyste
- więzadła międzykolcowe (ligamenta
interspinalia).
trzony kręgów
- krążki międzykręgowe (disci
intervertebrales)
- zbudowane z dwóch części : Jądra miażdżystego (nucleus
pulposus)
położonego ekscentrycznie bliżej brzegu tylnego krążka oraz pierścienia włóknistego (anulus
fibrosus)
położonego
obwodowo w stosunku do Jądra miażdżystego w postaci koncentrycznie ułożonych blaszek. Komórki Jądra miażdżystego oraz
więzadło wierzchołka zęba są pozostałościami po strunie grzbietowej (chorda
dorsalis).
Połączenie k. krzyżowej z guziczną
Jest to tzw.
połączenie krzyżowo-guziczne
(junctura
sacrococcygea).
Łączą się w nim
rożki guziczne
(cornua
coccygea)
i
rożki krzyżowe
(cornua
sacralia).
Powierzchnie są uzupełnione przez krążek międzykręgowy. Połączenie to wzmacniają :
więzadło krzyżowo-guziczne brzuszne
(odp. więzadłu podłużnemu przedniemu)
⇒więzadło
krzyżowo-guziczne grzbietowe głębokie
(odp. więzadłu podłużnemu tylnemu)
więzadło krzyżowo-guziczne grzbietowe powierzchowne
(odp. więzadłom żółtym i torebkom stawowym)
więzadło krzyżowo-guziczne boczne
( odp. więzadłom międzypoprzecznym).
Ruchomość kręgosłupa
Ruchomość między dwoma sąsiadującymi kręgami nie jest duża jednak w wyniku sumowania się pojedynczych ruchów
powstają obszerne ruchy kręgosłupa jako całości, a mianowicie:
zginanie i prostowanie (flexio
et extensio)
w płaszczyźnie strzałkowej. Zakres tych ruchów wynosi w całości od 170 do
250°. Najwyraźniej ruchy te występują w odcinkach szyjnym i lędźwiowym. W części pi( wej są ograniczone
ułożeniem wyrostków kolczystych oraz przez obręcz klatki piersiowej;
skłony boczne (flexio
lateralis)
w płaszczyźnie czołowej. Całog chu ma zakres ok. 110°. Występują najwybitniej w
odcinku piersiol W odcinku szyjnym ruchy te łączą się z ruchami obrotowymi w wyniku śnego ułożenia powierzchni
stawowych;
ruchy skrętne (rotatio) w płaszczyźnie poprzecznej. Zakres ruch^ ok. 80° w każdą stronę. Najwyraźniej występują w
odcinku szyjnym stępnie piersiowym, a w odcinku lędźwiowym prawie nie występuj względu na ułożenie wyrostków
stawowych w płaszczyźnie strzałkom
ruchy obwodzenia (cirkumductio). Występują jako kombinacj wyżej wymienionych ruchów. W ruchach obwodzenia
biorą udział biodrowe.
Ruchomość kręgosłupa zarówno jako całości, jak i jego poszczególnych części jest osobnicze bardzo zmienna.
Krzywizny kręgosłupa
Kręgosłup oglądany z boku nie stanowi prostej kolumny kostnej jest wygięty esowato. Są to krzywizny w płaszczyźnie
strzałkowej - logiczne, czyli prawidłowe. W częściach szyjnej i lędźwiowej występuj gięcia skierowane do przodu, zwane
lordozami (lordosis
ceruicalis et balis),
a w części piersiowej i krzyżowej - wygięcia skierowane do tej są to kifozy (kyphosis
thoracica et sacralis).
Fizjologiczne Krzywizna gosłupa zwiększają jego elastyczność oraz pełnią funkcję amortyzł Skrzywienia
kręgosłupa w płaszczyźnie czołowej określane są jako s zy (skolioses) i traktowane są jako skrzywienia patologiczne. Skolioz
patyczne, czyli takie, których przyczyny są nieokreślone mogą się pój już w życiu płodowym, a najczęściej kształtują się w
okresie wzras organizmu. Znanymi przyczynami skolioz są m. in.: ogólna asymetri dowy ciała, nieprawidłowe ułożenie tułowia
lub głowy, czy też prawo, leworęczność. Niektórzy anatomowie twierdzą, że skrzywienia bocz n stępują u 60%-70% osobników
(o zakwalifikowaniu do stanu patoh nego decyduje Stopień zaawansowania skrzywień).
B
UDOWA
K
RĘGU
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
str 2
Występują u człowieka w liczbie czterech do pięciu, a położone są między kręgami piersiowymi i kością krzyżową.
Charakteryzują się najbardziej masywnym trzonem nerkowatego kształtu oraz trójkątnym otworem kręgowym. Wyrostki
poprzeczne odchodzą od nasady łuku i trzonu kręgu. Są one szczątkowymi żebrami lędźwiowymi. U podstawy tych wyrostków
znajduje się niewielka wyniosłość nazywana
wyrostkiem dodatkowym
(processus
accesorius),
która jest rozwojowo
uwstecznionym wyrostkiem poprzecznym.
Wyrostki stawowe ustawione są pionowo, a ich powierzchnie stawowe leżą w płaszczyźnie strzałkowej. Takie ustawienie
wyrostków ogranicza wykonywanie skrętów w tej części kręgosłupa.
Wyrostki kolczyste mają kształt blaszek prostokątnych. Są równolegle ułożone w płaszczyźnie strzałkowej. Na wyrostkach
stawowych górnych znajduje się owalny guzek kostny, nazywany
wyrostkiem suteczkowatym
(processus
mamillaris).
Jest to
element szczątkowy wykorzystywany do przeszczepu mięśni.
Kość krzyżowa
(os
sacrum)
Utworzona jest przez pięć kręgów krzyżowych, połączonych za po ca kościozrostu. Kostnienie to jest zakończone w wieku 20-
25 lat.
Kość krzyżowa dźwiga [[ciężar]] górnej części ciała i przez obręcz bio wą przenosi go na kończyny dolne.
Kość krzyżowa ma kształt trójkąta, którego
podstawa
(basis) jest zwrócona w stronę kręgów lędźwiowych, a
wierzchołek
(apex) skierowana dołowi. Wyróżnia się na niej powierzchnię przednią, czyli
miedniczną
des peluina),
powierzchnię tylną, czyli
grzbietową
(facies
dorsalis)
i
ca boczne
(pares
laterales).
Powierzchnia przednia, utworzona przez zrośnięte trzony kręgów, gładka i wklęsła. Występują na niej
kresy poprzeczne
(lineae
transveri
które pojawiają się w miejscu zrastania się trzonów kręgowych. [[Kres]] sięgają do otworów
krzyżowych
miednicznych
(foramina
sacralis pelu
przez które przechodzą naczynia krwionośne i nerwy.
Na częściach bocznych, utworzonych przez zrośnięte wyrostki popr ne,
występują powierzchnie uchowate
(facies
auricularis),
służące do pół nią z kośćmi miednicznymi. Z tyłu powierzchni uchowatej znajduje się
guzowatość krzyżowa
(tuberositas
sacralis),
do której, przyczepiają się więzadła.
Na powierzchni grzbietowej kości krzyżowej wyróżnia się grzebienie utworzone przez zrastające się wyrostki kolczyste,
poprzeczne i stawowe. Z wyrostków kolczystych tworzy się
grzebień krzyżowy pośrodkowy
(c
sacralis mediana),
z wyrostków
stawowych -grzebień
krzyżowy pośredni
(crista
sacralis intermedia),
a z wyrostków poprzecznych -grzebień
żowy boczny
(crista
sacralis lateralis).
Wzdłuż całej kości krzyżowe
gnie się
kanał krzyżowy
(canalis
sacralis),
który rozpoczyna się otworem górnym, a kończy się
rozworem krzyżowym
(hiatus
sacralis).
Również na [[stronie]] grzbietowej między grzebieniem pośrednim i bocznym występują
otwory [[krzyżowe]] grzbietowe
(foramina
sacralis dorsalis).
Na granicy piątego kręgu lędźwiowego i podstawy kości krzyżowej powstaje kąt skierowany wierzchołkiem ku przodowi. Jest to
kąt lędźwiowo-krzyżowy
(angulus
lumbosacralis)
wynoszący od 120 do 170°. [[Wierzchołek]] tego kąta leży na tzw.
wzgórku
(promontorium), utworzonym przez wpu-klającą się w stronę miednicy krawędź chrząstki międzykręgowej leżącej między piątym
kręgiem lędźwiowym a kością krzyżową.
Kość guziczna
(os
coccygis)
Kość guziczna nazywana jest również kością ogonową. Składa się z trzech do pięciu szczątkowych kręgów ogonowych,
połączonych ze sobą (u osobników dojrzałych) kościozrostem, a z kością krzyżową za pomocą chrząstki i więzadeł. Na
pierwszym kręgu guzicznym widoczne są wyrostki poprzeczne i wyrostki stawowe górne tworzące
rożki guziczne
(cornea
coccygea).
Kanał kręgowy
(ograniczenia)
od przodu : tylne powierzchnie trzonów kręgów i krążków międzykręgowych oraz lig. longitudinale posterius.
od boków : nasady łuków kręgów
od tyłu : [[blaszki]] łuków kręgów i ligg. flava (
więzadła żółte)
Boczna ściana kanału kręgowego jest niepełna ponieważ między nasadami łuków kręgów leżą otwory międzykręgowe.
Otwór międzykręgowy
(ograniczenia)
od [[góry]] : wcięcie kręgowe dolne kręgu leżącego bezpośrednio wyżej
od dołu : wcięcie kręgowe [[górne]] kręgu leżącego bezpośrednio niżej
od przodu : powierzchnie tylne trzonów sąsiednich kręgów i krążka międzykręgowego
od tyłu : wyrostki stawowe - dolny, kręgu leżącego wyżej; górny, kręgu leżącego bezpośrednio niżej oraz przednia
powierzchnia torebki stawu międzykręgowego.
Zawartość otworu międzykręgowego :
nerw rdzeniowy
zwój międzykręgowy (in. [[zwój]] rdzeniowy)
gałąź rdzeniowa i jej podział na tętnice korzeniowe
K
LATKA
P
IERSIOWA

Występują u człowieka w liczbie czterech do pięciu, a położone są między kręgami piersiowymi i kością krzyżową.
Charakteryzują się najbardziej masywnym trzonem nerkowatego kształtu oraz trójkątnym otworem kręgowym. Wyrostki
poprzeczne odchodzą od nasady łuku i trzonu kręgu. Są one szczątkowymi żebrami lędźwiowymi. U podstawy tych wyrostków
znajduje się niewielka wyniosłość nazywana
wyrostkiem dodatkowym
(processus
accesorius),
która jest rozwojowo
uwstecznionym wyrostkiem poprzecznym.
Wyrostki stawowe ustawione są pionowo, a ich powierzchnie stawowe leżą w płaszczyźnie strzałkowej. Takie ustawienie
wyrostków ogranicza wykonywanie skrętów w tej części kręgosłupa.
Wyrostki kolczyste mają kształt blaszek prostokątnych. Są równolegle ułożone w płaszczyźnie strzałkowej. Na wyrostkach
stawowych górnych znajduje się owalny guzek kostny, nazywany
wyrostkiem suteczkowatym
(processus
mamillaris).
Jest to
element szczątkowy wykorzystywany do przeszczepu mięśni.
Kość krzyżowa
(os
sacrum)
Utworzona jest przez pięć kręgów krzyżowych, połączonych za po ca kościozrostu. Kostnienie to jest zakończone w wieku 20-
25 lat.
Kość krzyżowa dźwiga Ciężar górnej części ciała i przez obręcz bio wą przenosi go na kończyny dolne.
Kość krzyżowa ma kształt trójkąta, którego
podstawa
(basis) jest zwrócona w stronę kręgów lędźwiowych, a
wierzchołek
(apex) skierowana dołowi. Wyróżnia się na niej powierzchnię przednią, czyli
miedniczną
des peluina),
powierzchnię tylną, czyli
grzbietową
(facies
dorsalis)
i
ca boczne
(pares
laterales).
Powierzchnia przednia, utworzona przez zrośnięte trzony kręgów, gładka i wklęsła. Występują na niej
kresy poprzeczne
(lineae
transveri
które pojawiają się w miejscu zrastania się trzonów kręgowych. Kres sięgają do otworów
krzyżowych
miednicznych
(foramina
sacralis pelu
przez które przechodzą naczynia krwionośne i nerwy.
Na częściach bocznych, utworzonych przez zrośnięte wyrostki popr ne,
występują powierzchnie uchowate
(facies
auricularis),
służące do pół nią z kośćmi miednicznymi. Z tyłu powierzchni uchowatej znajduje się
guzowatość krzyżowa
(tuberositas
sacralis),
do której, przyczepiają się więzadła.
Na powierzchni grzbietowej kości krzyżowej wyróżnia się grzebienie utworzone przez zrastające się wyrostki kolczyste,
poprzeczne i stawowe. Z wyrostków kolczystych tworzy się
grzebień krzyżowy pośrodkowy
(c
sacralis mediana),
z wyrostków
stawowych -grzebień
krzyżowy pośredni
(crista
sacralis intermedia),
a z wyrostków poprzecznych -grzebień
żowy boczny
(crista
sacralis lateralis).
Wzdłuż całej kości krzyżowe
gnie się
kanał krzyżowy
(canalis
sacralis),
który rozpoczyna się otworem górnym, a kończy się
rozworem krzyżowym
(hiatus
sacralis).
Również na Stronie grzbietowej między grzebieniem pośrednim i bocznym występują
otwory Krzyżowe grzbietowe
(foramina
sacralis dorsalis).
Na granicy piątego kręgu lędźwiowego i podstawy kości krzyżowej powstaje kąt skierowany wierzchołkiem ku przodowi. Jest to
kąt lędźwiowo-krzyżowy
(angulus
lumbosacralis)
wynoszący od 120 do 170°. Wierzchołek tego kąta leży na tzw.
wzgórku
(promontorium), utworzonym przez wpu-klającą się w stronę miednicy krawędź chrząstki międzykręgowej leżącej między piątym
kręgiem lędźwiowym a kością krzyżową.
Kość guziczna
(os
coccygis)
Kość guziczna nazywana jest również kością ogonową. Składa się z trzech do pięciu szczątkowych kręgów ogonowych,
połączonych ze sobą (u osobników dojrzałych) kościozrostem, a z kością krzyżową za pomocą chrząstki i więzadeł. Na
pierwszym kręgu guzicznym widoczne są wyrostki poprzeczne i wyrostki stawowe górne tworzące
rożki guziczne
(cornea
coccygea).
Kanał kręgowy
(ograniczenia)
od przodu : tylne powierzchnie trzonów kręgów i krążków międzykręgowych oraz lig. longitudinale posterius.
od boków : nasady łuków kręgów
od tyłu : Blaszki łuków kręgów i ligg. flava (
więzadła żółte)
Boczna ściana kanału kręgowego jest niepełna ponieważ między nasadami łuków kręgów leżą otwory międzykręgowe.
Otwór międzykręgowy
(ograniczenia)
od Góry : wcięcie kręgowe dolne kręgu leżącego bezpośrednio wyżej
od dołu : wcięcie kręgowe Górne kręgu leżącego bezpośrednio niżej
od przodu : powierzchnie tylne trzonów sąsiednich kręgów i krążka międzykręgowego
od tyłu : wyrostki stawowe - dolny, kręgu leżącego wyżej; górny, kręgu leżącego bezpośrednio niżej oraz przednia
powierzchnia torebki stawu międzykręgowego.
Zawartość otworu międzykręgowego :
nerw rdzeniowy
zwój międzykręgowy (in. Zwój rdzeniowy)
gałąź rdzeniowa i jej podział na tętnice korzeniowe
K
LATKA
P
IERSIOWA
str 3
Nasada bliższa kości piszczelowej jest zgrubiała i zbudowana z dv szerokich kłykci - bocznego i przy środkowego. Na każdym z
nich zna je się [[powierzchnia]] stawowa górna, przeznaczona dla odpowiedniego h cia kości udowej.
Powierzchnie stawowe górne
(facies
articulares superiores)
są rozłone wyniosłością międzykłykciową (eminentia
intercondylaris) i po] międzykłykciowymi - przednim i tylnym (area intercondylaris anteru posterior).
Na kłykciu bocznym kości piszczelowej znajduje się
powierzchnia wowa strzałkowa
(facies
articularis fibularis),
służąca do
połączenia z wą strzałki. Poniżej kłykci, na przedniej powierzchni trzonu widoczna
guzowatość piszczeli
(tuberositas
tibiae).
Dalsza nasada kości piszczelowej przechodzi w silny, wyraźnie m czony wyrostek, zwany
kostką przyśrodkowa
(malleolus
medialis)
w [[trzy]] powierzchnie stawowe:
powierzchnię stawową dolną (facies
articularis inferior),
powierzchnię stawową kostki przyśrodkowej (facies
articularis leoli),
wcięcie strzałkowe (incisura
fibularis)
służące do [[połączenia]] ścią strzałkową.
Powierzchnia stawowa [[dolna]] i [[powierzchnia]] stawowa kostki przy kowej łączą się z powierzchniami stawowymi kości skokowej
B
UDOWA
K
OŚCI DŁUGIEJ PODUDIZA
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
B
UDOWA
S
TAWU
S
KOKOWEGO

Nasada bliższa kości piszczelowej jest zgrubiała i zbudowana z dv szerokich kłykci - bocznego i przy środkowego. Na każdym z
nich zna je się Powierzchnia stawowa górna, przeznaczona dla odpowiedniego h cia kości udowej.
Powierzchnie stawowe górne
(facies
articulares superiores)
są rozłone wyniosłością międzykłykciową (eminentia
intercondylaris) i po] międzykłykciowymi - przednim i tylnym (area intercondylaris anteru posterior).
Na kłykciu bocznym kości piszczelowej znajduje się
powierzchnia wowa strzałkowa
(facies
articularis fibularis),
służąca do
połączenia z wą strzałki. Poniżej kłykci, na przedniej powierzchni trzonu widoczna
guzowatość piszczeli
(tuberositas
tibiae).
Dalsza nasada kości piszczelowej przechodzi w silny, wyraźnie m czony wyrostek, zwany
kostką przyśrodkowa
(malleolus
medialis)
w Trzy powierzchnie stawowe:
powierzchnię stawową dolną (facies
articularis inferior),
powierzchnię stawową kostki przyśrodkowej (facies
articularis leoli),
wcięcie strzałkowe (incisura
fibularis)
służące do Połączenia ścią strzałkową.
Powierzchnia stawowa Dolna i Powierzchnia stawowa kostki przy kowej łączą się z powierzchniami stawowymi kości skokowej
B
UDOWA
K
OŚCI DŁUGIEJ PODUDIZA
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
B
UDOWA
S
TAWU
S
KOKOWEGO
str 4
bocznego kości udowej, nieco niżej [[niż]] poprzednie, biegnie głębiej od więzadła skośnego w tym samym kierunku; część jego
włókien dochodzi do głowy strzałki jako
troczek więzadła łukowatego
(retinaculum
ligamenti arcuati).
Więzadła wewnątrzstawowe
Więzadło [[krzyżowe]] przednie
(ligamentum
cruciatum anterius)
biegnie od wewnętrznej powierzchni
kłykcia bocznego
kości udowej
(w pobliżu brzegu tylnego) do
pola międzykłykciowego przedniego piszczeli
(area
intercondylaris anterior).
Więzadło [[krzyżowe]] tylne
(ligamentum
cruciatum posterius)
biegnie od wewnętrznej powierzchni kłykcia przyśrodkowego
kości udowej (w pobliżu brzegu przedniego) i dochodzi do
pola międzykłykciowego tylnego piszczeli
(area
intercondylaris
posterior).
Więzadła [[krzyżowe]] ograniczają [[ruch obrotowy]] do wewnątrz w stawie kolanowym.
Więzadła łąkotkowo-udowe przednie i tylne
(ligamentum
meniscofemorale anterius et posterius)
biegną od tylnego rogu
łąkotki bocznej, wzdłuż przedniej i tylnej powierzchni więzadła krzyżowego tylnego i dochodzą do wewnętrznej powierzchni
kłykcia przyśrodkowego kości udowej.
Więzadło poprzeczne kolana
(
ligamentum transversum genus)
łączy najbardziej do przodu wysunięte punkty obu łąkotek.
W jamie stawowej stawu kolanowego leży tzw.
ciało tłuszczowe podrzepkowe
(corpus
adiposum infrapatellare)
- jest to fałd
błony maziowej wypełniony tkanką tłuszczową. Składa się z :
dwóch fałdów skrzydłowych
(plicae
alares),
przyśrodkowego i
bocznego oraz
fałdu maziowego podrzepkowego
(plica synovialis infrapatellaris).
Fałdy skrzydłowe przyczepiają się do
brzegów powierzchni stawowej rzepki i biegną w dół. Poniżej rzepki łączą się w linii pośrodkowej i od miejsca ich połączenia
odchodzi [[fał]] maziowy podrzepkowy dochodzący do przedniego brzegu dołu międzykłykciowego kości udowej.
Mechanika stawu kolanowego.
W stawie kolanowym wykonujemy ruchy :
zgięcia
(flexio),
prostowania
(extensio), a w pozycjach pośrednich (nie w
maksymalnym zgięciu, bądź wyproście) także ruchy obrotu do
wewnątrz i na zewnątrz
(rotatio
interna et externa).
B
UDOWA
P
ODUDZIA
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Kości goleni lub
podudzia
(crus) składają się z kości piszczelowej i strkowej. Są to kości długie, między którymi występuje
szeroka przesta międzykostna.
Kość piszczelowa
(tibia)
Położona jest po [[stronie]] przy środkowej podudzia, od strony palu Jest masywniejsza i mocniejsza, ponieważ na niej spoczywa
ciężar w położonych części ciała. [[Trzon]] kości posiada [[trzy]] powierzchnie i [[trzy]] b gi, z których najwyraźniej zaznaczony jest brzeg
przedni, łatwo wyczu ny przez skórę.
Powierzchnie przyśrodkowa i boczna są gładkie, a na tylnej powierz w górnej trzeciej części znajduje się kresa
mięśnia
płaszczkowatego
(l
m. solei)
i kresa podkolanowa (linea
poplitea).

bocznego kości udowej, nieco niżej Niż poprzednie, biegnie głębiej od więzadła skośnego w tym samym kierunku; część jego
włókien dochodzi do głowy strzałki jako
troczek więzadła łukowatego
(retinaculum
ligamenti arcuati).
Więzadła wewnątrzstawowe
Więzadło Krzyżowe przednie
(ligamentum
cruciatum anterius)
biegnie od wewnętrznej powierzchni
kłykcia bocznego
kości udowej
(w pobliżu brzegu tylnego) do
pola międzykłykciowego przedniego piszczeli
(area
intercondylaris anterior).
Więzadło Krzyżowe tylne
(ligamentum
cruciatum posterius)
biegnie od wewnętrznej powierzchni kłykcia przyśrodkowego
kości udowej (w pobliżu brzegu przedniego) i dochodzi do
pola międzykłykciowego tylnego piszczeli
(area
intercondylaris
posterior).
Więzadła Krzyżowe ograniczają Ruch obrotowy do wewnątrz w stawie kolanowym.
Więzadła łąkotkowo-udowe przednie i tylne
(ligamentum
meniscofemorale anterius et posterius)
biegną od tylnego rogu
łąkotki bocznej, wzdłuż przedniej i tylnej powierzchni więzadła krzyżowego tylnego i dochodzą do wewnętrznej powierzchni
kłykcia przyśrodkowego kości udowej.
Więzadło poprzeczne kolana
(
ligamentum transversum genus)
łączy najbardziej do przodu wysunięte punkty obu łąkotek.
W jamie stawowej stawu kolanowego leży tzw.
ciało tłuszczowe podrzepkowe
(corpus
adiposum infrapatellare)
- jest to fałd
błony maziowej wypełniony tkanką tłuszczową. Składa się z :
dwóch fałdów skrzydłowych
(plicae
alares),
przyśrodkowego i
bocznego oraz
fałdu maziowego podrzepkowego
(plica synovialis infrapatellaris).
Fałdy skrzydłowe przyczepiają się do
brzegów powierzchni stawowej rzepki i biegną w dół. Poniżej rzepki łączą się w linii pośrodkowej i od miejsca ich połączenia
odchodzi Fał maziowy podrzepkowy dochodzący do przedniego brzegu dołu międzykłykciowego kości udowej.
Mechanika stawu kolanowego.
W stawie kolanowym wykonujemy ruchy :
zgięcia
(flexio),
prostowania
(extensio), a w pozycjach pośrednich (nie w
maksymalnym zgięciu, bądź wyproście) także ruchy obrotu do
wewnątrz i na zewnątrz
(rotatio
interna et externa).
B
UDOWA
P
ODUDZIA
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Kości goleni lub
podudzia
(crus) składają się z kości piszczelowej i strkowej. Są to kości długie, między którymi występuje
szeroka przesta międzykostna.
Kość piszczelowa
(tibia)
Położona jest po Stronie przy środkowej podudzia, od strony palu Jest masywniejsza i mocniejsza, ponieważ na niej spoczywa
ciężar w położonych części ciała. Trzon kości posiada Trzy powierzchnie i Trzy b gi, z których najwyraźniej zaznaczony jest brzeg
przedni, łatwo wyczu ny przez skórę.
Powierzchnie przyśrodkowa i boczna są gładkie, a na tylnej powierz w górnej trzeciej części znajduje się kresa
mięśnia
płaszczkowatego
(l
m. solei)
i kresa podkolanowa (linea
poplitea).
str 5
Kości palców ręki
(ossa
digitorum manus)
składają się z
paliczków
(phalanges). [[Cztery]] palce strony łokciowej mają po trzy
paliczki : bliższy, środkowy i dalszy, [[palec]] pierwszy -
kciuk
(polex) ma dwa paliczki : bliższy i dalszy. W każdym paliczku
wyróżniamy trzon, koniec bliższy (podstawę) i koniec dalszy (głowę - in.
guzowatość paliczka dalszego).
Wzajemne relacje kk. nadgarstka.
k. łódeczkowata łączy się z kośćmi : promieniową, czworobocznymi większą i mniejszą, księżycowatą i główkowatą.
k. księżycowata łączy się z : k. promieniową, główkowatą, haczykowatą, łódeczkowatą
i trójgraniastą.
k. trójgraniasta łączy się z kk. : księżycowatą, grochowatą i haczykowatą.
k. grochowata łączy się z powierzchnią dłoniową k. trójgraniastej.
k.czworoboczna większa łączy się z kk.: łódeczkowatą, I k. śródręcza, czworoboczną mniejszą i II k. śródręcza.
k. czworoboczna mniejsza łączy się z kk.: łódeczkowatą, II k. śródręcza, czworoboczną większą i główkowatą.
k. główkowata łączy się z kk.: łódeczkowatą, księżycowatą, II, III i IV k. śródręcza, czworoboczną mniejszą i haczykowatą.
k. haczykowata łączy się z kk.: księżycowatą, IV i V k. śródręcza, główkowatą i trójgraniastą.
Połączenia stawowe dłoni :
kk. nadgarstka w obrębie szeregu łączą się stawami międzynadgarstkowymi (art. intercarpeae).
kk. szeregu bliższego i dalszego nadgarstka łączą się stawem śródnadgarstkowym (art. mediocarpea).
kk. szeregu dalszego nadgarstka i podstawy kk. śródręcza łączą się za pomocą stawów nadgarstkowo-śródręcznych (
art.
carpometacarpeae),
wśród których wyróżnia się [[staw]] nadgarstkowo-śródręczny kciuka (art. carpometacarpea pollicis).
podstawy kk. śródręcza II - V łączą się stawami międzyśródręcznymi (
art. intermetacarpeae).
głowy kk. śródręcza i podstawy paliczków bliższych łączą się stawami śródręczno-paliczkowymi (
art. metacarpophalangeae)
paliczki między sobą łączą się stawami międzypaliczkowymi (
art. interphalangeae).
B
UDOWA
M
IEDNICY
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Miednica kostna
zbudowana jest na kształt silnego pierścienia kostnego, utworzonego przez dwie
kości miedniczne, kość
krzyżową
i
kość guziczną.
Kość miedniczna
(os
coxae)
prawa i lewa składa się z trzech części, które u dorosłego tworzą jedną całość, a w dzieciństwie i
wieku pokwitania są od siebie oddzielone wyraźną warstwą chrząstki. Są to :
kość biodrowa
(os
ilium)
, zwrócona ku górze i do
tyłu,
kość kulszowa
(os
ischii)
,zwrócona ku dołowi i do tyłu i wreszcie
kość łonowa
(
os pubis),
zwrócona ku dołowi i do
przodu.
Os ilium
(kość
biodrowa)
Składa się z
talerza
(ala
ossis ilii)
i
trzonu
(corpus
ossis ilii)
oddzielonych od siebie po wewnętrznej stronie
kresą łukowatą
(linea
arcuata).
Na talerzu kości biodrowej wyróżniamy dwie powierzchnie :
pośladkową
(facies
glutea)
- zewnętrzną, i
krzyżowo-miedniczną
(facies
sacropelvina)
- wewnętrzną. Ponadto wyróżniamy
grzebień biodrowy
(crista
iliaca)
stanowiący górną granicę oraz
brzeg przedni i tylny. Na powierzchni pośladkowej znajdują się [[trzy]] kresy pośladkowe -
kresa pośladkowa przednia, tylna
i
dolna
(lineae
gluteae : anterior, posterior et inferior).
Powierzchnia krzyżowo-miedniczna tworzy
dół biodrowy
(fossa
iliaca).
Ku
tyłowi od dołu znajduje się
powierzchnia uchowata
(facies
auricularis)
łącząca się z jednoimienną powierzchnią na kości
krzyżowej, natomiast do tyłu i [[góry]] od niej leży
guzowatość biodrowa
(tuberositas
iliaca).
Powierzchnia uchowata jest od
przodu i dołu ograniczona przez
bruzdę przypanewkową
(sulcus
paraglenoidalis)

Kości palców ręki
(ossa
digitorum manus)
składają się z
paliczków
(phalanges). Cztery palce strony łokciowej mają po trzy
paliczki : bliższy, środkowy i dalszy, Palec pierwszy -
kciuk
(polex) ma dwa paliczki : bliższy i dalszy. W każdym paliczku
wyróżniamy trzon, koniec bliższy (podstawę) i koniec dalszy (głowę - in.
guzowatość paliczka dalszego).
Wzajemne relacje kk. nadgarstka.
k. łódeczkowata łączy się z kośćmi : promieniową, czworobocznymi większą i mniejszą, księżycowatą i główkowatą.
k. księżycowata łączy się z : k. promieniową, główkowatą, haczykowatą, łódeczkowatą
i trójgraniastą.
k. trójgraniasta łączy się z kk. : księżycowatą, grochowatą i haczykowatą.
k. grochowata łączy się z powierzchnią dłoniową k. trójgraniastej.
k.czworoboczna większa łączy się z kk.: łódeczkowatą, I k. śródręcza, czworoboczną mniejszą i II k. śródręcza.
k. czworoboczna mniejsza łączy się z kk.: łódeczkowatą, II k. śródręcza, czworoboczną większą i główkowatą.
k. główkowata łączy się z kk.: łódeczkowatą, księżycowatą, II, III i IV k. śródręcza, czworoboczną mniejszą i haczykowatą.
k. haczykowata łączy się z kk.: księżycowatą, IV i V k. śródręcza, główkowatą i trójgraniastą.
Połączenia stawowe dłoni :
kk. nadgarstka w obrębie szeregu łączą się stawami międzynadgarstkowymi (art. intercarpeae).
kk. szeregu bliższego i dalszego nadgarstka łączą się stawem śródnadgarstkowym (art. mediocarpea).
kk. szeregu dalszego nadgarstka i podstawy kk. śródręcza łączą się za pomocą stawów nadgarstkowo-śródręcznych (
art.
carpometacarpeae),
wśród których wyróżnia się Staw nadgarstkowo-śródręczny kciuka (art. carpometacarpea pollicis).
podstawy kk. śródręcza II - V łączą się stawami międzyśródręcznymi (
art. intermetacarpeae).
głowy kk. śródręcza i podstawy paliczków bliższych łączą się stawami śródręczno-paliczkowymi (
art. metacarpophalangeae)
paliczki między sobą łączą się stawami międzypaliczkowymi (
art. interphalangeae).
B
UDOWA
M
IEDNICY
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Miednica kostna
zbudowana jest na kształt silnego pierścienia kostnego, utworzonego przez dwie
kości miedniczne, kość
krzyżową
i
kość guziczną.
Kość miedniczna
(os
coxae)
prawa i lewa składa się z trzech części, które u dorosłego tworzą jedną całość, a w dzieciństwie i
wieku pokwitania są od siebie oddzielone wyraźną warstwą chrząstki. Są to :
kość biodrowa
(os
ilium)
, zwrócona ku górze i do
tyłu,
kość kulszowa
(os
ischii)
,zwrócona ku dołowi i do tyłu i wreszcie
kość łonowa
(
os pubis),
zwrócona ku dołowi i do
przodu.
Os ilium
(kość
biodrowa)
Składa się z
talerza
(ala
ossis ilii)
i
trzonu
(corpus
ossis ilii)
oddzielonych od siebie po wewnętrznej stronie
kresą łukowatą
(linea
arcuata).
Na talerzu kości biodrowej wyróżniamy dwie powierzchnie :
pośladkową
(facies
glutea)
- zewnętrzną, i
krzyżowo-miedniczną
(facies
sacropelvina)
- wewnętrzną. Ponadto wyróżniamy
grzebień biodrowy
(crista
iliaca)
stanowiący górną granicę oraz
brzeg przedni i tylny. Na powierzchni pośladkowej znajdują się Trzy kresy pośladkowe -
kresa pośladkowa przednia, tylna
i
dolna
(lineae
gluteae : anterior, posterior et inferior).
Powierzchnia krzyżowo-miedniczna tworzy
dół biodrowy
(fossa
iliaca).
Ku
tyłowi od dołu znajduje się
powierzchnia uchowata
(facies
auricularis)
łącząca się z jednoimienną powierzchnią na kości
krzyżowej, natomiast do tyłu i Góry od niej leży
guzowatość biodrowa
(tuberositas
iliaca).
Powierzchnia uchowata jest od
przodu i dołu ograniczona przez
bruzdę przypanewkową
(sulcus
paraglenoidalis)
str 6
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Gdy [[dłoń]] jest zwrócona do przodu, czyli znajduje się w położeniu odwróconym, kości te są w stosunku do siebie równoległe, a
gdy przedramię jest w położeniu nawróconym, kości krzyżują się.
Kość promieniowa
(radius)
Jest to kość długa, w której wyróżnia się [[trzon]] i dwa końce. [[Trzon]] ma kształt trójścienny, z wyraźnie zaznaczonym w części
środkowej brzegiem międzykostnym.
Na końcu bliższym wyróżnia się głowę, szyjkę i guzowatość kości promieniowej.
Głowa
(caput
radii)
kości promieniowej pokryta jest chrząstką szklistą i posiada płytki
dołek głowy
(fouea
capitis)
służący do
połączenia z główką kości ramieniowej. Dookoła głowy układa się obwód
stawowy głowy
(circumferentia
articularis capitis)
stanowiący ruchome połączenie z kością łokciową. Poniżej głowy znajduje się szyjka
kości promieniowej
(collum
ra-dii),
a
poniżej szyjki, od strony kości łokciowej występuje silnie rozwinięta guzowatość
kości promieniowej
(tuberositas
radli).
Koniec dalszy jest grubszy i szerszy. Ma
powierzchnię stawową nadgarstka
(facies
articularis carpea),
umożliwiającą
połączenie z kośćmi nadgarstka, oraz powierzchnię stawową, służącą do [[połączenia]] z kością łokciową,
czyli wcięcie łokciowe
(incisura
uinaris).
Na bocznej [[stronie]] kości promieniowej występuje
wyrostek rylcowaty
(processus
styloideus).
Na tylnej
powierzchni końca dalszego kości promieniowej znajdują się [[trzy]] podłużne rowki, w których układają się mięśnie prostujące
nadgarstek i palce.
Kość łokciowa
(uina)
Jest zaliczana do kości długich. Jej nasady są nierównomiernie rozwinięte; bliższa jest znacznie większa i grubsza [[niż]] dalsza.
Trójgraniasty [[trzon]] kości łokciowej ma brzegi przedni, tylny i między-kostny (lub boczny) oraz powierzchnie przednią, tylną i
przyśrodkową. ; Na końcu bliższym wyróżnia się: wyrostek łokciowy, wyrostek dziobiasty, powierzchnie stawowe tworzące
wcięcie bloczkowe i wcięcie promieniowe.
Wyrostek łokciowy
(olecranon) jest duży, zagięty i wyczuwalny przez jlkórę. Jego przednia [[powierzchnia]] (od strony bloczka
kości ramieniowej) ist gładka i tworzy część górną wcięcia bloczkowego.
Wyrostek dziobiasty
(processus
coronoideus)
znajduje się po przeciw-ifij [[stronie]] wyrostka łokciowego i jego powierzchnia
górna, która jest wklęsla i gładka, tworzy dolną część wcięcia bloczkowego. Poniżej wyrostka dzio-aastego występuje
guzowatość kości łokciowej (tuberositas
uinae),
a po stroje przyśrodkowej -
wcięcie promieniowe
(incisura
radialis).
Wcięcie
bloczkowe
(incisura
trochlearis)
to głęboko wklęsła powierzch-5ia stawowa między wyrostkami łokciowym i dziobiastym,
odpowiadająca derzchni stawowej bloczka kości ramieniowej.

»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Gdy Dłoń jest zwrócona do przodu, czyli znajduje się w położeniu odwróconym, kości te są w stosunku do siebie równoległe, a
gdy przedramię jest w położeniu nawróconym, kości krzyżują się.
Kość promieniowa
(radius)
Jest to kość długa, w której wyróżnia się Trzon i dwa końce. Trzon ma kształt trójścienny, z wyraźnie zaznaczonym w części
środkowej brzegiem międzykostnym.
Na końcu bliższym wyróżnia się głowę, szyjkę i guzowatość kości promieniowej.
Głowa
(caput
radii)
kości promieniowej pokryta jest chrząstką szklistą i posiada płytki
dołek głowy
(fouea
capitis)
służący do
połączenia z główką kości ramieniowej. Dookoła głowy układa się obwód
stawowy głowy
(circumferentia
articularis capitis)
stanowiący ruchome połączenie z kością łokciową. Poniżej głowy znajduje się szyjka
kości promieniowej
(collum
ra-dii),
a
poniżej szyjki, od strony kości łokciowej występuje silnie rozwinięta guzowatość
kości promieniowej
(tuberositas
radli).
Koniec dalszy jest grubszy i szerszy. Ma
powierzchnię stawową nadgarstka
(facies
articularis carpea),
umożliwiającą
połączenie z kośćmi nadgarstka, oraz powierzchnię stawową, służącą do Połączenia z kością łokciową,
czyli wcięcie łokciowe
(incisura
uinaris).
Na bocznej Stronie kości promieniowej występuje
wyrostek rylcowaty
(processus
styloideus).
Na tylnej
powierzchni końca dalszego kości promieniowej znajdują się Trzy podłużne rowki, w których układają się mięśnie prostujące
nadgarstek i palce.
Kość łokciowa
(uina)
Jest zaliczana do kości długich. Jej nasady są nierównomiernie rozwinięte; bliższa jest znacznie większa i grubsza Niż dalsza.
Trójgraniasty Trzon kości łokciowej ma brzegi przedni, tylny i między-kostny (lub boczny) oraz powierzchnie przednią, tylną i
przyśrodkową. ; Na końcu bliższym wyróżnia się: wyrostek łokciowy, wyrostek dziobiasty, powierzchnie stawowe tworzące
wcięcie bloczkowe i wcięcie promieniowe.
Wyrostek łokciowy
(olecranon) jest duży, zagięty i wyczuwalny przez jlkórę. Jego przednia Powierzchnia (od strony bloczka
kości ramieniowej) ist gładka i tworzy część górną wcięcia bloczkowego.
Wyrostek dziobiasty
(processus
coronoideus)
znajduje się po przeciw-ifij Stronie wyrostka łokciowego i jego powierzchnia
górna, która jest wklęsla i gładka, tworzy dolną część wcięcia bloczkowego. Poniżej wyrostka dzio-aastego występuje
guzowatość kości łokciowej (tuberositas
uinae),
a po stroje przyśrodkowej -
wcięcie promieniowe
(incisura
radialis).
Wcięcie
bloczkowe
(incisura
trochlearis)
to głęboko wklęsła powierzch-5ia stawowa między wyrostkami łokciowym i dziobiastym,
odpowiadająca derzchni stawowej bloczka kości ramieniowej.
str 7
powierzchni VI i VII chrząstki żebrowej na powierzchnie przednią wyrostka mieczykowatego (łączą
się z blaszką przednią
pochewki m. prostego brzucha).
Przylegające chrząstki żeber VI, VII i [[VIII]] z [[reguły]] łączą się stawami międzychrząstkowymi (articulationes
interchondrales).
Otwór górny klatki piersiowej
(ograniczenia)
od przodu
: górny [[brzeg]] rękojeści mostka (wcięcie szyjne); [[górne]] powierzchnie końców mostkowych obojczyków.
od boków
: brzegi wewnętrzne pierwszych żeber
od tyłu
: przednia [[powierzchnia]] trzonu kręgu Th1.
Otwór dolny klatki piersiowej (ograniczenia)
od przodu
: dolny [[brzeg]] wyrostka mieczykowatego mostka;
od boków
: dolne brzegi łuków żebrowych (chrząstki żeber X - VII)
od tyłu
: wolne końce żeber XI-tych, dolne brzegi żeber XII-tych i przednia powierzchnia trzonu kręgu Th12.
M
OSTEK
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Połączenia żeber z mostkiem
Siedem górnych żeber (zwanych żebrami prawdziwymi) łączy się z mostkiem.
chrząstka żebra pierwszego
łączy się za pomocą chrząstkozrostu mostkowo-żebrowego żebra pierwszego (synchondrosis
sternocostalis costae primae).
żebra II - VII
łączą się z mostkiem za pomocą
stawów mostkowo-żebrowych
(articulationes
sternocostales).
Główkę w
stawie stanowi [[powierzchnia]] stawowa końca mostkowego chrząstki żebra; panewką jest [[powierzchnia]] stawowa wcięcia
żebrowego mostka (dla żebra II - wcięcie żebrowe leży na pograniczu rękojeści i
trzonu mostka;
dla żeber III - VI wcięcia
żebrowe znajdują się na bocznym brzegu trzonu; natomiast dla żebra VII wcięcie żebrowe leży na pograniczu
trzonu
i
wyrostka mieczykowatego).
Torebka stawowa : przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła
:
więzadła promieniste mostkowo-żebrowe
(ligamenta
sternocostalia radiata : anterius et posterius)
- biegną odpowiednio z
przedniej i tylnej powierzchni mostkowych końców chrząstek żeber na przednią i tylną powierzchnię mostka.
więzadło śródstawowe mostkowo-żebrowe
(ligamentum
sternocostale intraarticulare)
- jest obecne w stawie mostkowo-
żebrowym żebra II. Biegnie od mostkowego końca żebra II do miejsca połączenia rękojeści i trzonu mostka.
więzadła żebrowo-mieczykowe
(ligamenta
costoxiphoidea)
- biegną z dolnego końca trzonu mostka i przednich
powierzchni VI i VII chrząstki żebrowej na powierzchnie przednią wyrostka mieczykowatego (łączą
się z blaszką przednią
pochewki m. prostego brzucha).
Przylegające chrząstki żeber VI, VII i [[VIII]] z [[reguły]] łączą się stawami międzychrząstkowymi (articulationes
interchondrales).
Otwór górny klatki piersiowej
(ograniczenia)
od przodu
: górny [[brzeg]] rękojeści mostka (wcięcie szyjne); [[górne]] powierzchnie końców mostkowych obojczyków.
od boków
: brzegi wewnętrzne pierwszych żeber
od tyłu
: przednia [[powierzchnia]] trzonu kręgu Th1.
Otwór dolny klatki piersiowej (ograniczenia)
od przodu
: dolny [[brzeg]] wyrostka mieczykowatego mostka;

powierzchni VI i VII chrząstki żebrowej na powierzchnie przednią wyrostka mieczykowatego (łączą
się z blaszką przednią
pochewki m. prostego brzucha).
Przylegające chrząstki żeber VI, VII i VIII z Reguły łączą się stawami międzychrząstkowymi (articulationes
interchondrales).
Otwór górny klatki piersiowej
(ograniczenia)
od przodu
: górny Brzeg rękojeści mostka (wcięcie szyjne); Górne powierzchnie końców mostkowych obojczyków.
od boków
: brzegi wewnętrzne pierwszych żeber
od tyłu
: przednia Powierzchnia trzonu kręgu Th1.
Otwór dolny klatki piersiowej (ograniczenia)
od przodu
: dolny Brzeg wyrostka mieczykowatego mostka;
od boków
: dolne brzegi łuków żebrowych (chrząstki żeber X - VII)
od tyłu
: wolne końce żeber XI-tych, dolne brzegi żeber XII-tych i przednia powierzchnia trzonu kręgu Th12.
M
OSTEK
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Połączenia żeber z mostkiem
Siedem górnych żeber (zwanych żebrami prawdziwymi) łączy się z mostkiem.
chrząstka żebra pierwszego
łączy się za pomocą chrząstkozrostu mostkowo-żebrowego żebra pierwszego (synchondrosis
sternocostalis costae primae).
żebra II - VII
łączą się z mostkiem za pomocą
stawów mostkowo-żebrowych
(articulationes
sternocostales).
Główkę w
stawie stanowi Powierzchnia stawowa końca mostkowego chrząstki żebra; panewką jest Powierzchnia stawowa wcięcia
żebrowego mostka (dla żebra II - wcięcie żebrowe leży na pograniczu rękojeści i
trzonu mostka;
dla żeber III - VI wcięcia
żebrowe znajdują się na bocznym brzegu trzonu; natomiast dla żebra VII wcięcie żebrowe leży na pograniczu
trzonu
i
wyrostka mieczykowatego).
Torebka stawowa : przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła
:
więzadła promieniste mostkowo-żebrowe
(ligamenta
sternocostalia radiata : anterius et posterius)
- biegną odpowiednio z
przedniej i tylnej powierzchni mostkowych końców chrząstek żeber na przednią i tylną powierzchnię mostka.
więzadło śródstawowe mostkowo-żebrowe
(ligamentum
sternocostale intraarticulare)
- jest obecne w stawie mostkowo-
żebrowym żebra II. Biegnie od mostkowego końca żebra II do miejsca połączenia rękojeści i trzonu mostka.
więzadła żebrowo-mieczykowe
(ligamenta
costoxiphoidea)
- biegną z dolnego końca trzonu mostka i przednich
powierzchni VI i VII chrząstki żebrowej na powierzchnie przednią wyrostka mieczykowatego (łączą
się z blaszką przednią
pochewki m. prostego brzucha).
Przylegające chrząstki żeber VI, VII i VIII z Reguły łączą się stawami międzychrząstkowymi (articulationes
interchondrales).
Otwór górny klatki piersiowej
(ograniczenia)
od przodu
: górny Brzeg rękojeści mostka (wcięcie szyjne); Górne powierzchnie końców mostkowych obojczyków.
od boków
: brzegi wewnętrzne pierwszych żeber
od tyłu
: przednia Powierzchnia trzonu kręgu Th1.
Otwór dolny klatki piersiowej (ograniczenia)
od przodu
: dolny Brzeg wyrostka mieczykowatego mostka;
str 8
Każdy typowy [[kręg]] ruchomy jest zbudowany z dwóch zasadniczych części: przedniej, którą stanowi
trzon
(corpus
vertebrae)
i
tylnej, nazywał łukiem kręgu (arcus
vertebrae).
Obie te części obejmują
otwór kręgowy
(
ramen vertebrae).
Otwory wszystkich
kręgów w sumie tworzą
kanał kręgwy
(canalis
vertebralis),
w którym leży [[rdzeń kręgowy]] wraz z oponami.
Od łuku kręgu odchodzą następujące wyrostki:
wyrostek kolczysty (processus
spinosus),
nieparzysty, skierowany tyłowi,
wyrostki poprzeczne (processus
transversi),
parzyste, odchodzą bocznie,
wyrostki stawowe [[górne]] i dolne (processus
articulares superiores et inferiores),
parzyste, zwrócone ku górze i ku
dołowi.
Trzony kręgów dźwigają [[ciężar]] ciała, łuki otaczają i chronią [[rdzeń]] kręgowy, wyrostki poprzeczne i kolczysty służą do przyczepu
więzadeł i mięśni, stanowiąc również dla nich ramiona dźwigni. Wyrostki stawowe [[górne]] i dolne umożliwiają stawowe
połączenie kręgów ze sobą.
Trzon kręgu ma przeważnie kształt walcowaty i wyróżnia się na nim cztery powierzchnie: górną i dolną, które są chropowate,
gdyż zrastają się z krążkiem międzykręgowym; powierzchnię obwodową trzonu, która jest wklęsła i ograniczona przez brzegi
górny i dolny; powierzchnię rdzeniową, stanowiącą przednią ścianę otworu kręgowego. Elementem budulcowym trzonu jest
istota gąbczasta, której beleczki kostne przystosowane są do znoszenia dużych obciążeń.
Łuk kręgu rozpoczyna się
nasadą
(pediculus
arcus uertebrae)
w części grzbietowej strony kręgu. Na brzegach górnym i dolnym
nasady duje się
wcięcie kręgowe [[górne]] i dolne
(incisura
uertebralis superior ei rior).
Przez połączenie wcięcia dolnego i
górnego sąsiadujących kręgu wstają parzyste
otwory międzykręgowe
(foramen
interuertebrale).Część
łuku, w którą
przechodzi nasada określa się
blaszką łuku kręgowego
(darnina
arcus uertebrae).
Blaszki z prawej i lewej strony zrastają się i
ograniczają od tyłu otwór kręgowy.
Kręgi poszczególnych odcinków kręgosłupa mają charakterystyczne cechy budowy, które pozwalają na ich identyfikację.
Kręgi szyjne
(vertebrae
ceruicales)
W skład odcinka szyjnego kręgosłupa wchodzi [[siedem]] kręgów. I szy i drugi [[kręg]] mają zupełnie nietypową budowę i wymagają
odrę omówienia. Siódmy [[kręg]] szyjny upodabnia się do kręgów piersiowych.
Kręg szczytowy
(atlas) jest pierwszym kręgiem szyjnym. Charakteryzuje się brakiem trzonu i wyrostka kolczystego.
Zbudowany jest z przedniego (arcus
anterior),
łuku tylnego
(arcus postenor) i dwu
część bocznych
(rnassa
lateralis).
Łuk
przedni jest mniejszy od tylnego. Naje wnętrznej [[stronie]] znajduje się
guzek przedni
(tuberculum
anterius).
N nie wewnętrznej
łuku przedniego występuje
dołek zębowy
(fouead który stanowi powierzchnię stawową służącą do [[połączenia]] z zębem
obrotowego. Na łuku tylnym znajduje się
guzek tylny
(tuberculum
rius),
który jest szczątkowym wyrostkiem kolczystym.
Części boczne, leżące między łukami, tworzą grubsze [[elementy]] kręgu szczytowego i są przystosowane do dźwigania głowy.
Znajdują się na nich
dołki stawowe [[górne]] i dolne
(foveae
articulares superiores et inferiores),
na których występują
powierzchnie stawowe stanowiące [[połączenia]] z sąsiednimi elementami kostnymi. Kształt dołków górnych zbliżony jest do fasoli,
a dołki dolne są okrągławe. Na zewnątrz od części bocznych odchodzą
wyrostki poprzeczne
(processus
transuersi),
które
zawierają otwór
wyrostka poprzecznego
(foramen
transy er sarium).
Wyrostki poprzeczne stanowią miejsce przyczepu i
dźwignie kostne dla mięśni obracających głowę.
Drugi [[kręg]] szyjny -
obrotowy
(axis) ma [[trzon]] wydłużony w kierunku doczaszkowym w
ząb
(densi dookoła którego obraca się
kręg szczytowy wraz z głową. [[Ząb]] ma
powierzchnię stawową przednią
(facies
articularis anterior)
i
tylną
(facies
articularis
posterior).
Do tyłu od trzonu znajduje się
łuk
(arcus). Od łuku odchodzą: rozdwojony
wyrostek kolczysty
(procesus
spinosus),
wyrostki poprzeczne (z otworami) i wyrostki stawowowe. Brak wyrostków stawowych górnych — ich miejscu występują i gławe
na
powierzchnie stawowe górne, które są skierowane skośnie ku wi i w bok. Takie ustawienie powierzchni stawowych pozwala na
obs2 ruchy obrotowe pierwszego kręgu szyjnego (szczytowego) wraz z g w stosunku do kręgu obrotowego.
Siódmy [[kręg]] szyjny
(uertebra
prominenta)
łączy w sobie charakterystyczne cechy kręgów szyjnych i piersiowych. Posiada
jeszcze otwory w wyrostkach poprzecznych, ale już nie ma rozdwojonego wyrostka kolczystego. [[Trzon]] kręgu jest znacznie
większy [[niż]] u pozostałych kręgów szyi wyrostek kolczysty dłuższy, zakończony guzkiem. Przy zgięciu głowy przodu ten
wyrostek jest wyraźnie wyczuwalny pod skórą.
Kręgi szyjne
od 3 do 6 (uertebrae
ceruicales)
mają niskie trzony, cię łuki pochylone lekko w dół, obejmujące otwory kręgowe o
kształcie kątnym. Okrągłe wyrostki stawowe układają się skośnie od [[góry]] ku dolowi ( i od przodu ku tyłowi pod kątem 45°.
Wyrostki kolczyste tych kręgów! końcu rozdwojone i pochylone lekko w dół.
Wyrostki poprzeczne
(prasus
transuersi)
skierowane bocznie. Składają się z dwóch listewek szyjnych: przedniej, która jest szczątkowym żebrem, i tylnej, będącej
prawym właściwym wyrostkiem poprzecznym. Obydwie listewki zrastają się na kor i w tych miejscach powstają
guzki: przedni i
tylny
(tuberculum
anteri posterius).
W obrębie wyrostków poprzecznych tworzy się otwór wyn poprzecznego, przez który
przechodzą naczynia krwionośne i [[nerw]] względu na to, że wyrostki poprzeczne składają się z właściwego wyn poprzecznego i
ze szczątkowego żebra, bywają określane jako wyrostki żebroswo-poprzeczne, a otwór w nich występujący — żebrowo-
jako
poprze
Kręgi piersiowe
(uertebrae
thoracicae)
Każdy z dwunastu kręgów piersiowych posiada okrągławy trzon, 0 niższy z przodu. W miejscach, gdzie [[trzon]] łączy się z łukiem
występuje
ki żebrowe
(foueae
costales)
- [[górne]] i dolne - umożliwiające stawów łączenie z głowami żeber. Dla żeber I, XI, XII i
czasem X jest tylko j [[powierzchnia]] stawowa na trzonie kręgu. Na górnym i dolnym brzegi [[sady]] łuku, w jego najwęższym miejscu
tworzą się
wcięcia kręgowe
(in
ra uertebralis).
Wcięcie kręgowe [[górne]] jest płytkie, natomiast dolne znacznie głębsze.
Wyrostki poprzeczne kręgów piersiowych są mocne i zgrubiałe na cach. Na przednich powierzchniach wyrostków poprzecznych
występują
dołki żebrowe wyrostka poprzecznego
(foueae
costales transuersales)
służące do [[połączenia]] stawowego z
guzkami żeber.
Wyrostki stawowe ustawione są w płaszczyźnie czołowej, na stycznej obwodu koła, co znacznie ułatwia ruchy skrętne w tej
części kręgosłupa
Wyrostki kolczyste są długie, ostro zakończone i ułożone dachówkowato, co ogranicza skłon w tył w tej części kręgosłupa. Łuki
kręgów piersiowych przechodzą w płaskie listewki ograniczające otwór kręgowy, który jest mały, o okrągłym kształcie. Dwa
ostatnie [[kręgi piersiowe]] zbliżają się swoją budową do kręgów lędźwiowych.
Kręgi lędźwiowe
(vertebrae
lumbales)

Każdy typowy Kręg ruchomy jest zbudowany z dwóch zasadniczych części: przedniej, którą stanowi
trzon
(corpus
vertebrae)
i
tylnej, nazywał łukiem kręgu (arcus
vertebrae).
Obie te części obejmują
otwór kręgowy
(
ramen vertebrae).
Otwory wszystkich
kręgów w sumie tworzą
kanał kręgwy
(canalis
vertebralis),
w którym leży Rdzeń kręgowy wraz z oponami.
Od łuku kręgu odchodzą następujące wyrostki:
wyrostek kolczysty (processus
spinosus),
nieparzysty, skierowany tyłowi,
wyrostki poprzeczne (processus
transversi),
parzyste, odchodzą bocznie,
wyrostki stawowe Górne i dolne (processus
articulares superiores et inferiores),
parzyste, zwrócone ku górze i ku
dołowi.
Trzony kręgów dźwigają Ciężar ciała, łuki otaczają i chronią Rdzeń kręgowy, wyrostki poprzeczne i kolczysty służą do przyczepu
więzadeł i mięśni, stanowiąc również dla nich ramiona dźwigni. Wyrostki stawowe Górne i dolne umożliwiają stawowe
połączenie kręgów ze sobą.
Trzon kręgu ma przeważnie kształt walcowaty i wyróżnia się na nim cztery powierzchnie: górną i dolną, które są chropowate,
gdyż zrastają się z krążkiem międzykręgowym; powierzchnię obwodową trzonu, która jest wklęsła i ograniczona przez brzegi
górny i dolny; powierzchnię rdzeniową, stanowiącą przednią ścianę otworu kręgowego. Elementem budulcowym trzonu jest
istota gąbczasta, której beleczki kostne przystosowane są do znoszenia dużych obciążeń.
Łuk kręgu rozpoczyna się
nasadą
(pediculus
arcus uertebrae)
w części grzbietowej strony kręgu. Na brzegach górnym i dolnym
nasady duje się
wcięcie kręgowe Górne i dolne
(incisura
uertebralis superior ei rior).
Przez połączenie wcięcia dolnego i
górnego sąsiadujących kręgu wstają parzyste
otwory międzykręgowe
(foramen
interuertebrale).Część
łuku, w którą
przechodzi nasada określa się
blaszką łuku kręgowego
(darnina
arcus uertebrae).
Blaszki z prawej i lewej strony zrastają się i
ograniczają od tyłu otwór kręgowy.
Kręgi poszczególnych odcinków kręgosłupa mają charakterystyczne cechy budowy, które pozwalają na ich identyfikację.
Kręgi szyjne
(vertebrae
ceruicales)
W skład odcinka szyjnego kręgosłupa wchodzi Siedem kręgów. I szy i drugi Kręg mają zupełnie nietypową budowę i wymagają
odrę omówienia. Siódmy Kręg szyjny upodabnia się do kręgów piersiowych.
Kręg szczytowy
(atlas) jest pierwszym kręgiem szyjnym. Charakteryzuje się brakiem trzonu i wyrostka kolczystego.
Zbudowany jest z przedniego (arcus
anterior),
łuku tylnego
(arcus postenor) i dwu
część bocznych
(rnassa
lateralis).
Łuk
przedni jest mniejszy od tylnego. Naje wnętrznej Stronie znajduje się
guzek przedni
(tuberculum
anterius).
N nie wewnętrznej
łuku przedniego występuje
dołek zębowy
(fouead który stanowi powierzchnię stawową służącą do Połączenia z zębem
obrotowego. Na łuku tylnym znajduje się
guzek tylny
(tuberculum
rius),
który jest szczątkowym wyrostkiem kolczystym.
Części boczne, leżące między łukami, tworzą grubsze Elementy kręgu szczytowego i są przystosowane do dźwigania głowy.
Znajdują się na nich
dołki stawowe Górne i dolne
(foveae
articulares superiores et inferiores),
na których występują
powierzchnie stawowe stanowiące Połączenia z sąsiednimi elementami kostnymi. Kształt dołków górnych zbliżony jest do fasoli,
a dołki dolne są okrągławe. Na zewnątrz od części bocznych odchodzą
wyrostki poprzeczne
(processus
transuersi),
które
zawierają otwór
wyrostka poprzecznego
(foramen
transy er sarium).
Wyrostki poprzeczne stanowią miejsce przyczepu i
dźwignie kostne dla mięśni obracających głowę.
Drugi Kręg szyjny -
obrotowy
(axis) ma Trzon wydłużony w kierunku doczaszkowym w
ząb
(densi dookoła którego obraca się
kręg szczytowy wraz z głową. Ząb ma
powierzchnię stawową przednią
(facies
articularis anterior)
i
tylną
(facies
articularis
posterior).
Do tyłu od trzonu znajduje się
łuk
(arcus). Od łuku odchodzą: rozdwojony
wyrostek kolczysty
(procesus
spinosus),
wyrostki poprzeczne (z otworami) i wyrostki stawowowe. Brak wyrostków stawowych górnych — ich miejscu występują i gławe
na
powierzchnie stawowe górne, które są skierowane skośnie ku wi i w bok. Takie ustawienie powierzchni stawowych pozwala na
obs2 ruchy obrotowe pierwszego kręgu szyjnego (szczytowego) wraz z g w stosunku do kręgu obrotowego.
Siódmy Kręg szyjny
(uertebra
prominenta)
łączy w sobie charakterystyczne cechy kręgów szyjnych i piersiowych. Posiada
jeszcze otwory w wyrostkach poprzecznych, ale już nie ma rozdwojonego wyrostka kolczystego. Trzon kręgu jest znacznie
większy Niż u pozostałych kręgów szyi wyrostek kolczysty dłuższy, zakończony guzkiem. Przy zgięciu głowy przodu ten
wyrostek jest wyraźnie wyczuwalny pod skórą.
Kręgi szyjne
od 3 do 6 (uertebrae
ceruicales)
mają niskie trzony, cię łuki pochylone lekko w dół, obejmujące otwory kręgowe o
kształcie kątnym. Okrągłe wyrostki stawowe układają się skośnie od Góry ku dolowi ( i od przodu ku tyłowi pod kątem 45°.
Wyrostki kolczyste tych kręgów! końcu rozdwojone i pochylone lekko w dół.
Wyrostki poprzeczne
(prasus
transuersi)
skierowane bocznie. Składają się z dwóch listewek szyjnych: przedniej, która jest szczątkowym żebrem, i tylnej, będącej
prawym właściwym wyrostkiem poprzecznym. Obydwie listewki zrastają się na kor i w tych miejscach powstają
guzki: przedni i
tylny
(tuberculum
anteri posterius).
W obrębie wyrostków poprzecznych tworzy się otwór wyn poprzecznego, przez który
przechodzą naczynia krwionośne i Nerw względu na to, że wyrostki poprzeczne składają się z właściwego wyn poprzecznego i
ze szczątkowego żebra, bywają określane jako wyrostki żebroswo-poprzeczne, a otwór w nich występujący — żebrowo-
jako
poprze
Kręgi piersiowe
(uertebrae
thoracicae)
Każdy z dwunastu kręgów piersiowych posiada okrągławy trzon, 0 niższy z przodu. W miejscach, gdzie Trzon łączy się z łukiem
występuje
ki żebrowe
(foueae
costales)
- Górne i dolne - umożliwiające stawów łączenie z głowami żeber. Dla żeber I, XI, XII i
czasem X jest tylko j Powierzchnia stawowa na trzonie kręgu. Na górnym i dolnym brzegi Sady łuku, w jego najwęższym miejscu
tworzą się
wcięcia kręgowe
(in
ra uertebralis).
Wcięcie kręgowe Górne jest płytkie, natomiast dolne znacznie głębsze.
Wyrostki poprzeczne kręgów piersiowych są mocne i zgrubiałe na cach. Na przednich powierzchniach wyrostków poprzecznych
występują
dołki żebrowe wyrostka poprzecznego
(foueae
costales transuersales)
służące do Połączenia stawowego z
guzkami żeber.
Wyrostki stawowe ustawione są w płaszczyźnie czołowej, na stycznej obwodu koła, co znacznie ułatwia ruchy skrętne w tej
części kręgosłupa
Wyrostki kolczyste są długie, ostro zakończone i ułożone dachówkowato, co ogranicza skłon w tył w tej części kręgosłupa. Łuki
kręgów piersiowych przechodzą w płaskie listewki ograniczające otwór kręgowy, który jest mały, o okrągłym kształcie. Dwa
ostatnie Kręgi piersiowe zbliżają się swoją budową do kręgów lędźwiowych.
Kręgi lędźwiowe
(vertebrae
lumbales)
str 9
powierzchnia stawowa tylna zęba, a panewką jest [[powierzchnia]] stawowa więzadła poprzecznego kręgu szczytowego.
Torebki stawowe : przyczepiają się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła :
więzadło [[krzyżowe]] kręgu szczytowego
(ligamentum
cruciforme atlantis)
- jest zbudowane z części poziomej (więzadło
poprzeczne kręgu szczytowego) oraz pionowej (pęczki podłużne).
więzadło poprzeczne kręgu szczytowego
(ligamentum
transversum atlantis)
- przyczepia się do wewnętrznych
powierzchni części bocznych kręgu szczytowego.
pęczki podłużne górne
(fasciculi
longitudinales superiores)
- przyczepiają się do przedniego brzegu otworu wielkiego k.
potylicznej i do więzadła poprzecznego kręgu szczytowego.
pęczki podłużne dolne
(fasciculi
longitudinales inferiores)
- odchodzą również od więzadła poprzecznego i dochodzą do
tylnej powierzchni trzonu kręgu obrotowego.
więzadło wierzchołka zęba
(ligamentum
apicis dentis)
- łączy [[szczyt]] zęba z brzegiem przednim otworu wielkiego.
więzadła skrzydłowate
(ligamenta
alaria)
- rozpoczynają się na stronach bocznych zęba i dochodzą do powierzchni
przyśrodkowych kłykci potylicznych.
błona pokrywająca
(membrana
tectoria)
- rozpoczyna się na wewnętrznej powierzchni części podstawnej k. potylicznej i
kończy na powierzchni tylnej trzonu kręgu obrotowego.
Ruchy : w stawie dolnym głowy wykonujemy ruchy "przeczenia".
B
UDOWA
K
RĘGOSŁUPA
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Wśród połączeń kręgosłupa możemy spotkać zarówno
połączenia ścisłe
(chrząstkozrosty,
więzozrosty i kościozrosty),
jak i
połączenia ruchome - stawowe. Generalnie [[połączenia]] kręgosłupa dzielimy na [[długie]] i krótkie. [[Połączenia]] krótkie zespalają ze
sobą sąsiednie kręgi, natomiast [[połączenia]] [[długie]] łączą więcej [[niż]] dwa kręgi.
Do połączeń długich zaliczamy :
więzadło podłużne przednie
(ligamentum
longitudinale anterius)
- rozpoczyna się na guzku gardłowym części podstawnej
k. potylicznej i biegnie po przedniej powierzchni trzonów kręgów i tarcz międzykręgowych, zachodząc na powierzchnie boczne
trzonów kręgów; kończy się na powierzchni miednicznej k. krzyżowej.
więzadło podłużne tylne
(ligamentum
longitudinale posterius)
- rozpoczyna się na stoku k. potylicznej i przednim brzegu
otworu wielkiego, biegnie wzdłuż tylnej powierzchni trzonów kręgów i tarcz międzykręgowych (łączy
się ściśle z tarczami
międzykręgowymi, rozszerzając się na nich, a zwężając na trzonach kręgów)
i kończy w górnym odcinku kanału krzyżowego.
więzadło nadkolcowe
(ligamentum
supraspinale)
- łączy wyrostki kolczyste kręgów począwszy od C7 aż do grzebienia
krzyżowego pośrodkowego.
więzadło karkowe
(ligamentum
nuchae)
- przyczepia się do grzebienia potylicznego zewnętrznego, guzka tylnego kręgu
szczytowego oraz wierzchołków wyrostków kolczystych kręgów C2 - C7.

powierzchnia stawowa tylna zęba, a panewką jest Powierzchnia stawowa więzadła poprzecznego kręgu szczytowego.
Torebki stawowe : przyczepiają się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła :
więzadło Krzyżowe kręgu szczytowego
(ligamentum
cruciforme atlantis)
- jest zbudowane z części poziomej (więzadło
poprzeczne kręgu szczytowego) oraz pionowej (pęczki podłużne).
więzadło poprzeczne kręgu szczytowego
(ligamentum
transversum atlantis)
- przyczepia się do wewnętrznych
powierzchni części bocznych kręgu szczytowego.
pęczki podłużne górne
(fasciculi
longitudinales superiores)
- przyczepiają się do przedniego brzegu otworu wielkiego k.
potylicznej i do więzadła poprzecznego kręgu szczytowego.
pęczki podłużne dolne
(fasciculi
longitudinales inferiores)
- odchodzą również od więzadła poprzecznego i dochodzą do
tylnej powierzchni trzonu kręgu obrotowego.
więzadło wierzchołka zęba
(ligamentum
apicis dentis)
- łączy Szczyt zęba z brzegiem przednim otworu wielkiego.
więzadła skrzydłowate
(ligamenta
alaria)
- rozpoczynają się na stronach bocznych zęba i dochodzą do powierzchni
przyśrodkowych kłykci potylicznych.
błona pokrywająca
(membrana
tectoria)
- rozpoczyna się na wewnętrznej powierzchni części podstawnej k. potylicznej i
kończy na powierzchni tylnej trzonu kręgu obrotowego.
Ruchy : w stawie dolnym głowy wykonujemy ruchy "przeczenia".
B
UDOWA
K
RĘGOSŁUPA
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Wśród połączeń kręgosłupa możemy spotkać zarówno
połączenia ścisłe
(chrząstkozrosty,
więzozrosty i kościozrosty),
jak i
połączenia ruchome - stawowe. Generalnie Połączenia kręgosłupa dzielimy na Długie i krótkie. Połączenia krótkie zespalają ze
sobą sąsiednie kręgi, natomiast Połączenia Długie łączą więcej Niż dwa kręgi.
Do połączeń długich zaliczamy :
więzadło podłużne przednie
(ligamentum
longitudinale anterius)
- rozpoczyna się na guzku gardłowym części podstawnej
k. potylicznej i biegnie po przedniej powierzchni trzonów kręgów i tarcz międzykręgowych, zachodząc na powierzchnie boczne
trzonów kręgów; kończy się na powierzchni miednicznej k. krzyżowej.
więzadło podłużne tylne
(ligamentum
longitudinale posterius)
- rozpoczyna się na stoku k. potylicznej i przednim brzegu
otworu wielkiego, biegnie wzdłuż tylnej powierzchni trzonów kręgów i tarcz międzykręgowych (łączy
się ściśle z tarczami
międzykręgowymi, rozszerzając się na nich, a zwężając na trzonach kręgów)
i kończy w górnym odcinku kanału krzyżowego.
więzadło nadkolcowe
(ligamentum
supraspinale)
- łączy wyrostki kolczyste kręgów począwszy od C7 aż do grzebienia
krzyżowego pośrodkowego.
więzadło karkowe
(ligamentum
nuchae)
- przyczepia się do grzebienia potylicznego zewnętrznego, guzka tylnego kręgu
szczytowego oraz wierzchołków wyrostków kolczystych kręgów C2 - C7.
str 10
U
KŁAD KOSTNY
Rodzaje kości
W szkielecie dorosłego człowieka występuje 206 oddzielnych kości. Ich liczba zmienia się wraz z wiekiem; wynika to ze
zrastania się poszczególnych części kości u ludzi młodych i ze zrastania się niektórych kości u osób w wieku starczym.
Podział kości ze względu na ich kształt przedstawia się następująco:
kości [[długie]] (ossa
longa).
Większość ich wchodzi w skład kończyn. Zbudowane są z trzonu (corpus) i dwóch nasad
(epiphisis) - bliższej i dalszej, biorąc za [[punkt]] odniesienia oś pośrodkową ciała. W trzonach tych kości znajduje się
jama szpikowa;
kości płaskie (ossa
piana).
Zalicza się do nich kości sklepienia cza^ ki, łopatkę, mostek, kości biodrowe;
kości krótkie (ossa
breue).
Są równomiernie rozwinięte we [[wszy]] kich kierunkach (np. kości nadgarstka, stepu);
kości różnokształtnne (ossa
multiformia).
Nie dają się zaliczyć wyżej wymienionych grup (np. kręgi);
kości pneumatyczne (ossapneumatica). Zawierają puste przesta nie wyścielone błoną śluzową (np. kość szczękowa,
czołowa).
Budowa i skład kości
Podczas nauki anatomii posługujemy się zwykle kośćmi, które został poddane maceracji. [[Maceracja]] polega na działaniu
bakterii gnilnych [[nisz]] czących wszystkie miękkie części kości. Należy pamiętać, że wygląd takie kości różni się
zasadniczo od kości znajdujących się w żywym organizmy [[Ciężar]] nie wymacerowanego kośćca wynosi przeciętnie u
mężczyzn ok.11 kg, a u kobiet ok. 10 kg i stanowi ok. 14% ciężaru ciała.
Każda kość składa się z czterech elementów tworzących biologiczn całość:

U
KŁAD KOSTNY
Rodzaje kości
W szkielecie dorosłego człowieka występuje 206 oddzielnych kości. Ich liczba zmienia się wraz z wiekiem; wynika to ze
zrastania się poszczególnych części kości u ludzi młodych i ze zrastania się niektórych kości u osób w wieku starczym.
Podział kości ze względu na ich kształt przedstawia się następująco:
kości Długie (ossa
longa).
Większość ich wchodzi w skład kończyn. Zbudowane są z trzonu (corpus) i dwóch nasad
(epiphisis) - bliższej i dalszej, biorąc za Punkt odniesienia oś pośrodkową ciała. W trzonach tych kości znajduje się
jama szpikowa;
kości płaskie (ossa
piana).
Zalicza się do nich kości sklepienia cza^ ki, łopatkę, mostek, kości biodrowe;
kości krótkie (ossa
breue).
Są równomiernie rozwinięte we Wszy kich kierunkach (np. kości nadgarstka, stepu);
kości różnokształtnne (ossa
multiformia).
Nie dają się zaliczyć wyżej wymienionych grup (np. kręgi);
kości pneumatyczne (ossapneumatica). Zawierają puste przesta nie wyścielone błoną śluzową (np. kość szczękowa,
czołowa).
Budowa i skład kości
Podczas nauki anatomii posługujemy się zwykle kośćmi, które został poddane maceracji. Maceracja polega na działaniu
bakterii gnilnych Nisz czących wszystkie miękkie części kości. Należy pamiętać, że wygląd takie kości różni się
zasadniczo od kości znajdujących się w żywym organizmy Ciężar nie wymacerowanego kośćca wynosi przeciętnie u
mężczyzn ok.11 kg, a u kobiet ok. 10 kg i stanowi ok. 14% ciężaru ciała.
Każda kość składa się z czterech elementów tworzących biologiczn całość:
str 11
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Połaczenia żeber z kręgoslupem
Żebra łączą się z kręgami piersiowymi za pomocą stawów
żebrowo-kręgowych
(articulationes
costovertebrales).
Nazwa ta
obejmuje połączenie głowy żebra z dołkami żebrowymi trzonów kręgów piersiowych i dołkiem żebrowym krążka
międzykręgowego oraz połączenie guzka żebra z dołkiem żebrowym wyrostka poprzecznego.
Articulatio capitis costae
(staw
głowy żebra)
Powierzchnie stawowe : główkę w tym stawie stanowi [[powierzchnia]] stawowa głowy żebra; panewkę stanowi dołek żebrowy
dolny kręgu leżącego wyżej, dołek żebrowy górny kręgu położonego bezpośrednio niżej oraz dołek żebrowy krążka
międzykręgowego. Należy tu dodać, iż żebro I łączy się przeważnie tylko z trzonem Th1, również żebra XI i XII (a czasem też
X).
Torebka stawowa : przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła :
1.
więzadło promieniste głowy żebra
(ligamentum
capitis costae radiatum)
- biegnie od głowy żebra do powierzchni bocznej
trzonów odpowiednich kręgów i krążka międzykręgowego.
2.
więzadło śródstawowe głowy żebra
(ligamentum
capitis costae intraarticulare)
- biegnie od grzebienia głowy żebra do
krążka międzykręgowego (brakuje go w stawach żeber I, XI i XII, a czasem także X).
Articulatio costotransversaria
(staw
żebrowo-poprzeczny)
Istnieją na 10 górnych żebrach.
Powierzchnie stawowe : główkę w tym stawie stanowi [[powierzchnia]] stawowa guzka żebra; panewkę stanowi powierzchnia
stawowa dołka żebrowego odpowiedniego kręgu.
Torebka stawowa : przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła :
1.
więzadło żebrowo-poprzeczne
(ligamentum
costotransversarium)
- jest rozpięte między tylną powierzchnią szyjki żebra a
przednią powierzchnią wyrostka poprzecznego odpowiadającego mu kręgu.
2.
więzadło żebrowo-poprzeczne górne
(ligamentum costotransversarium superius) - biegnie od grzebienia szyjki żebra do
dolnego brzegu wyrostka poprzecznego kręgu leżącego bezpośrednio wyżej.
3.
więzadło żebrowo-poprzeczne boczne
(ligamentum
costotransversarium laterale)
- biegnie dwoma pasmami z tylnej
powierzchni szyjki żebra do nasady wyrostka kolczystego oraz do nasady wyrostka poprzecznego, bezpośrednio wyżej
położonego kręgu.
4.
więzadło guzka żebra
(ligamentum
tuberculi costae)
- biegnie od wierzchołka wyrostka poprzecznego do tylnej powierzchni
guzka żebra.
h5>Połączenia żeber z mostkiem
Siedem górnych żeber (zwanych żebrami prawdziwymi) łączy się z mostkiem.
chrząstka żebra pierwszego
łączy się za pomocą chrząstkozrostu mostkowo-żebrowego żebra pierwszego (synchondrosis
sternocostalis costae primae).
żebra II - VII
łączą się z mostkiem za pomocą
stawów mostkowo-żebrowych
(articulationes
sternocostales).
Główkę w
stawie stanowi [[powierzchnia]] stawowa końca mostkowego chrząstki żebra; panewką jest [[powierzchnia]] stawowa wcięcia
żebrowego mostka (dla żebra II - wcięcie żebrowe leży na pograniczu rękojeści i
trzonu mostka;
dla żeber III - VI wcięcia
żebrowe znajdują się na bocznym brzegu trzonu; natomiast dla żebra VII wcięcie żebrowe leży na pograniczu
trzonu
i
wyrostka mieczykowatego).
Torebka stawowa : przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła
:
więzadła promieniste mostkowo-żebrowe
(ligamenta
sternocostalia radiata : anterius et posterius)
- biegną odpowiednio z
przedniej i tylnej powierzchni mostkowych końców chrząstek żeber na przednią i tylną powierzchnię mostka.
więzadło śródstawowe mostkowo-żebrowe
(ligamentum
sternocostale intraarticulare)
- jest obecne w stawie mostkowo-
żebrowym żebra II. Biegnie od mostkowego końca żebra II do miejsca połączenia rękojeści i trzonu mostka.
więzadła żebrowo-mieczykowe
(ligamenta
costoxiphoidea)
- biegną z dolnego końca trzonu mostka i przednich

»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Połaczenia żeber z kręgoslupem
Żebra łączą się z kręgami piersiowymi za pomocą stawów
żebrowo-kręgowych
(articulationes
costovertebrales).
Nazwa ta
obejmuje połączenie głowy żebra z dołkami żebrowymi trzonów kręgów piersiowych i dołkiem żebrowym krążka
międzykręgowego oraz połączenie guzka żebra z dołkiem żebrowym wyrostka poprzecznego.
Articulatio capitis costae
(staw
głowy żebra)
Powierzchnie stawowe : główkę w tym stawie stanowi Powierzchnia stawowa głowy żebra; panewkę stanowi dołek żebrowy
dolny kręgu leżącego wyżej, dołek żebrowy górny kręgu położonego bezpośrednio niżej oraz dołek żebrowy krążka
międzykręgowego. Należy tu dodać, iż żebro I łączy się przeważnie tylko z trzonem Th1, również żebra XI i XII (a czasem też
X).
Torebka stawowa : przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła :
1.
więzadło promieniste głowy żebra
(ligamentum
capitis costae radiatum)
- biegnie od głowy żebra do powierzchni bocznej
trzonów odpowiednich kręgów i krążka międzykręgowego.
2.
więzadło śródstawowe głowy żebra
(ligamentum
capitis costae intraarticulare)
- biegnie od grzebienia głowy żebra do
krążka międzykręgowego (brakuje go w stawach żeber I, XI i XII, a czasem także X).
Articulatio costotransversaria
(staw
żebrowo-poprzeczny)
Istnieją na 10 górnych żebrach.
Powierzchnie stawowe : główkę w tym stawie stanowi Powierzchnia stawowa guzka żebra; panewkę stanowi powierzchnia
stawowa dołka żebrowego odpowiedniego kręgu.
Torebka stawowa : przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła :
1.
więzadło żebrowo-poprzeczne
(ligamentum
costotransversarium)
- jest rozpięte między tylną powierzchnią szyjki żebra a
przednią powierzchnią wyrostka poprzecznego odpowiadającego mu kręgu.
2.
więzadło żebrowo-poprzeczne górne
(ligamentum costotransversarium superius) - biegnie od grzebienia szyjki żebra do
dolnego brzegu wyrostka poprzecznego kręgu leżącego bezpośrednio wyżej.
3.
więzadło żebrowo-poprzeczne boczne
(ligamentum
costotransversarium laterale)
- biegnie dwoma pasmami z tylnej
powierzchni szyjki żebra do nasady wyrostka kolczystego oraz do nasady wyrostka poprzecznego, bezpośrednio wyżej
położonego kręgu.
4.
więzadło guzka żebra
(ligamentum
tuberculi costae)
- biegnie od wierzchołka wyrostka poprzecznego do tylnej powierzchni
guzka żebra.
h5>Połączenia żeber z mostkiem
Siedem górnych żeber (zwanych żebrami prawdziwymi) łączy się z mostkiem.
chrząstka żebra pierwszego
łączy się za pomocą chrząstkozrostu mostkowo-żebrowego żebra pierwszego (synchondrosis
sternocostalis costae primae).
żebra II - VII
łączą się z mostkiem za pomocą
stawów mostkowo-żebrowych
(articulationes
sternocostales).
Główkę w
stawie stanowi Powierzchnia stawowa końca mostkowego chrząstki żebra; panewką jest Powierzchnia stawowa wcięcia
żebrowego mostka (dla żebra II - wcięcie żebrowe leży na pograniczu rękojeści i
trzonu mostka;
dla żeber III - VI wcięcia
żebrowe znajdują się na bocznym brzegu trzonu; natomiast dla żebra VII wcięcie żebrowe leży na pograniczu
trzonu
i
wyrostka mieczykowatego).
Torebka stawowa : przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych.
Więzadła
:
więzadła promieniste mostkowo-żebrowe
(ligamenta
sternocostalia radiata : anterius et posterius)
- biegną odpowiednio z
przedniej i tylnej powierzchni mostkowych końców chrząstek żeber na przednią i tylną powierzchnię mostka.
więzadło śródstawowe mostkowo-żebrowe
(ligamentum
sternocostale intraarticulare)
- jest obecne w stawie mostkowo-
żebrowym żebra II. Biegnie od mostkowego końca żebra II do miejsca połączenia rękojeści i trzonu mostka.
więzadła żebrowo-mieczykowe
(ligamenta
costoxiphoidea)
- biegną z dolnego końca trzonu mostka i przednich
str 12
Na końcu dalszym kości łokciowej wyróżnia się głowę
kości łokciowej
(uinae) i
wyrostek rylcowaty
(processus
styloideus).
Głowa ma po-mię stawową służącą do [[połączenia]] z trójkątnym krążkiem oddzie-i kość łokciową od nadgarstka, oraz
obwód
stawowy
(circumferentia
is),
do stawowego [[połączenia]] z kością promieniową.
D
ŁOŃ
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
W ręce odróżniamy [[trzy]] odcinki :
nadgarstek
(carpus)
śródręcze
(metacarpus)
palce
(digiti)
Nadgarstek składa
się z ośmiu kości ułożonych w dwa szeregi po [[cztery]] kości. W skład szeregu bliższego wchodzą :
k. łódeczkowata
(os
scaphoideum)
k. księżycowata
(os
lunatum)
k. trójgraniasta
(os
triquetrum)
k. grochowata
(os
pisiforme)
Szereg dalszy (również licząc od strony promieniowej do łokciowej) jest utworzony przez :
k. czworoboczną większą
(os
trapezium)
k. czworoboczną mniejszą
(os
trapezoideum)
k. główkowatą
(os
capitatum)
k. haczykowatą
(os
hamatum)
Na Trapezie; Trapeziku; wisi Główka; na Haczyku.
Powierzchnia dłoniowa
nadgarstka jest wklęsła i wytwarza
bruzdę nadgarstka
(sulcus
carpi).
Brzegi nadgarstka :
promieniowy i łokciowy, wznoszą się ku przodowi. Od strony promieniowej znajduje się
wyniosłość promieniowa
nadgarstka
(eminentia
carpi radialis)
utworzona przez
guzek k. łódeczkowatej
(tuberculum
ossis scaphoidei)
oraz
guzek k.
czworobocznej większej
(tuberculum ossis trapezii). Po [[stronie]] łokciowej znajduje się analogiczna
wyniosłość łokciowa
nadgarstka
(eminentia
carpi ulnaris),
w skład której wchodzą :
k. grochowata
i
haczyk k. haczykowatej
(hamulus
ossis
hamati).
Między obiema tymi wyniosłościami jest rozpięte pasmo [[tkanki]] włóknistej łącznej tzw.
troczek zginaczy
(retinaculum
flexorum),
który zamyka bruzdę nadgarstka w
kanał nadgarstka
(canalis
carpi).
Przez kanał ten przechodzą :
nerw pośrodkowy
ścięgno zginacza długiego kciuka
4 ścięgna zginacza palców powierzchownego
4 ścięgna zginacza palców głębokiego
pochewka otaczająca ścięgno zginacza długiego kciuka
pochewka otaczająca 8 ścięgien zginaczy palców
przez kanał także przechodzi (ale się w nim kończy) ścięgno zginacza promieniowego nadgarstka.
Śródręcze
(metacarpus) składa się z 5 kości śródręcza, z których każda składa się z trzonu, końca bliższego (podstawy) i
końca dalszego (głowy).

Na końcu dalszym kości łokciowej wyróżnia się głowę
kości łokciowej
(uinae) i
wyrostek rylcowaty
(processus
styloideus).
Głowa ma po-mię stawową służącą do Połączenia z trójkątnym krążkiem oddzie-i kość łokciową od nadgarstka, oraz
obwód
stawowy
(circumferentia
is),
do stawowego Połączenia z kością promieniową.
D
ŁOŃ
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
W ręce odróżniamy Trzy odcinki :
nadgarstek
(carpus)
śródręcze
(metacarpus)
palce
(digiti)
Nadgarstek składa
się z ośmiu kości ułożonych w dwa szeregi po Cztery kości. W skład szeregu bliższego wchodzą :
k. łódeczkowata
(os
scaphoideum)
k. księżycowata
(os
lunatum)
k. trójgraniasta
(os
triquetrum)
k. grochowata
(os
pisiforme)
Szereg dalszy (również licząc od strony promieniowej do łokciowej) jest utworzony przez :
k. czworoboczną większą
(os
trapezium)
k. czworoboczną mniejszą
(os
trapezoideum)
k. główkowatą
(os
capitatum)
k. haczykowatą
(os
hamatum)
Na Trapezie; Trapeziku; wisi Główka; na Haczyku.
Powierzchnia dłoniowa
nadgarstka jest wklęsła i wytwarza
bruzdę nadgarstka
(sulcus
carpi).
Brzegi nadgarstka :
promieniowy i łokciowy, wznoszą się ku przodowi. Od strony promieniowej znajduje się
wyniosłość promieniowa
nadgarstka
(eminentia
carpi radialis)
utworzona przez
guzek k. łódeczkowatej
(tuberculum
ossis scaphoidei)
oraz
guzek k.
czworobocznej większej
(tuberculum ossis trapezii). Po Stronie łokciowej znajduje się analogiczna
wyniosłość łokciowa
nadgarstka
(eminentia
carpi ulnaris),
w skład której wchodzą :
k. grochowata
i
haczyk k. haczykowatej
(hamulus
ossis
hamati).
Między obiema tymi wyniosłościami jest rozpięte pasmo Tkanki włóknistej łącznej tzw.
troczek zginaczy
(retinaculum
flexorum),
który zamyka bruzdę nadgarstka w
kanał nadgarstka
(canalis
carpi).
Przez kanał ten przechodzą :
nerw pośrodkowy
ścięgno zginacza długiego kciuka
4 ścięgna zginacza palców powierzchownego
4 ścięgna zginacza palców głębokiego
pochewka otaczająca ścięgno zginacza długiego kciuka
pochewka otaczająca 8 ścięgien zginaczy palców
przez kanał także przechodzi (ale się w nim kończy) ścięgno zginacza promieniowego nadgarstka.
Śródręcze
(metacarpus) składa się z 5 kości śródręcza, z których każda składa się z trzonu, końca bliższego (podstawy) i
końca dalszego (głowy).
str 13
Grzebień biodrowy rozpoczyna się
kolcem biodrowym przednim górnym (spina
iliaca anterior superior),
poniżej którego leży
kolec biodrowy przedni dolny
(spina
iliaca anterior inferior).
Ku dołowi [[brzeg]] przedni przechodzi w
wyniosłość biodrowo-
łonową
(eminentia
iliopubica).
Brzeg tylny grzebienia kończy się
kolcem biodrowym tylnym górnym
(spina
iliaca posterior
superior),
a poniżej niego leży
kolec biodrowy tylny dolny
(spina
iliaca posterior inferior).
Na grzebieniu możemy wyróżnić trzy
równolegle biegnące listewki :
wargę zewnętrzną
(labium
externum),
kresę pośrednią
(linea
intermedia),
i
wargę wewnętrzną
(labium
internum).
Z wargi zewnętrznej do tyłu od kolca biodrowego przedniego górnego (ok.
5 cm)
uwypukla się
guzek
biodrowy
(tuberculum
iliacum).
Ku dołowi poniżej kolca biodrowego tylnego dolnego [[brzeg]] tylny przechodzi we
wcięcie kulszowe większe
(incisura
ischiadica
major).
Trzon kości biodrowej wytwarza ok. 2/5
górne panewki kości miednicznej
(acetabulum).
Os ischii (kość
kulszowa)
Składa się z trzonu (corpus
ossis ischii)
i gałęzi (ramus
ossis ischii).
Tworzy tylno-dolny [[odcinek]] kości miednicznej. [[Trzon]] tworzy
nieco więcej [[niż]] 2/5 panewki.
Na górnym brzegu otworu zasłonionego (w obrębie k. kulszowej, na jej brzegu przednio-dolnym) znajduje się
guzek zasłonowy
tylny
(tuberculum
obturatorium posterius).
Na tylnym brzegu trzonu leży
kolec kulszowy
(spina
ischiadica).
Powyżej kolca
widoczne jest
wcięcie kulszowe większe
(incisura
ischiadica major);
poniżej zaś, między kolcem a
guzem kulszowym
(tuber
ischiadicum)
leży
wcięcie kulszowe mniejsze
(incisura
ischiadica minor).
Oba wcięcia kulszowe są zamknięte więzadłami,
tworząc odpowiednio [[otwór kulszowy]] większy i mniejszy.
Poniżej wcięcia kulszowego mniejszego leży wydatny guz kulszowy.
Gałąź k. kulszowej łączy się z gałęzią dolną k. łonowej. Wyróżniamy na niej powierzchnię zewnętrzną i wewnętrzną oraz brzeg
górny i dolny.
Os pubis (kość
łonowa)
Składa się z trzonu (corpus
ossis pubis),
gałęzi górnej (ramus
superior ossis pubis)
i gałęzi dolnej (ramus
inferior ossis
pubis).
Trzon k. łonowej tworzy około 1/5 panewki. Przyśrodkowo i do przodu od panewki znajduje się wyniosłość biodrowo-
łonowa (eminentia
iliopubica).
Na gałęzi górnej wyróżniamy powierzchnię tylną, górną i dolną, [[brzeg]] przedni i tylny. [[Brzeg]] tylny powierzchni górnej wytwarza
grzebień k. łonowej (pecten
ossis pubis),
który ku tyłowi przedłuża się w kresę łukowatą (linea
arcuata).
Kresa ta wraz z linią
biegnącą między powierzchnią miedniczną a podstawą k. krzyżowej, w jej częściach bocznych, i wzgórek wytwarzają kresę
graniczną (linea
terminalis),
oddzielającą miednicę większą od mniejszej. [[Brzeg]] przedni powierzchni górnej kończy się
guzkiem łonowym (tuberculum
pubicum).
Powierzchnia [[dolna]] przechodzi w bruzdę zasłonową (sulcus
obturatorius).
Ostry
brzeg między powierzchnią dolną i tylną skierowany ku dołowi tzw. grzebień zasłonowy (crista
obturatoria),
ma guzek
zasłonowy przedni (tuberculum
obturatorium anterius).
Przyśrodkowo gałąź [[górna]] kończy się powierzchnią spojeniową
(facies
symphysialis).
Gałąź [[dolna]] ma [[brzeg]] przyśrodkowy i boczny oraz powierzchnię wewnętrzną i zewnętrzną. Przyśrodkowy [[brzeg]] tej gałęzi jest
odchylony bocznie tworząc grzebień łonowy (crista
pubica).
Panewka
(acetabulum)
Jest położona na zewnętrznej powierzchni kości miednicznej. Utworzona jest przez trzony wszystkich trzech kości budujących
kość miedniczną (po
ok. 2/5 tworzą kości biodrowa i kulszowa, a pozostałą 1/5 tworzy [[trzon]] k. łonowej).
Panewka jest
objęta rąbkiem panewki (limbus
acetabuli),
przerwanym u dołu przez wcięcie panewki (incisura
acetabuli).
Do brzegu rąbka
panewki przyczepia się obrąbek panewkowy (labrum
acetabulare).
Obrąbek w miejscu wcięcia panewki tworzy więzadło
poprzeczne panewki (ligamentum
transversum acetabuli).
Wcięcie panewki prowadzi do dołu panewki (fossa
acetabuli),
otoczonego od przodu, [[góry]] i tyłu przez powierzchnię księżycowatą (facies
lunata).
Otwór zasłoniony (foramen
obturatum)
Jest ograniczony kością łonową i kulszową. Do brzegów otworu przyczepia się błona zasłonowa (membrana
obturatoria).
U
góry brzegi błony zasłonowej nie dochodzą do górnego brzegu, lecz przyczepiają się do guzka zasłonowego przedniego
(tuberculum
obturatorium anterius)
położonego na grzebieniu zasłonowym k. łonowej i do guzka zasłonowego tylnego
(tuberculum
obturatorium posterius),
położonego na trzonie k. kulszowej tuż pod wcięciem panewki.
W ten sposób zostaje ograniczony kanał zasłonowy (canalis
obturatorius).
od [[góry]] - bruzda zasłonowa
od przodu - guzek zasłonowy przedni
od tyłu - guzek zasłonowy tylny
od dołu - wolny, górny [[brzeg]] błony zasłonowej.
Przez kanał ten przechodzi nerw, [[tętnica]] i żyły zasłonowe
Połączenia miednicy :
Kość krzyżowa i kości miedniczne (
w zasadzie biodrowe)
łączą się stawowo za pomocą stawów krzyżowo-biodrowych
(articulatio
sacroiliaca).
Dwie kości łonowe łączą się z przodu za pomocą spojenia łonowego (
symphysis pubica).
Więzozrosty miednicy, łączą poszczególne [[elementy]] w obrębie miednicy.
Spojenie łonowe (symphysis
pubica)
Powierzchnie spojeniowe kk. łonowych, pokryte chrząstką szklistą, są dopasowane za pomocą krążka międzyłonowego
(discus
interpubicus).
Występowanie małej szczelinowatej jamy wewnątrz krążka międzyłonowego przemawia za tym, ze
spojenie łonowe jest formą przejściową między chrząstkozrostem i połączeniem maziowym.
Spojenie łonowe jest wzmocnione przez dwa więzadła :
więzadło łonowe [[górne]] (
ligamentum pubicum superius)
- biegnie po brzegu górnym spojenia łonowego, przyczepiając się
do górnego brzegu krążka międzyłonowego,
a rozpoczyna się na guzku łonowym jednej strony i kończy się na guzku łonowym drugiej strony.

Grzebień biodrowy rozpoczyna się
kolcem biodrowym przednim górnym (spina
iliaca anterior superior),
poniżej którego leży
kolec biodrowy przedni dolny
(spina
iliaca anterior inferior).
Ku dołowi Brzeg przedni przechodzi w
wyniosłość biodrowo-
łonową
(eminentia
iliopubica).
Brzeg tylny grzebienia kończy się
kolcem biodrowym tylnym górnym
(spina
iliaca posterior
superior),
a poniżej niego leży
kolec biodrowy tylny dolny
(spina
iliaca posterior inferior).
Na grzebieniu możemy wyróżnić trzy
równolegle biegnące listewki :
wargę zewnętrzną
(labium
externum),
kresę pośrednią
(linea
intermedia),
i
wargę wewnętrzną
(labium
internum).
Z wargi zewnętrznej do tyłu od kolca biodrowego przedniego górnego (ok.
5 cm)
uwypukla się
guzek
biodrowy
(tuberculum
iliacum).
Ku dołowi poniżej kolca biodrowego tylnego dolnego Brzeg tylny przechodzi we
wcięcie kulszowe większe
(incisura
ischiadica
major).
Trzon kości biodrowej wytwarza ok. 2/5
górne panewki kości miednicznej
(acetabulum).
Os ischii (kość
kulszowa)
Składa się z trzonu (corpus
ossis ischii)
i gałęzi (ramus
ossis ischii).
Tworzy tylno-dolny Odcinek kości miednicznej. Trzon tworzy
nieco więcej Niż 2/5 panewki.
Na górnym brzegu otworu zasłonionego (w obrębie k. kulszowej, na jej brzegu przednio-dolnym) znajduje się
guzek zasłonowy
tylny
(tuberculum
obturatorium posterius).
Na tylnym brzegu trzonu leży
kolec kulszowy
(spina
ischiadica).
Powyżej kolca
widoczne jest
wcięcie kulszowe większe
(incisura
ischiadica major);
poniżej zaś, między kolcem a
guzem kulszowym
(tuber
ischiadicum)
leży
wcięcie kulszowe mniejsze
(incisura
ischiadica minor).
Oba wcięcia kulszowe są zamknięte więzadłami,
tworząc odpowiednio Otwór kulszowy większy i mniejszy.
Poniżej wcięcia kulszowego mniejszego leży wydatny guz kulszowy.
Gałąź k. kulszowej łączy się z gałęzią dolną k. łonowej. Wyróżniamy na niej powierzchnię zewnętrzną i wewnętrzną oraz brzeg
górny i dolny.
Os pubis (kość
łonowa)
Składa się z trzonu (corpus
ossis pubis),
gałęzi górnej (ramus
superior ossis pubis)
i gałęzi dolnej (ramus
inferior ossis
pubis).
Trzon k. łonowej tworzy około 1/5 panewki. Przyśrodkowo i do przodu od panewki znajduje się wyniosłość biodrowo-
łonowa (eminentia
iliopubica).
Na gałęzi górnej wyróżniamy powierzchnię tylną, górną i dolną, Brzeg przedni i tylny. Brzeg tylny powierzchni górnej wytwarza
grzebień k. łonowej (pecten
ossis pubis),
który ku tyłowi przedłuża się w kresę łukowatą (linea
arcuata).
Kresa ta wraz z linią
biegnącą między powierzchnią miedniczną a podstawą k. krzyżowej, w jej częściach bocznych, i wzgórek wytwarzają kresę
graniczną (linea
terminalis),
oddzielającą miednicę większą od mniejszej. Brzeg przedni powierzchni górnej kończy się
guzkiem łonowym (tuberculum
pubicum).
Powierzchnia Dolna przechodzi w bruzdę zasłonową (sulcus
obturatorius).
Ostry
brzeg między powierzchnią dolną i tylną skierowany ku dołowi tzw. grzebień zasłonowy (crista
obturatoria),
ma guzek
zasłonowy przedni (tuberculum
obturatorium anterius).
Przyśrodkowo gałąź Górna kończy się powierzchnią spojeniową
(facies
symphysialis).
Gałąź Dolna ma Brzeg przyśrodkowy i boczny oraz powierzchnię wewnętrzną i zewnętrzną. Przyśrodkowy Brzeg tej gałęzi jest
odchylony bocznie tworząc grzebień łonowy (crista
pubica).
Panewka
(acetabulum)
Jest położona na zewnętrznej powierzchni kości miednicznej. Utworzona jest przez trzony wszystkich trzech kości budujących
kość miedniczną (po
ok. 2/5 tworzą kości biodrowa i kulszowa, a pozostałą 1/5 tworzy Trzon k. łonowej).
Panewka jest
objęta rąbkiem panewki (limbus
acetabuli),
przerwanym u dołu przez wcięcie panewki (incisura
acetabuli).
Do brzegu rąbka
panewki przyczepia się obrąbek panewkowy (labrum
acetabulare).
Obrąbek w miejscu wcięcia panewki tworzy więzadło
poprzeczne panewki (ligamentum
transversum acetabuli).
Wcięcie panewki prowadzi do dołu panewki (fossa
acetabuli),
otoczonego od przodu, Góry i tyłu przez powierzchnię księżycowatą (facies
lunata).
Otwór zasłoniony (foramen
obturatum)
Jest ograniczony kością łonową i kulszową. Do brzegów otworu przyczepia się błona zasłonowa (membrana
obturatoria).
U
góry brzegi błony zasłonowej nie dochodzą do górnego brzegu, lecz przyczepiają się do guzka zasłonowego przedniego
(tuberculum
obturatorium anterius)
położonego na grzebieniu zasłonowym k. łonowej i do guzka zasłonowego tylnego
(tuberculum
obturatorium posterius),
położonego na trzonie k. kulszowej tuż pod wcięciem panewki.
W ten sposób zostaje ograniczony kanał zasłonowy (canalis
obturatorius).
od Góry - bruzda zasłonowa
od przodu - guzek zasłonowy przedni
od tyłu - guzek zasłonowy tylny
od dołu - wolny, górny Brzeg błony zasłonowej.
Przez kanał ten przechodzi nerw, Tętnica i żyły zasłonowe
Połączenia miednicy :
Kość krzyżowa i kości miedniczne (
w zasadzie biodrowe)
łączą się stawowo za pomocą stawów krzyżowo-biodrowych
(articulatio
sacroiliaca).
Dwie kości łonowe łączą się z przodu za pomocą spojenia łonowego (
symphysis pubica).
Więzozrosty miednicy, łączą poszczególne Elementy w obrębie miednicy.
Spojenie łonowe (symphysis
pubica)
Powierzchnie spojeniowe kk. łonowych, pokryte chrząstką szklistą, są dopasowane za pomocą krążka międzyłonowego
(discus
interpubicus).
Występowanie małej szczelinowatej jamy wewnątrz krążka międzyłonowego przemawia za tym, ze
spojenie łonowe jest formą przejściową między chrząstkozrostem i połączeniem maziowym.
Spojenie łonowe jest wzmocnione przez dwa więzadła :
więzadło łonowe Górne (
ligamentum pubicum superius)
- biegnie po brzegu górnym spojenia łonowego, przyczepiając się
do górnego brzegu krążka międzyłonowego,
a rozpoczyna się na guzku łonowym jednej strony i kończy się na guzku łonowym drugiej strony.
str 14
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Staw zawiasowy zmodyfikowany.
Główkę stawową stanowią powierzchnie stawowe
kłykci kości udowej
(facies
articulares condyli femoris)
i
powierzchnia
stawowa rzepki
(facies
articularis patellae);
panewkę tworzą powierzchnie stawowe górne
kłykci piszczeli
(facies
articulares
superiores condyli tibiae)
pogłębione przez
łąkotki stawowe
(menisci
articulares)
oraz
powierzchnia rzepkowa kości udowej
(facies
patellaris femoris).
Torebka stawowa
Błona włóknista w przedniej ścianie stawu nie istnieje; jest zastąpiona przez ścięgno mięśnia czworogłowego uda. Właściwa
błona włóknista tworzy ściany : tylną, boczną i przyśrodkową.
Na kości udowej [[błona]] włóknista przyczepia się poniżej obu nadkłykci, a na powierzchni tylnej do
powierzchni podkolanowej
(facies
poplitea femoris),
około 1 cm powyżej
kresy międzykłykciowej
(linea intercondylaris).
Na piszczeli przyczep biegnie wzdłuż
brzegu podpanewkowego
(margo
infraglenoidalis),
przyczepiając się około 0,5 cm
poniżej poziomu powierzchni stawowych górnych kłykci piszczeli.
Błona maziowa na kości udowej z przodu przyczepia się do brzegu górnego powierzchni rzepkowej i wyściela dół nadrzepkowy
na szerokość palca powyżej tej powierzchni
i wytwarzając
kaletkę maziową nadrzepkową
(bursa
suprapatellaris)
przechodzi na wewnętrzną powierzchnię ścięgna mięśnia
czworogłowego uda. Z boku i przyśrodkowo przyczep biegnie poniżej obu nadkłykci, po wewnętrznej [[stronie]] błony włóknistej. Z
tyłu [[błona]] maziowa przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych kłykci kości udowej (do tylnej krawędzi dołu
międzykłykciowego, ale go nie wyściela). Na piszczeli przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych, otaczając każdą z
osobna. Wreszcie na rzepce : do brzegu powierzchni stawowej.
Łąkotki stawowe
Mają kształt półksiężyców, zbudowane z chrząstki włóknistej. Na przekroju poprzecznym mają kształt trójkąta (klina), stąd
wyróżnimy powierzchnie : górną, dolną i zewnętrzną (zwróconą do torebki stawowej) oraz brzegi : górny, dolny i wewnętrzny.
Każda łąkotka ma
róg przedni
i
tylny
(cornu
anterius et posterius).
Łąkotka przyśrodkowa
: [[róg]] przedni przyczepia się w polu międzykłykciowym przednim (area intercondylaris anterior); róg
tylny przyczepia się w polu międzykłykciowym tylnym.
Łąkotka boczna
: [[róg]] przedni przyczepia się do przedniej powierzchni guzka międzykłykciowego bocznego (tuberculum
intercondylare laterale);
róg tylny przyczepia się do tylnych powierzchni obu guzków międzykłykciowych piszczeli.
Zewnętrzne powierzchnie łąkotek zrastają się z błoną włóknistą torebki stawowej, natomiast do brzegów : górnego i dolnego,
przyczepia się [[błona]] maziowa.
Więzadła zewnątrzstawowe
⇒Więzadło
rzepki
(ligamentum
patellae)
stanowi środkową część ścięgna mięśnia czworogłowego uda. Przyczepia się do
przedniej powierzchni i obu brzegów rzepki i do guzowatości piszczeli.
Troczki rzepki
(retinacula
patellae)
- przyśrodkowy i boczny, są częściami ścięgien głowy bocznej i przyśrodkowej mięśnia
czworogłowego uda. Odchodzą od odpowiednich brzegów rzepki (przyśrodkowego lub bocznego) i dochodzą do przedniej
powierzchni kłykcia piszczeli (także po odpowiedniej stronie).
⇒Więzadło
poboczne piszczelowe
(ligamentum
collaterale tibiale)
przyczepia się do nadkłykcia przyśrodkowego kości
udowej, zrastając się bezpośrednio z torebką włóknistą stawu i dochodzi do przyśrodkowej części brzegu podpanewkowego.
Istotny jest fakt, że przez [[zrost]] z torebką włóknistą zrasta się także z łąkotką przyśrodkową (unieruchamiając ją warunkuje jej
częstsze uszkodzenia).
Więzadło poboczne strzałkowe
(ligamentum
collaterale fibulare)
biegnie od nadkłykcia bocznego kości udowej, oddzielone
od błony włóknistej torebki stawowej tkanką tłuszczową
i dochodzi do głowy strzałki.
Więzadło podkolanowe skośne
(ligamentum
popliteum obliquum)
biegnie od tylnej powierzchni kłykcia bocznego kości
udowej skośnie w dół i przyśrodkowo po tylnej ścianie torebki włóknistej stawu, w której część włókien gubi się, a pozostała
część włókien przechodzi w ścięgno mięśnia półbłoniastego i powięź mięśnia podkolanowego.
Więzadło podkolanowe łukowate
(ligamentum popliteum arcuatum) rozpoczyna się również na powierzchni tylnej kłykcia

»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Udo
»
»
»
»
»
Staw zawiasowy zmodyfikowany.
Główkę stawową stanowią powierzchnie stawowe
kłykci kości udowej
(facies
articulares condyli femoris)
i
powierzchnia
stawowa rzepki
(facies
articularis patellae);
panewkę tworzą powierzchnie stawowe górne
kłykci piszczeli
(facies
articulares
superiores condyli tibiae)
pogłębione przez
łąkotki stawowe
(menisci
articulares)
oraz
powierzchnia rzepkowa kości udowej
(facies
patellaris femoris).
Torebka stawowa
Błona włóknista w przedniej ścianie stawu nie istnieje; jest zastąpiona przez ścięgno mięśnia czworogłowego uda. Właściwa
błona włóknista tworzy ściany : tylną, boczną i przyśrodkową.
Na kości udowej Błona włóknista przyczepia się poniżej obu nadkłykci, a na powierzchni tylnej do
powierzchni podkolanowej
(facies
poplitea femoris),
około 1 cm powyżej
kresy międzykłykciowej
(linea intercondylaris).
Na piszczeli przyczep biegnie wzdłuż
brzegu podpanewkowego
(margo
infraglenoidalis),
przyczepiając się około 0,5 cm
poniżej poziomu powierzchni stawowych górnych kłykci piszczeli.
Błona maziowa na kości udowej z przodu przyczepia się do brzegu górnego powierzchni rzepkowej i wyściela dół nadrzepkowy
na szerokość palca powyżej tej powierzchni
i wytwarzając
kaletkę maziową nadrzepkową
(bursa
suprapatellaris)
przechodzi na wewnętrzną powierzchnię ścięgna mięśnia
czworogłowego uda. Z boku i przyśrodkowo przyczep biegnie poniżej obu nadkłykci, po wewnętrznej Stronie błony włóknistej. Z
tyłu Błona maziowa przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych kłykci kości udowej (do tylnej krawędzi dołu
międzykłykciowego, ale go nie wyściela). Na piszczeli przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych, otaczając każdą z
osobna. Wreszcie na rzepce : do brzegu powierzchni stawowej.
Łąkotki stawowe
Mają kształt półksiężyców, zbudowane z chrząstki włóknistej. Na przekroju poprzecznym mają kształt trójkąta (klina), stąd
wyróżnimy powierzchnie : górną, dolną i zewnętrzną (zwróconą do torebki stawowej) oraz brzegi : górny, dolny i wewnętrzny.
Każda łąkotka ma
róg przedni
i
tylny
(cornu
anterius et posterius).
Łąkotka przyśrodkowa
: Róg przedni przyczepia się w polu międzykłykciowym przednim (area intercondylaris anterior); róg
tylny przyczepia się w polu międzykłykciowym tylnym.
Łąkotka boczna
: Róg przedni przyczepia się do przedniej powierzchni guzka międzykłykciowego bocznego (tuberculum
intercondylare laterale);
róg tylny przyczepia się do tylnych powierzchni obu guzków międzykłykciowych piszczeli.
Zewnętrzne powierzchnie łąkotek zrastają się z błoną włóknistą torebki stawowej, natomiast do brzegów : górnego i dolnego,
przyczepia się Błona maziowa.
Więzadła zewnątrzstawowe
⇒Więzadło
rzepki
(ligamentum
patellae)
stanowi środkową część ścięgna mięśnia czworogłowego uda. Przyczepia się do
przedniej powierzchni i obu brzegów rzepki i do guzowatości piszczeli.
Troczki rzepki
(retinacula
patellae)
- przyśrodkowy i boczny, są częściami ścięgien głowy bocznej i przyśrodkowej mięśnia
czworogłowego uda. Odchodzą od odpowiednich brzegów rzepki (przyśrodkowego lub bocznego) i dochodzą do przedniej
powierzchni kłykcia piszczeli (także po odpowiedniej stronie).
⇒Więzadło
poboczne piszczelowe
(ligamentum
collaterale tibiale)
przyczepia się do nadkłykcia przyśrodkowego kości
udowej, zrastając się bezpośrednio z torebką włóknistą stawu i dochodzi do przyśrodkowej części brzegu podpanewkowego.
Istotny jest fakt, że przez Zrost z torebką włóknistą zrasta się także z łąkotką przyśrodkową (unieruchamiając ją warunkuje jej
częstsze uszkodzenia).
Więzadło poboczne strzałkowe
(ligamentum
collaterale fibulare)
biegnie od nadkłykcia bocznego kości udowej, oddzielone
od błony włóknistej torebki stawowej tkanką tłuszczową
i dochodzi do głowy strzałki.
Więzadło podkolanowe skośne
(ligamentum
popliteum obliquum)
biegnie od tylnej powierzchni kłykcia bocznego kości
udowej skośnie w dół i przyśrodkowo po tylnej ścianie torebki włóknistej stawu, w której część włókien gubi się, a pozostała
część włókien przechodzi w ścięgno mięśnia półbłoniastego i powięź mięśnia podkolanowego.
Więzadło podkolanowe łukowate
(ligamentum popliteum arcuatum) rozpoczyna się również na powierzchni tylnej kłykcia