Czytaj więcej"/> Drukuj
Określenie to dotyczy wszystkich konfliktów zbrojnych na Bliskim Wschodzie pomiędzy Izraelem a krajami arabskimi, które miały miejsce od powstania państwa Izrael w maju 1948 roku.

Pierwsza wojna izraelsko-arabska 1948-1949

Wybuchła 14 maja 1948 roku, w dniu proklamacji państwa Izrael i wycofania wojsk brytyjskich z terytorium mandatowego Palestyny. Na terytorium Palestyny wkroczyły oddziały wojsk egipskich, irackich, syryjskich i transjordańskich, libańskich. Kraje te nieuznając ONZ-towskiego podziału Palestyny pragnęły zniszczyć nowo powstałe państwo żydowskie. Oficjalnym powodem ich wkroczenia była obrona cywilnej ludności arabskiej przed działalnością bojówek żydowskich. Siły izraelskie słabsze liczebnie, ale dobrze zorganizowane i wyszkolone, wyparły arabskie wojska. Palestyńscy Arabowie, pozbawieni uznawanych powszechnie przywódców na wezwanie liderów arabskich masowo opuszczali swoje domy. Do ucieczki skłaniał też Arabów pogłoski o terrorze żydowskich organizacji paramilitarnych. W 1949 podpisano porozumienia rozejmowe między walczącymi stronami. Izrael poszerzył swoje terytorium w stosunku do obszaru przyznanego przez ONZ o zachodnią Galileę, zachodni Negew i część Jerozolimy. Pod kontrolą Transjordanii pozostał Zachodni Brzeg Jordanu, a Egipt zachował pozycję w Strefie Gazy. Egipt ograniczył się do okupacji strefy, Transjordania zaanektowała zdobyte ziemie, zmieniając nazwę na Jordania.

Wojna sueska 1956

Artykuł główny  Kryzys sueski.

Działania wojenne Izraela oraz Wielkiej Brytanii i Francji w 1956 roku po ogłoszeniu upaństwowienia Kanału Sueskiego przez Egipt. Namówiony przez Francję i Wielką Brytanię Izrael zaatakował Egipt i dotarł w pobliże kanału. Oba kraje europejskie wykorzystały to jako pretekst do zajęcia Kanału Sueskiego (ochrona ważnego szlaku żeglugi). Wiele krajów potępiło atak (m.in. ZSRR i USA) i zażądało utrzymania międzynarodowego charakteru kanału. Agresorzy w wyniku międzynarodowych nacisków musieli się wycofać, a do Egiptu przybyły siły ONZ. Wojna ta jest często uznawana za ostatnią wojnę w stylu kolonialnym. Izrael osiągnął w niej dokładnie to co zamierzał - wymusił odblokowanie dla jego żeglugi cieśniny Tiran, zamkniętej przez Egipt w 1955.

Wojna sześciodniowa 1967

Artykuł główny  Wojna sześciodniowa.

W 1967 r. Izrael, po ogłoszonej mobilizacji, przygotował do swojej obrony około 250 tys. ludzi, zorganizowanych w 25 brygady (11 pancernych, 11 piechoty i 4 powietrzno-desantowe). Dysponowali oni 1,3 tys. czołgów i 160 działami samobieżnymi. Wsparcie zapewniały brygady artylerii dysponujące około 800 działami polowymi i 108 wyrzutniami rakiet przeciwlotniczych. W siłach powietrznych służyło 14 tys. ludzi dysponujących 197 samolotami bojowymi (72 naddźwiękowe samoloty myśliwsko-bombowe Mirage IIIC zgrupowane w 3 dywizjonach myśliwskich, 60 myśliwców bombardujących Super-Mystere B2, Mystere II i 41 myśliwców Ouragan zgrupowanych w 1 dywizjonie wielozadaniowym i 3 dywizjonach myśliwsko-bombowych, wspieranych przez 25 lekkich bombowców Sud-Ouest Vautour II). W 2 dywizjonach transportowych znajdowały się samoloty transportowe Noratlas, Stratocruiser, C-46 i C-47. W siłach morskich służyło 4 tys. ludzi, dysponujących 4 okrętami podwodnymi, 3 niszczycielami (w tym jeden zdobyty na Egipcjanach w 1956 r.), 12 kutrami torpedowymi, 6 okrętami patrolowymi i 3 małymi okrętami desantowymi.
Egipt po ogłoszonej mobilizacji dysponował armią liczącą 300 tys. żołnierzy. Z tej liczby, na półwyspie Synaj zgromadził 7 dywizji (w tym 2 pancerne). Około 100 tys. żołnierzy dysponowało 900 czołgami i 200 działami samobieżnymi (głównie produkcji radzieckiej T-34, T-54, T-55, SU-85 i SU-100) oraz 900 działami. W lotnictwie egipskim służyło 16 tys. ludzi, dysponujących 410 samolotami (produkcji ZSRR, ChRL, CSRS i PRL: 30 średnich bombowców Tu-16, 49 lekkich bombowców Ił-28, 55 myśliwców bombardujących Su-7B, 163 myśliwce MiG-21, oraz myśliwce MiG-15, MiG-17 i MiG-19). W egipskiej marynarce służyło 12 tys. ludzi, dysponujących 14 okrętami podwodnymi (radzieckie typu "W" i "R"), 5 niszczycielami (radzieckie typu "Skoryj"), 3 fregatami, 2 korwetami, 20 kutrami rakietowymi (radzieckie typu "Osa" i "Komar"), 32 kutrami torpedowymi, 8 trałowcami, 12 ścigaczami okrętów podwodnych i 10 okrętami desantowymi.
Syria po mobilizacji wystawiła 65 tys. żołnierzy z 300 czołgami, 100 działami samobieżnymi i 300 działami polowymi. Większość sprzętu było pochodzenia radzieckiego. W lotnictwie syryjskim służyło 4 tys. ludzi dysponujących 200 samolotami (w tym 140 maszyn bojowych, między innymi MiG-17 i MiG-19). Personel marynarki liczył 4 tys. ludzi dysponujących 2 trałowcami, 3 kutrami patrolowymi, 2 kutrami rakietowymi i 13 kutrami torpedowymi.
Jordania po mobilizacji wystawiła 40 tys. żołnierzy z 300 czołgami (brytyjskie i amerykańskie Centurion, M47 i M48 General Patton) i 200 działami. W siłach powietrznych służyło 2,5 tys. ludzi dysponujących 120 samolotami (w tym 70 maszyn bojowych, głównie brytyjskie Hawker Hunter FGA9). Jordania otrzymała wsparcie ze strony Iraku. Ekspedycyjny korpus iracki liczył 20 tys. żołnierzy z 200 czołgami, wspieranymi kilkudziesięcioma samolotami.
Syria, Irak i Jordania wystawiły razem około 250 samolotów bojowych. Łącznie państwa arabskie wystawiły do walki 209 najnowszych myśliwców naddźwiękowych Mig-21, 343 myśliwce starszego typu oraz 86 bombowców bliskiego i średniego zasięgu.
Strategia państw arabskich zmierzała do uwikłania Izraela w długotrwałe walki pozycyjne, a po wyczerpaniu zapasów strategicznych i wykrwawieniu jego głównych sił, przejście do działań ofensywnych i ostatecznie likwidacji państwa żydowskiego na Bliskim Wschodzie.
Zupełnie odmienna była strategia działania Izraela. Planowano nagłym uderzeniem powietrzno-lądowym błyskawiczne rozbicie sił egipskich zgromadzonych na Synaju, a następnie przerzucenie zwolnionych oddziałów na front jordański i syryjski. Marynarka miała ochraniać wybrzeża przed desantami wroga, a główne zadania powierzono lotnictwu oraz wojskom lądowym, uwzględniając desanty spadochronowe i śmigłowcowe.
Na głównym kierunku natarciu - froncie synajskim - siły izraelskie podzielono na trzy grupy operacyjne: "Północ" (generał Tal), "Centrum" (generał Joffe) i "Południe" (generał Ariel Szaron). Główne siły zgrupowano w jeden rzut z niewielkim odwodem w pasie Gaza-El Kuseim z zadaniem szybkiego rozbicia wojsk egipskich. Na froncie jordańskim zgrupowano 5 brygad mających za zadanie pozorować duże działania przeciwko Jordańczykom. Na froncie syryjskim umieszczono 3 brygady z zadaniami obronnymi. Dodatkowe siły odwodowe rozlokowano w okolicach Tel Awiwu. Do obrony Izraela pozostawiono zaledwie 12 samolotów, pozostałe maszyny rozlokowano na lotniskach w pobliżu granicy egipskiej. Wykorzystano tutaj specjalnie wybudowane odcinki autostrad (lotniska polowe) rozmieszczone od Gazy do Hajfy i na całej pustyni Negew.

Zajęcie półwyspu Synaj

5 czerwca 1967 r. rannych godzinach, Egipcjanie ostrzelali żydowskie osiedla położone wzdłuż Strefa Gazy. Stało się to pretekstem do izraelskiego ataku.
Wobec zagrożenia ze strony Egiptu i Syrii, Izrael podjął środki obronne mające na celu pozbawienie przeciwnika możliwości ewentualnego ataku. Powołując się na prawo do samoobrony, podstawową doktrynę międzynarodowego prawa zawartego w Artykule 51 Karty Narodów Zjednoczonych, Izrael przystąpił do prewencyjnego uderzenia na Egipt.
O godzinie 7.45 izraelskie samoloty przeprowadziły niespodziewany atak na egipskie lotniska na półwyspie Synaj. W pierwszej fali nalotu zaatakowano jedenaście egipskich lotnisk niszcząc 197 samolotów (w tym 8 w walce powietrznej) z stacjami radarowymi. Druga fala nalotu zaatakowała szesnaście lotnisk ze stacjami radarowymi. W ciągu trzech godzin zniszczonych zostało 309 egipskich samolotów, co oznaczało pozbawienie Egiptu ochrony i wsparcia powietrznego. Wynik wojny został rozstrzygnięty w pierwszych godzinach, jako rezultat niszczącego ataku przeciwko egipskim bazom powietrznym.
O godzinie 8.15 rozpoczęło się natarcie izraelskich sił lądowych, które pięcioma kolumnami wbiły się głęboko w egipskie pozycje w Strefie Gazy i na granicy egipskiej na półwyspie Synaj. Rozpoczęły się ciężkie walki o otwarcie drogi w głąb półwyspu Synaj.
Grupa operacyjna "Północ" początkowo uderzyła na pozycje egipskie na linii Chan-Junis-Rafah. Izraelczycy obeszli pod Chan-Junis pozycje Egipcjan, i od tyłu zaatakowali stanowiska arabskiej artylerii, niszcząc ją i zmuszając wroga do opuszczenia pozycji obronnych. Następnie Izraelczycy skierowali się wzdłuż brzegu morza w stronę Rafah, gdzie ciężkie walki trwały aż do wieczora, kiedy miasto padło, a tym samym zgrupowanie egipskie broniące Gazy zostało okrążone. W trakcie walk pod Rafah wyróżnili się izraelscy komandosi 35 Brygady Spadochronowej T'zanhanim, która była specjalnie szkolona do działań rozpoznawczych, szturmowych oraz dywersyjnych na terytorium nieprzyjaciela.
Grupa operacyjna "Centrum" ruszyła przez pustynię (szlakiem uważanym przez Egipcjan za całkowicie nieprzejezdny) i po 9 godzinach dotarła oraz opanowała Bir Lahfan. Miało to ważne znaczenie, gdyż uniemożliwiało Egipcjanom przegrupowanie rezerw i dostarczanie zaopatrzenia.
Grupa operacyjna "Południe" uderzyła w kierunku ważnego węzła oporu Abu Agheila. Przez cały dzień podciągano oddziały szturmowe, aby wieczorem rozpocząć natarcie.
Egipskie radio z Kairu nadawało informacje o zestrzeleniu 75% izraelskich samolotów, rozbiciu sił lądowych przeciwnika i marszu egipskich oddziałów na Tel Awiw. Takie wiadomości miały zachęcić sojusznicze kraje arabskie do przystąpienia do wojny.
W południe syryjska artyleria rozpoczęła zmasowany ostrzał rejonu Safed w Górnej Galilei. W następnych dniach artyleria syryjska zniszczyła 390 domów w żydowskich kibucach.
Syryjskie bombowce zbombardowały rafinerię ropy naftowej w pobliżu Hajfy i lotnisko Megido, a maszyny jordańskie bazę lotniczą Kefar Sirkin.
Równocześnie Jordańczycy rozpoczęli ostrzał artyleryjski i bombardowanie Tel Awiwu oraz Lod. Oddziały lądowe natomiast rozpoczęły atak na izraelską enklawę na górze Skopus. Popołudniem, Legion Arabski przekroczył izraelską granicę i zajął siedzibę misji rozjemczej ONZ w Jerozolimie. Jordania rozpoczęła przegrupowania wojsk lądowych i okopywanie się na linii zdemilitaryzowanej, łącznie z obszarem Jerozolimy oraz głównego lotniska pod Tel Awiwem. Pomimo ataku Izrael wystosował przesłanie pokojowe przesłanie za pośrednictwem ONZ. Lecz Jordania nie wycofywała swoich wojsk.
W odpowiedzi, późnym popołudniem 5 czerwca 1967 r. jordańskie (lotniska w Ammanie i Mafrag) i syryjskie pozycje (lotniska Saygal, Dumayr, Marj Rigal i T-4) zostały zbombardowane przez izraelskie samoloty. Jordańskie siły lotnicze przestały istnieć (zniszczono 28 samolotów i 2 helikoptery), a syryjskie siły lotnicze zostały poważnie uszkodzone (zniszczono 57 samolotów, czyli 2/3 potencjału Syrii), włączając w to zniszczone bazy lotnicze. Równocześnie zaatakowano bazę lotniczą H-3 w Iraku (niszcząc 10 bombowców Tu-16), a wieczorem ponownie uderzono na lotnisko Ras Banas w Egipcie. Oprócz tego zniszczono kilka arabskich stacji radiolokacyjnych. Ten wielki sukces opłacono stratą jedynie 19 izraelskich samolotów i śmiercią 10 pilotów.
Jordania była tym nalotem tak zaskoczona, że uznała izraelskie samoloty za lotnictwo USA operujące z lotniskowców. Spowodowane to było przekonaniem, że większość izraelskich samolotów została zniszczona nad Egiptem.
Wieczorem siły izraelskie z rejonu Gazy i Khan Junis uderzyły w kierunku silnie bronionej egipskiej bazy El-Arisz. W nocnych walkach egipskie umocnienia zostały przełamane i o świcie 6 czerwca 1967 r. Izraelczycy zdobyli ten ważny węzeł oporu. Natychmiast grupa operacyjna "Północ" oddelegowała jednostki desantowe na front jordański.
Po całonocnych ciężkich walkach, izraelskie oddziały z grupy operacyjnej "Południe" opanowały Abu-Aghelię i rankiem 6 czerwca 1967 r. ruszyły w kierunku centralnej części półwyspu Synaj , w stronę miasta Nahl.
Rankiem 6 czerwca 1967 r. Izraelczycy rozpoczęli koncentryczny atak na Gazę i do południa zdławili ostatnie punkty egipskiego oporu.
6 czerwca 1967 r. arabskie rozgłośnie radiowe podały komunikat, że Stany Zjednoczone oraz Wielka Brytania współpracują z Izraelem. Komunikat ten wywołał ataki arabskich tłumów na placówki dyplomatyczne USA i Wielkiej Brytanii. Egipt, Syria, Sudan, Algieria, Jemen i Irak zerwały stosunki dyplomatyczne z USA.

Wyzwolenie Jerozolimy

6 czerwca 1967 r. Izraelczycy przerzucili z półwyspu Synaj w rejon Jerozolimy brygadę spadochronową, która natychmiast zaatakowała pozycje wojsk jordańskich w mieście. Walki we wschodniej Jerozolimie były wyjątkowo krwawe, gdyż Izraelczycy nie używali w tym mieście artylerii i wsparcia lotnictwa. We wczesnych godzinach popołudniowych miasto Jerozolima zostało wyzwolone.
Równocześnie z działaniami w Jerozolimie, 6 czerwca 1967 r. Izraelczycy atakowali na froncie jordańskim w kierunku Ramallah i Dżeninu, opanowując obie te miejscowości. Do bardzo ciężkich walk doszło w trakcie zdobywania Nablusu, gdzie zniszczono jordańską brygadę pancerną i brygadę piechoty.
6 czerwca 2003 r. pojedynczy iracki bombowiec Tu-16 zbombardował izraelskie miasto Natanja (zrzucając trzy bomby) i podjął próbę ataku na lotnisko Ramat David.
W odpowiedzi izraelskie samoloty zbombardowały lotniska w Iraku, niszcząc 18 samolotów wroga. Równocześnie, nad Synajem zestrzelono w walkach powietrznych 11 egipskich samolotów. W ciągu następnych dni kilkakrotnie atakowano bazy lotnicze Iraku.
6 czerwca 1967 r. wojska syryjskie zaatakowały pozycje izraelskie nad Jeziorem Tyberiadzkim, zajmując miejscowości Haritio i Sher Jaskor.
7 czerwca 1967 r. wojska izraelskie (grupa operacyjna "Północ") nacierające w kierunku nadmorskim dotarły do północnego odcinka Kanału Sueskiego. Równocześnie część kolumn zmechanizowanych parła manewrem oskrzydlającym w głąb półwyspu Synaj, aby zamknąć drogę odwrotu wycofującym się egipskim oddziałom.
Grupa operacyjna "Centrum" do wieczora 7 czerwca 1967 r. opanowała przełęcz Mitla, zamykając w ten sposób rozbite wojska egipskie na bezwodnych pustyniach Synaju. Równocześnie oddziały grupy operacyjnej "Południe" nieustannie parły do przodu spychając Egipcjan w pułapkę.
7 czerwca 1967 r. Legion Arabski został zmuszony wycofać się z Jerozolimy. Miasto zostało natychmiast zajęte w całości przez izraelskich komandosów. Jednocześnie izraelskie oddziały opanowały wszystkie główne rejony Zachodniego Brzegu Jordanu. Gdy miasto Jerozolima zostało zajęte, naczelny rabin Szlomo Goren zażądał od zwycięskiego Dajana, by ten natychmiast wysadził w powietrze znajdujące się na Wzgórzu Świątynnym meczety, przygotowując tym samym grunt pod budowę Trzeciej Świątyni. Minister obrony nie tylko odmówił, lecz także kazał ściągnąć wywieszoną już nad Meczetem al-Aksa izraelską flagę a na spotkaniu z muzułmańskimi dostojnikami zapowiedział, ku ich zdumieniu, że nadal będą sprawować kontrolę nad tym świętym dla islamu miejscem. W ciągu kilku dni wyburzono natomiast arabską dzielnicę lepianek, która wyrosła u stóp Zachodniej Ściany, tworząc wielki plac dla religijnych uroczystości.
7 czerwca 1967 r. wieczorem Izraelczycy bez walki zajęli Jerycho.
Wojny_izraelsko-arabskie -

7 czerwca 1967 r. zakończył się okres podziału Jerozolimy na dwie części - muzułmańską i izraelską. Rozpoczęła się odbudowa Jerozolimy.
Władze izraelskie powstrzymały się od postawienia domu modlitwy lud siedziby swej władzy na Wzgórzu Świątynnym. Pozostawiono je w rękach Waqf, Powiernictwa Muzułmańskiego w Jerozolimie. Ponadto główni rabini zabronili Żydom nawet stawiać stopy na Wzgórzu Świątynnym, żeby nieumyślnie nie znaleźć się w najświętszym miejscu, gdzie kiedyś stała świątynia, do której mieli dostęp wyłącznie kapłani.
W nocy z 7 na 8 czerwca 1967 r. izraelskie oddziały grupy operacyjnej "Południe" opanowały strategiczne miasto Nahl w centrum półwyspu Synaj. Posuwając się szybkimi kolumnami zmotoryzowanymi Izraelczycy okrążali i likwidowali w ciężkich walkach egipskie pancerne oddziały. Niektóre egipskie oddziały próbowały wyrąbać sobie drogę odwrotu do Kanału Sueskiego. Ciężkie walki toczyły się na całym obszarze Synaju. Walki w rejonie Gifgafy i przełęczy Mitla przybrały kształt wielkiej bitwy pancernej, największej od czasów II wojny światowej. Wzięło w niej udział 1 100 wozów bojowych po obu stronach. Wieczorem 8 czerwca 1967 r., wiele wykrwawionych oddziałów egipskich złożyło broń. 8 czerwca 1967 r. izraelskie samoloty zestrzeliły w walkach powietrznych dziewięć egipskich samolotów.
W dniach 8 i 9 czerwca 1967 r. liczne oddziały izraelskie zajęły pozycje obronne wzdłuż Kanału Sueskiego. Sztab izraelski po opanowaniu całego półwyspu Synaj przyjął, że Kanał Sueski będzie najlepszą zaporą antyczołgową broniącą Izrael. Kampania synajska trwała cztery dni. Rozpoczęto pośpieszne przerzucanie zluzowanych oddziałów na front jordański i syryjski. 8 czerwca 1967 r. izraelskie oddziały opanowały tereny pomiędzy Doliną Jordanu a Wzgórzami Hebronu. Armia jordańska w toku walk utraciła większość ciężkiego sprzętu i pośpiesznie wycofywała się. Tysiące jordańskich żołnierzy dezerterowało do swoich domów w wioskach Judei i Samarii.
Do końca 8 czerwca 1967 r. wojska izraelskie usunęły z zachodniego brzegu Jordanu niedobitki oddziałów jordańskich, kończąc kampanię na tym froncie. Po wyeliminowaniu Jordanii z wojny, Izrael przegrupował część sił na front syryjski.
8 czerwca 1967 r. izraelskie samoloty zaatakowały pomyłkowo u wybrzeży Syrii amerykański okręt wywiadowczy USS "Liberty". Zginęło 34 amerykańskich marynarzy, a 75 zostało rannych. Był to dowód na obecność okrętów wojennych amerykańskiej VI Floty w rejonie konfliktu. 8 czerwca 1967 r. Rada Bezpieczeństwa ONZ wezwała wszystkie walczące strony do wstrzymania ognia.
Izrael, Egipt i Jordania wyraziły gotowość do podporządkowania się zawieszeniu broni, które zaczęło obowiązywać od godziny 23.30, dnia 8 czerwca 1967 r.

Wzgórza Golan

Artykuł główny  Wzgórza Golan.

9 czerwca 1967 r. izraelskie oddziały uderzyły z wielkim impetem na syryjskie pozycje. Natarcie posuwało się dwoma kolumnami. Grupa Południe nacierała na południe od Jeziora Tyberiadzkiego w kierunku Wzgórz Golan. Grupa Północ nacierała na północ od Jeziora Tyberiadzkiego, poprzez most Banat Jacuub w kierunku Wzgórza Golan. Ze Wzgórza Golan syryjska artyleria ostrzeliwała żydowskie osiedla w Górnej Galilei. Wzgórza w okolicach El-Kutneira stały się prawdziwymi "polami śmierci" dla izraelskiej piechoty.
9 czerwca 1967 r. państwa Układu Warszawskiego ogłosiły deklarację solidarności z krajami arabskimi i zerwały stosunki dyplomatyczne z Izraelem (z wyjątkiem Rumunii). Państwa proradzieckie potraktowały zniszczenie armii arabskich jak cios wymierzony w Układ Warszawski, gdyż to właśnie specjaliści radzieccy uzbroili i wyszkolili Arabów.
W nocy z 9 na 10 czerwca 1967 r. izraelskie kolumny zmechanizowane obeszły, gwałcąc neutralność Libanu, północne skrzydło obrony syryjskiej i rano uderzyły na jej tyły w rejonie Mossada. Równocześnie desantowano na tyłach wroga oddziały powietrzno-desantowe, które dezorganizowały obronę Syryjczyków. Izraelska Brygada Golani zasłynęła zdobyciem syryjskiej twierdzy Tel-Fahar na wzgórzach Golan. Po dwóch dniach ciężkich walk, 10 czerwca 1967 r. izraelskie oddziały zajęły syryjskie miasta El-Kutneira i Tawafiq. Armia syryjska znajdowała się w rozsypce i na całym froncie cofała się w panice.
10 czerwca 1967 r. ZSRR zażądał od Izraela wstrzymania ofensywy w Syrii i zagroził interwencją zbrojną.
W odpowiedzi, cała amerykańska VI Flota przyjęła kurs w stronę syryjskich wybrzeży. Jednocześnie amerykańska dyplomacja zaczęła naciskać na Izrael, by przerwać działania wojenne i zgodzić się na rozejm.
10 czerwca 1967 r. o godzinie 18.30 ogłoszono przerwanie ognia na froncie izraelsko-syryjskim. W momencie wprowadzenia rozejmu, wojskom Izraela brakowało kilku godzin by wkroczyć do Damaszku, stolicy Syrii.

Konsekwencje wojenne

W wyniku wojny sześciodniowej Izrael stracił 766 zabitych i 2 563 rannych. Straty w sprzęcie wojskowym wyniosły 46 samolotów (24 pilotów) i 80 czołgów. Koszty wojny obliczono na około 0,5 mld dolarów. Zajęty został cały półwysep Synaj, a wojska izraelskie ufortyfikowały się na wschodnim brzegu Kanału Sueskiego. Zajęcie strategicznych Wzgórz Golan uwolniło osiedla w Górnej Galilei od nieustannego nękania syryjskim ostrzałem. Zajęcie Zachodniego Brzegu Jordanu zabezpieczyło natomiast Tel Awiw, i co ważniejsze dało Izraelowi cenne ziemie z Jerozolimą w ich centrum. W sytuacji dalszych agresywnych działań ze strony krajów arabskich, armia izraelska miała w zasięgu działań taktycznych Kair, Amman i Damaszek. Zajęte terytoria dawały gwarancję, że ewentualny atak arabski zostanie powstrzymany, zanim będzie mógł osiągnąć dotychczasowe granice żydowskiego państwa. Po raz pierwszy Izrael był militarnie bezpieczny. Ale nie mniej ważne było zajęcie całej Jerozolimy, oraz Samarii i Judei. Tam przecież była historyczna siedziba Żydów, zanim zostali od niej oddzieleni linią zawartego w 1948 roku zawieszenia broni, która stała się granicą.
W trakcie wojny sześciodniowej Izrael zdobył kilkaset czołgów radzieckiej produkcji T-54 i T-55. Była to tak wielka liczba, że w zdobyte wozy postanowiono wyposażyć nowo tworzone izraelskie oddziały pancerne. Przeprowadzono znaczącą modernizację zdobytych czołgów. Bardzo szybko modernizacja czołgów T-54 i T-55 stała się szeroko reklamowaną propozycją eksportową Izraela.
Egipt stracił mniej więcej 12-15 tys. zabitych i 20 tys. rannych, a prawie 4,5 tys. żołnierzy trafiło do niewoli. Rozbitych zostało siedem dywizji, w tym dwie pancerne. Na samym Synaju Egipt pozostawił ponad 625 czołgów, z których 200 było sprawnych, 750 sztuk artylerii i 2 500 ciężarówek i innych pojazdów mechanicznych. Egipt stracił również całe lotnictwo.
Jordania straciła około 4 tys. zabitych i 2 tys. rannych, a 636 żołnierzy i oficerów trafiło do niewoli.
Syria straciła 2,5 tys. zabitych i 5 tys. rannych, a prawie 600 trafiło do niewoli. Rozbitych zostało siedem brygad, w tym cztery piechoty, dwie zmechanizowane i jedna pancerna. Zniszczonych zostało 60 czołgów, a 40 nie uszkodzonych zostało zdobytych przez izraelskich żołnierzy.
Armie arabskie straciły większość posiadanego sprzętu bojowego, wartego około 2 mld dolarów. Arabowie stracili 391 samolotów na ziemi i 60 w walkach powietrznych. Byli pokonani i upokorzeni, lecz nie zamierzali pogodzić się z faktami dokonanymi.
Na zajętych w 1967 r. przez Izrael ziemiach mieszkało w Strefie Gazy 381 tys. Arabów, a na Zachodnim Brzegu Jordanu około 586 tys. Arabów.
Zdobyte tereny poddano ostrej administracji wojskowej. Wojskowa administracja starała się przestrzegać czterech zasad: ograniczyć fizyczną obecność, nie interweniować i normalizować codzienne życie, poprawić standardy życia i dążyć do otworzenia mostów na Jordanie. Wprowadzanie tych zasad w życie, było w interesie lokalnej społeczności arabskiej.
Po wojnie sześciodniowej konflikt arabsko-izraelski wzmógł się jeszcze bardziej, gdyż Izrael zdobył ziemie podatne na osadnictwo - Wzgórza Golan, Zachodni Brzeg i Strefę Gazy. Konflikt stopniowo ewoluował z walki o przeżycie w spór o ziemię i wodę.
17 czerwca 1967 r. ministrowie spraw zagranicznych trzynastu państw arabskich proklamowali w Kuwejcie utworzenie wspólnego frontu walki przeciwko izraelskiej agresji. Postanowiono, że z Izraelem nie będzie żadnych rozmów, nie będzie pokoju i nikt nie uzna tego państwa. Izolując Izrael politycznie i gospodarczo, postanowiono prowadzić jednoczesną wojnę ze wszystkich kierunków. Te ciągłe ataki ze wszystkich kierunków, miały zmęczyć i osłabić Izrael. Miała to być prawdziwa wojna na wyczerpanie. W 1967 r. po wojnie sześciodniowej, Francja nałożyła na Izrael embargo i wstrzymała dostawy sprzętu wojskowego do tego kraju.
Po wojnie sześciodniowej w 1967 r. komunistyczna Polska (za ZSRR) zerwała stosunki dyplomatyczne z Izraelem.
Od tego czasu Izrael rozpoczął produkcję pocisków balistycznych ziemia-ziemia Jericho I we własnym zakresie. Pociski przenoszą 750 kg głowicy na odległość 235-500 km z dokładnością CEP mniejszą niż 1 km. Pociski Jericho I zostały rozlokowane na wyrzutniach mobilnych na obszarze pustyni Negew. 27 czerwca 1967 r. Knesset uchwalił trzy ustawy. Pierwsza z nich rozszerzała zasięg jurysdykcji izraelskiej na Wschodnią Jerozolimę; druga trzykrotnie powiększała granice miasta; trzecia zapewniała ochronę wszystkich obiektów sakralnych i swobodny dostęp do nich dla wyznawców wszystkich religii.
W 1967 r. po zakończeniu działań wojennych na froncie izraelsko-jordańskim, Organizacja Wyzwolenia Palestyny (OWP) wykorzystała osłabienie Jordanii i przy pomocy Syrii stworzyła w zachodniej części kraju własne państwo w państwie.
W okresie 1967-1970 na granicy izraelsko-jordańskiej doszło do 5.840 incydentów zbrojnych, w większości ostrzału artyleryjskiego i moździerzowego z terytorium Jordanii.

Wojna Jom Kippur 1973

Wojna pomiędzy Egiptem i Syrią, pragnącymi odzyskać ziemie utracone w 1967 roku a Izraelem, która wybuchła 6 października 1973 roku w dniu żydowskiego święta Jom Kippur (dnia pojednania). Po początkowych sukcesach wojsk arabskich wynikających w dużej mierze z zaskoczenia sił izraelskich, armia Izraela po błyskawicznej mobilizacji odrzuciła Arabów poza linię zawieszenia broni z 1967 roku, a nawet przekroczyła kanał sueski i zagroziła Kairowi. Kontrofensywę izraelską wspierały naloty bombowe na Kair i Damaszek. Dzięki wysiłkom mediacyjnym USA i ZSRR (które notabene dostarczały stronom konfliktu ogromnych ilości broni) 25 października podpisano zawieszenie broni.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-08-15 17:56:38