Czytaj więcej"/> Drukuj
Witold Gombrowicz, herbu Kościesza (ur. 4 sierpnia 1904 w Małoszycach pod Opatowem, zm. 24 lipca 1969 w Vence, koło Nicei) – polski powieściopisarz, nowelista i dramaturg.

Biografia

Urodził się na Sandomierszczyznie, jako najmłodszy z czworga dzieci Jana i Antoniny (z domu Kotkowska), w dość zamożnej rodzinie ziemiańskiej. W 1911 jego rodzina przeniosła się do Warszawy. Po ukończeniu gimnazjum (1922) im. św. Stanisława Kostki studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim, (w 1927 r. uzyskał tytuł magistra praw). Przez dwa lata studiował filozofię i ekonomię w Paryżu.
Po powrocie do kraju rozpoczął aplikację sędziowską, wkrótce ją jednak porzucił. Na przełomie lat 20. i 30. jego artykuły ukazywały się w prasie. Razem z grupą młodych pisarzy i intelektualistów spotykał się w warszawskich kawiarniach "Zodiak" i "Ziemiańska" - wtedy powstały jego pierwsze artykuły i recenzje literackie.
W momencie wybuchu II wojny światowej uczestniczył w dziewiczym rejsie Chrobrego - polskiego statku pasażerskiego. W związku z wiadomościami z kraju postanowił przeczekać wojnę w Buenos Aires w Argentynie. W końcu jednak pozostał tam aż do połowy lat 60., żyjąc na granicy ubóstwa.
Przez dłuższy czas pracował jako urzędnik bankowy w Banco Polaco, argentyńskiej filii polskiego państwowego banku oszczędnościowego. Dopiero z czasem zyskał sławę jako pisarz, dramaturg i eseista. W latach 60. zdobył międzynarodowy rozgłos. W 1963 r. otrzymał stypendium Fundacji Forda na pobyt w Berlinie, w 1964 osiedlił się w Royaumont pod Paryżem, gdzie jako sekretarkę zatrudnił Ritę Labrosse - Kanadyjkę z Montrealu studiującą literaturę współczesną. Jeszcze w roku 1964 przeniósł się do Vence koło Nicei na południu Francji, gdzie ożenił się z Ritą Labrosse i spędził resztę życia.
Wszystkie swoje dzieła pisał wyłącznie po polsku, jednak ze względu na zakaz publikowania w Polsce, był do połowy lat 70. bardziej znany za granicą niż swoim ojczystym kraju. Jego dzieła drukowała w tym czasie po polsku m. in. paryska Kultura Jerzego Giedroycia. Były one tłumaczone na wiele języków (m. in. angielski, hiszpański, francuski, włoski, japoński, kataloński, baskijski, chiński), a jego dramaty były wielokrotnie wystawiane na scenach całego świata.

Twórczość

Specyfiką twórczości Gombrowicza jest głęboki psychologizm, swoiste poczucie absurdu i obrazoburstwo kulturowe. Gombrowicz przede wszystkim dyskutuje z polskim romantyzmem, jak sam twierdził, pisząc na przekór Mickiewiczowi (głównie w "Trans-Atlantyku").
W "Ferdydurke", swojej pierwszej powieści (1937), podejmuje on dyskusje na temat formy i treści, pochodzą stamtąd słynne Gombrowiczowskie określenia, jak "upupienie" (na opresyjność społeczeństwa i kultury) czy "gęba" (maska przybierana wobec innych). "Ferdydurke" jest też satyrą na różne polskie środowiska: postępowe, chłopskie i ziemiańsko-konserwatywne. Tak więc bicz satyry dotyka człowieka w ogóle. Adaptacje teatralne powieści Ferdydurke wystawiało wiele cenionych teatrów m.in. Teatr Virtus-Verbum z Krakowa.
Pierwszym tekstem dramatycznym pisarza była "Iwona, księżniczka Burgunda" (1938), tragifarsa, podkreślająca zgubne skutki formy, obyczaju i ceremonii.
Rok 2004 został uznany Rokiem Gombrowicza, w setną rocznicę jego urodzin.

Bibliografia

W spisie podano informacje na temat pierwszych wydań.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-24 00:16:18