Czytaj więcej"/> Drukuj
Witamina jest to organiczny związek chemiczny, który nie może być syntetyzowany przez określony organizm i musi być dostarczany w pożywieniu dla zachowania pełni zdrowia.
Witaminy nie należą do typowych składników pokarmowych - pełnią funkcję regulacyjną. Dzienne zapotrzebowanie na witaminy jest bardzo niewielkie i jest liczone w miligramach (mg). Nazwa pochodzi od słów łac. vita - życie i amina - związek chemiczny, zawierający grupę aminową (w rzeczywistości nie wszystkie witaminy taką grupę posiadają). Nazwa została wymyślona przez polskiego biochemika Kazimierza Funka w 1912 roku.
Witaminy tradycyjnie dzieli się na :
Przedawkowanie, niedobór lub brak jakiejś z witamin, po wyczerpaniu zapasów organizmu prowadzi do objawów chorobowych, które nazywamy w zależności od zaawansowania hiperwitaminozą lub awitaminozą.
Związki organiczne, które dopiero w organizmie zostają przekształcone w odpowiednią witaminę nazywa się prowitaminami.
Prawie wszystkie witaminy, (oprócz C), to koenzymy wielu kluczowych dla procesów życiowych enzymów, co wyjaśnia ich kluczowe znaczenie dla organizmu.
Rola biochemiczna witamin i ich współdziałanie nie zostały do końca wyjaśnione.

Porównanie wybranych witamin

R*

Nazwa wit.

Źródła pokarmowe

Rola w organizmie

Awitaminoza

Hiperwitaminoza

T
ł
u
s
z
c
z
e

A

Jaja, wątroba i jako prowitamina, karoten, w marchwi i pomidorach, tran, produkty mleczne

Odpowiada za prawidłowe widzenie o zmroku i prawidłowy stan naskórka.Dzieci z niedoborem witaminy A rosną nieprawidłowo.

"kurza ślepota" - niedowidzenie o zmierzchu, zmiany skórne

Zmiany skórne

D

Tran, wątroba, masło, jaja, mleko

Wchłanianie wapnia, metabolizm tkanki kostnej

Krzywica u dzieci, osteoporoza u dorosłych

Demineralizacja kości, złamania kości, nudności i inne objawy ogólne

E

Oleje roślinne (sojowy, kukurydziany, słonecznikowy), migdały, margaryna, jaja, orzechy włoskie i ziemne, kiełki pszenicy, mąka pełnoziarnista, mleko, brukselka i inne zielonolistne warzywa.

Głównym antyoksydant chroniący komórki przed utleniaczami, chroni czerwone krwinki przed przedwczesnym rozpadem, leczenie męskiej bezpłodności, zaburzeń mięśniowych, miażdżycy oraz chorob serca.

rozdrażnienie, osłabienie zdolności koncentracji, zaburzenia funkcjonowania i osłabienie mięśni szkieletowych, rogowacenie i wczesne starzenie się skóry, gorsze gojenie się ran, pogorszenie wzroku, niedokrwistość, bezpłodność, zwiększone ryzyko chorób sercowo naczyniowych

zmęczenie, bóle głowy, osłabienie mięśni, zaburzenia widzenia

K

Jarzyny, wątroba, olej sojowy

Krzepnięcie krwi

Krwawienia - tzw. skazy krwotoczne

Nieznana

W
o
d
a

Grupa witamin B

B1

Mięso, wątroba, jaja, drożdże, owoce strączkowe, chleb razowy, mleko

Prawidłowy stan tkanki nerwowej, metabolizm cukrów i lipidów

Beri-beri, zapalenie wielonerwowe

B2

Drożdże, mleko, jaja, jarzyny

Przemiana białek i węglowodanów, bierze udział w biochemicznych przemianach w siatkówce

Zmiany skórne (łojotok, zajady), zmiany w obrębie rogówki, światłowstręt

B6

Jarzyny, mięso, wątroba

Przemiany aminokwasów, procesy krwiotwórcze

Zmiany w szpiku kostnym

B12

Wątroba, mięso, jarzyny, mleko

Procesy krwiotwórcze

niedokrwistość

PP

Wątroba, mięso, drożdże

Utlenianie biologiczne

Pelagra

C

Owoce cytrusowe, kiszona kapusta, owoce dzikiej róży, czarne jagody, zielona papryka

Prawidłowy stan tkanki łącznej, poprawia odporność i przyspiesza okres gojenia ran

Gnilec (szkorbut)

H

Wątroba, orzechy włoskie i ziemne, mąka sojowa, żółtka jaj, kraby, migdały, sardynki, grzyby, brązowy (naturalny) ryż, mąka pełnoziarnista, szpinak, marchwew, pomidor.

Uczestniczy w syntezie aminokwasów, cukrów, białek i kwasów tłuszczowych, wspomaganiu funkcji tarczycy, uczestniczy w przemianie dwutlenku węgla, wpływa na właściwe funkcjonowanie skóry oraz włosów, uczestniczy z witaminą K w syntezie protrombiny (odpowiedzialna za krzepliwość krwi).

Objawami niedoboru biotyny są zmiany skórne - wysypki, stany zapalne, a także wypadanie włosów i podwyższony poziom cholesterolu oraz zmiany zapalne jelit. Ze względu na to, że biotyna może być syntezyzowana przez florę bakteryjną do jej niedoboru dochodzi bardzo rzadko, zwykle pod wpływem innych czynników niż niedobór pokarmowy (np. szerokospektralna antybiotykoterapia).

R* - rozpuszczalnik danej witaminy
Innymi, kluczowymi dla organizmu substancjami są makroelementy i mikroelementy, czyli atomy metali, których obecność jest niezbędna dla funkcjonowania organizmu. Są one zwykle spożywane w formie przyswajalnych związków nieorganicznych i metaloorganicznych.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-30 19:36:01