Czytaj więcej"/> Drukuj
Wielkie_Księstwo_Poznańskie -
Wielkie Księstwo Poznańskie 1815 - 1849 (dawniej Wielkie Xięstwo Poznańskie, niem. Grossherzogtum Posen, fr. Grand Duche de Posnanie) autonomiczne księstwo wchodzące wskład Prus (pozostające poza Związkiem Niemieckim) powstałe na mocy Kongresu Wiedeńskiego, mające zaspokoić narodowe ambicje Polaków. Po powstaniu listopadowym w Kongresówce popartym licznie przez Poznaniaków autonomia Księstwa została organiczona w 1831, a po powstaniach wielkopolskich z 1846 i 1848 całkowicie zniesiona. Administracja pruska zmieniła nazwę na Prowicja Poznańska (Provinz Posen), ale w użyciu społeczeństwa nadal pozostawała nazwa Wielkie Księstwo Poznańskie (choć Polskie elity polityczne również używały nowej nazwy), nazwa ta pozostała w pełnej tytulaturze królów Prus a nastepnie cesarzy niemieckich aż do abdykacji Wilhelma II

Terytorium i Ludność

Obszar wielkiego księstwo obejmował zachodnią część podzielonego między Prusy i Rosję Księstwa Warszawskiego (z części wschodniej utworzono Królestwo Polskie), czyli Wielkopolskę bez jej wschodniej części oraz Kujawy. Obszar księstwa obejmował 28 951 km2, które zamieszkiwało w 1815 około 776 000 osób, głównie Polaków, Niemców, Żydów. Siedzibą władz został Poznań.

Podział administracyjny w 1897:

(proszę zrócić uwagę, że w tym czasie nazwy powiatów pisano z dużej litery) (proszę zrócić uwagę, że w tym czasie nazwy powiatów pisano z dużej litery)

Ustrój

Władcą wielkiego księstwa był król pruski, reprezentowany przez księcia-namiestnika (przez cały okres istnienia tego urzędu był nim Antoni Henryk Radziwiłł). Pełnił on przede wszystkim funkcje reprezentacyjne i honorowe. Nadzór nad administracją państwową sprawował mianowany przez rząd w Berlinie naczelny prezes Wielkiego Księstwa. W 1824 powołano dodatkowo sejm prowincjonalny, który miał jednak jedynie charakter doradczy. W jego skład wchodzili posłowie wybrani przez właścicieli dóbr ziemskich (było ich 22), posłowie wybierani przez właścicieli dóbr miejskich (16) oraz posłowie wybierani pośrednio przez mieszkańców gmin wiejskich (8). Oprócz tego w skład sejmu wchodzili nieliczni członkowie dziedziczni.
Administracyjnie Wielkie Księstwo podzielono na regencję poznańską i bydgoską, te zaś na 26 powiatów w których władzę sprawowały landraty.

Historia

Utworzona w 1815 autonomia miała, w zamierzeniu mocarstw, pozwolić Polakom na utrzymanie swojej narodowej odrębności, jednak poparcie przez społeczeństwo powstania listopadowego dało Prusom pretekst do jej likwidacji. W 1831 zlikwidowano urząd księcia-namiestnika podporządkowując Wielkie Księstwo mianowanemu z Berlina naczelnemu prezesowi. Rozpoczął się wówczas trwajacy do wybuchu I wojny światowej proces germanizacji.
Formalnie autonomia przestałą istnieć w 1848, gdy parlament frankfurcki przemianował Wielkie Ksiestwo Poznańskie na Prowincję Poznańską (aczkolwiek nie miał do tego prawa).

Polskie organizacje w Wielkim Księstwie Poznańskim

Sławni ludzie z Księstwa

(w porządku alfabetycznym)
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-01-28 17:23:58