Czytaj więcej"/> Drukuj
Wenezuela (Boliwariańska Republika Wenezueli, Republica Bolivariana de Venezuela, nazwa wprowadzona przez Hugo Chaveza w 1999 roku) – państwo położone w północnej części Ameryki Południowej.

Historia

Nazwa Venezuela znaczy "mała Wenecja" w języku hiszpańskim i pochodzi od marynarzy którzy zauważyli domy na palach u ujścia dzisiejszego jeziora Maracaibo.
Tereny dzisiejszej Wenezueli w okresie prekolumbijskim zamieszkane były przez rożne narody Indian. W roku 1498 Krzysztof Kolumb dotarł do ujścia Orinoko. Później, w latach 1499-1500, kraj był dalej eksplorowany przez hiszpańskiego konkwistadora Alonso de Hojeda, który był uczestnikiem wyprawy Amerigo Vespucciego. Vespucci dotarł do Jeziora Maracaibo.
Ponieważ Andy leżą wzdłuż północnego wybrzeża to penetracja była wyjątkowo trudna. W okolice zwabiała poszukiwaczy złota legenda o El Dorado. Tereny Wenezueli z El Dorado włącznie, oddał jako spłatę długów Karol V Habsburg augsburskim bankierom rodziny Welser w 1529 roku.
Od XVI wieku tereny Wenezueli kolonizowane przez Hiszpanów w 1556 włączone zostały do hiszpańskiego wicekrólestwa Peru, a w 1717 wicekrólestwa Nowej Granady (Nueva Granada). Rolę siły roboczej do końca XVI wieku pełnili Indianie, a z początkiem XVII wieku murzyńscy niewolnicy sprowadzani z Afryki.
Od początku XIX wieku rozpoczęło się tworzenie ruchów niepodległościowych. Po kilku nieudanych powstaniach Simón Bolívar wywalczył niepodległość. Początkowo był to teren złożony z Wenezueli, Kolumbii i Ekwadoru tzn. Wielka Kolumbia, potem w roku 1830 doszło do wyodrębnienia Wenezueli w samodzielną republikę. Pierwszym prezydentem został Jose Antonio Páez i był nim do roku 1846. Później wywarł wielki wpływ na politykę Wenezueli będąc rodzajem dyktatora (caudillo). W XIX i XX wieku częste okresy rządów dyktatorskich i uciekanie się do przemocy w walce politycznej.
Odkrycie złóż ropy naftowej na początku XX wieku wyprowadziło kraj do czołówki gospodarczej kontynentu. Głównym inwestorem była firma Esso (Exxon).
Po upadku dyktatury w 1935 roku utworzenie partii politycznych: Akcja Demokratyczna z Romulo Betancourtem i Partia Społeczno-Chrześcijanska z Raul Leonim. W latach 1945-47 krótka liberalna prezydentura Betancourta, a potem przewrót wojskowy po którym dyktatorem do roku 1958 został Marocos Pérez Jímenez.

Współczesna polityka

W wyborach w 1998 roku zwycięstwo wyborcze odniósł lewicowy populista Hugo Chavez, stojący na czele popularnego Ruchu Na Rzecz V Republiki. Rządząc w oparciu o szeroką koalicję partii lewicowych (wraz z socjalistami i komunistami) wprowadził popularne reformy społeczne, osiągnięte w dużej mierze dzięki obłożeniu warstw zamożniejszych wysokimi podatkami i nacjonalizacji wielu gałęzi gospodarki. Popularne stały się wielogodzinne telewizyjne przemówienia Chaveza - wzorowane na stylu Fidela Castro - często okraszane muzyką i śpiewem. Szacunek społeczeństwa zdobył sobie Chavez krytyką kapitalizmu, neoliberalizmu oraz Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników. Prezydent wypowiada się zdecydowanie przeciwko budowie ogólnoamerykańskiej strefy wolnego handlu (AFTA) proponowanej przez Georga W. Busha, Vincente Foxa i Richarda Lagosa.
Opozycja wenezuelska oskarża Chaveza o zapędy dyktatorskie i próbę wprowadzenia ustroju politycznego w stylu Kuby, jego administracji wytykając korupcję, niekompetencję oraz liczne nadużycia. W latach 2000-2003 sytuacja w kraju pozostawała niestabilna, dochodziło do wielokrotnych protestów ludności, często połączonych z zamieszkami ulicznymi, często krwawo tłumionymi. W kwietniu 2002 roku opozycji udało się na dwa dni odsunąć Chaveza od władzy, po protestach ludności powrócił on jednak na urząd szefa państwa.
W zimie 2003 USA i inne kraje OPA zaapelowały o rozpisanie przedterminowych wyborów parlamentarnych dla uspokojenia sytuacji w kraju. Zaniepokojenie wypadkami w Wenezueli wyraziły również kraje Unii Europejskiej, a nawet sprzyjający dotychczas Chavezowi prezydent Brazylii Ignazio Silva. W sierpniu 2003 roku stało się możliwe rozpisanie referendum na temat wcześniejszego zakończenia kadencji prezydenta (przewiduje to uchwalona w 1999 roku konstytucja republiki). Na początku 2004 roku opozycji - mimo ewidentnych przeszkód czynionych przez władze - udało się zebrać wymaganą liczbę podpisów. 15 sierpnia 2004 odbyło się referendum, zakończone nieznaczną wygraną zwolenników prezydenta. Opozycja zarzuciła władzom fałszerstwa wyborcze, których jak dotąd nie udało się udowodnić. Jimmy Carter - niezależny obserwator głosowania - zapewniał z kolei o zdecydowanej uczciwości przeprowadzonych wyborów. Uważa się także, że władze manipulowały frekwencją wyborczą, która - im wyższa - tym bardziej sprzyjała pozostawieniu Chaveza w fotelu szefa państwa.

Geografia

Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-11-26 19:22:44