Czytaj więcej"/> Drukuj
Sir Vidiadhar Surajprasad Naipaul, znany jako V. S. Naipaul, (ur. 17 sierpnia 1932) to brytyjski prozaik i eseista, laureat nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 2001.

Życiorys

Urodził się 17 sierpnia 1932 roku w Chaguanas w pobliżu Port Spain w Trynidadzie i Tobago w rodzinie hinduskich (warstwa braminów) imigrantów pochodzących z północnych Indii. Jego ojciec, Seeperesad Naipaul, był korespondentem dla "Trinidad Guardian" i pisarzem. Udzielał synowi wsparcia w jego najwcześniejszych literackich wysiłkach i był wzorem dla przyszłego noblisty.
Naipaul kształcił się początkowo w Port Spain w Queen's Royal College, a gdy w 1950 roku wygrał stypendium Oxfordu, wyjechał na studia do Anglii. Dyplom otrzymał w 1953 roku.
Po zakończeniu edukacji, od 1954 do 1956, pracował dla BBC jako prezenter (broadcaster for BBC's Caribbean Voices), a od 1957 do 1961 jako etatowy krytyk literatury beletrystycznej dla "New Statesman".
Mieszkając od 1950 na stałe w Wielkiej Brytanii chętnie wyruszał w rozliczne podróże po Azji, Afryce i po obu Amerykach. Od lat 70. mieszka w Wiltshire opodal Stonehenge.
Zaczynał od powieści na temat brytyjskiej kolonii w Trynidadzie i Tobago, utrzymanych w ironicznym stylu - "Masażysta cudotwórca" (1957) i "Wybory w Elwirze" (1958). Międzynarodowy rozgłos zyskał dzięki powieści "A House for Mr. Biswas" (1961), opisującej Anglię z perspektywy przybysza z kolonii.
Późniejsze utwory Naipaula są w wydźwięku coraz bardziej pesymistyczne. Zawierają zapisy poszukiwania tożsamości po opuszczeniu ojczyzny. Bywają porównywane do twórczości Josepha Conrada. Niektóre dzieła, np. "Partyzanci" (1975), czy "Zakręt rzeki" (1980) mają charakter polityczny, a ostatnio wydane, np. "The Enigma of Arrival" (1987), "A Way in the World" (1994) - autobiograficzny.
Literatura faktu i eseistyka, będące plonem jego podróży, zajmują równie wiele miejsca w twórczości Naipaula co beletrystyka. W latach 80. XX wieku był żywo zainteresowany "Solidarnością" i życzliwie o niej pisał.
Opisując świat rozpadającej się dawnej kultury kolonialnej, Naipaul spogląda z wnikliwością na Europę zarówno z perspektywy kultur Trzeciego Świata, jak i na tamte kręgi cywilizacyjne z punktu widzenia człowieka Zachodu. Jego twórczość nie jest hermetyczna.
Zauważyła to Akademia Szwedzka przyznając mu w 2001 roku literacką nagrodę Nobla. Akademia zwróciła szczególną uwagę na: powieść z 1987 roku "The Enigma of Arrival" oraz książki podróżnicze, w których Naipaul krytykuje islamskich fundamentalistów w Indonezji, Iranie, Malezji i Pakistanie "Among the Believers" (1981) i "Beyond Belief" (1998). W swoim uzasadnieniu Komitet stwierdził, że przyznał nagrodę ""za jednolity punkt widzenia i nieprzekupne badania, które zmuszają nas by dostrzec obecność przemilczanej historii"".
Inne nagrody: W 1990 roku Naipaul otrzymał tytuł szlachecki.
Jest dobrze znany m.in. w Anglii, USA i Szwecji. Pisze tylko po angielsku. Często cytowane są słowa pisarza: "Prawdziwą moją ojczyzną jest mój język, mój dom to angielszczyzna".

Beletrystyka

Reportaże, eseje

Link zewnętrzny

http://www.nobel.se/literature/laureates/2001/index.html
Poprzedni laureat:
Gao Xingjian
Laureat Literackiej Nagrody Nobla za rok 2001 Następny laureat:
Imre Kertész

Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-02-20 22:06:57