Czytaj więcej"/> Drukuj
Utylitaryzm zwany też "filozofią zdrowego rozsądku" jest teorią etyczną, która powstała na przełomie XVIII i XIX wieku w Anglii i do dzisiaj w różnych formach (m.in. pragmatyzmu jest wciąż popularna, zwłaszcza w anglosaskim kręgu kulturowym.
Programem utylitarystów była próba obiektywnego ustalenia zasad determinowania działań przynoszących pozytywne i negatywne efekty. Podstawowym kryterium rozóżniania działań pozytywnych i negatywnych stała się dla utylitarystów zasada użyteczności. Głosi ona, że "postępowanie jest słuszne jeśli prowadzi do uzyskania jak największej ilości szczęścia i jak najmniejszej ilości nieszczęścia", przy czym dla różnych odłamów utylitaryzmu samo pojęcie szczęścia było różnie pojmowane przez różnych przedstawicieli tego kierunku filozofii, co prowadziło często do skrajnie różnych wniosków praktycznych.
To co łączy wszystkich utylitarystów jest podkreślenie efektów postępowania. Zdaniem utylitarystów, intencja czynu nie ma większego znaczenia etycznego - ważne jest tylko czy daje on więcej efektów korzystnych czy szkodliwych.
Jednym z pierwszych wyrazicieli idei utylitaryzmu był Francis Hutcheson, który jako pierwszy głosił zasadę użyteczności w jawnej formie (1725 r.), choć zalążki tych idei są już obecne w filozofii Shaftesbury'ego i Hume'a.
Najbardziej wyrazistą, klasyczną postać utylitaryzmu, w której szczęście zostało utożsamione z przyjemnością, lub w późniejsze formie ze zmniejszaniem przykrości, stworzyli Jeremy Bentham i John Stuart Mill. Mill jednak po pewnym czasie odwrócił się od utylitaryzmu skłaniając się bardziej do koncepcji Kanta.
W potocznym znaczeniu tego słowa jest to dążenie do osiągania celów praktycznych, materialnych.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-01-24 19:37:11