Czytaj więcej"/> Drukuj
Unix Time-Sharing System (pisane również jako UNIX, choć nie jest to skrót - nazwa "UNIX" jest kalamburem określenia MULTICS, który był wzorem dla Uniksa) to system operacyjny napisany w 1969 w Bell Labs (UNIX System Laboratories, USL) przez Dennisa Ritchie i Kena Thompsona. Rozwijany później w bardzo dynamiczny sposób, co zaowocowało powstaniem wielu odmian i implementacji.
Jednym z najważniejszych założeń projektowych Uniksa jest reguła KISS. Najbardziej charakterystycznym tego przejawem jest traktowanie wszystkiego w Uniksie jako pliku.

Dziedzictwo Uniksa w informatyce

Unix wywarł wielki wpływ na dzisiejszą informatykę, tak bezpośredni jak i pośredni. To jemu zawdzięczają swoją popularność język C i reguła KISS, a ślady Uniksa można znaleźć nawet w zapisie katalogów w DOS-ie (znak "/" został tylko zastąpiony podobnym symbolem "\").
Współcześnie Unix - choć jest nazwą zastrzeżoną dla Open Group - stał się synonimem całej rodziny systemów wywodzących się od pierwotnego pnia lub klonów zgodnych ze zestandaryzowanymi normami (POSIX, Single UNIX Specification): GNU/Linux, IBM OS/390, GNU/Hurd. W obrębie Uniksów wywodzących się z pierwotnego wydania wyróżnia się dwie zasadnicze gałęzie: pochodne Systemu V oraz rodzinę BSD, choć z czasem ten podział staje się coraz mniej wyraźny.
Z Uniksa wywodzi się wiele bardzo ważnych dla informatyki technologii, m.in.: TCP/IP, rekursywny system plików, NFS, pamięć stronicowa, DNS, poczta elektroniczna czy FTP.

Sytuacja formalno-prawna

Sytuacja formalno-prawna Uniksa jest obecnie złożona i nie w pełni ustalona, co wynika z jego długiej historii oraz burzliwego rozwoju w postaci wielu osobnych, nieskoordynowanych pomiędzy sobą wersji wydawanych przez różne firmy. Na trudną sytuację składają się głównie kwestie praw do nazwy, posiadania kodu źródłowego oraz praw autorskich i patentowych, rozsiane między wiele podmiotów i często zmieniające właścicieli, i dlatego będące przedmiotem różnych sporów prawnych.
Nazwa UNIX jest zastrzeżonym znakiem handlowym Open Group, przemysłowego konsorcjum zajmującego się standaryzacją rodziny kompatybilnych systemów. USL stanowią dziś część Lucent Technologies (wcześniej należały także do HP).
Oryginalny kod źródłowy opracowany w AT&T długo krążył między kolejnymi właścicielami. W 1993 został kupiony przez Novella, a od 1995 należy do firmy Santa Cruz Operations (SCO), kupionej w 2000 przez dystrybutora Linuksa, Calderę. W wyniku nierozstrzygniętego do dziś procesu w sprawie Linuksa, jaki SCO/Caldera nieoczekiwanie wytoczyło IBM-owi 6 marca 2003, Novell oświadczył, że umowa nie obejmowała przekazania praw autorskich, których pozostaje dysponentem. Zdają się to potwierdzać późniejsze próby ich uzyskania od Novella przez SCO. Dodatkową komplikację w sprawie stanowi fakt, że różne części kodu Uniksa były nieraz publikowane na różnych licencjach.
W czerwcu 1994 został zakończony ugodą istotny dla rozwoju wolnych Uniksów (tzw. freenix) spór między AT&T (a później Novellem) a Uniwersytetem Kalifornijskim w Berkeley, na mocy której BSD (wówczas w wersji 4.4BSD Lite) zostało uznane za wolne od roszczeń.

Polecenia


Dawne Uniksy

Ważniejsze współczesne Uniksy

Legenda: (B) - pochodne BSD, (V) - pochodne Systemu V, (x) - klony Uniksa, napisane od podstaw
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-02-27 07:07:57