Czytaj więcej"/> Drukuj
Szymon_Konarski -
Szymon Konarski ps. Janusz Niemrawa był żołnierzem wojska polskiego, niepodległościowym działaczem, członkiem Młodej Polski i Stowarzyszenia Ludu Polskiego. Urodził się 5 marca 1808 roku we wsi Dobkiszki w pobliżu Sejn, zginął 27 lutego 1839 roku w Wilnie.
Konarski uznawał równość społeczną i majątkową ludzi, dążył do wolności politycznej i narodowej. Żądał wolności dla chłopów, Żydów i przedstawicieli innych narodowości. Planował odebranie ogromnych arystokratycznych majątków i przekazania ich potrzebującym. Występował przeciwko hierarchii kościelnej, którą oskarżał o przeinaczanie nauki Chrystusa, głosił potrzebę wprowadzenia kościoła narodowego. Niepodległość i przemianę społeczną chciał uzyskać przy współpracy z Rosjanami drogą rewolucji. Przyszłą Polskę widział demokratyczną.
Ojciec Jerzy Stefan był porucznikiem w brygadzie kawalerii narodowej, brał udział w wojnie polsko-rosyjskiej 1792 r. jak również insurekcji kościuszkowskiej, jako pułkownik osiadł w obwodzie kalwaryjskim gdzie został sędzią. Matka Paulina z Wiszniewskich była córką członka Rady Najwyższej Narodowej litewskiej. Szymon miał młodszego brata Stanisława. Rozpoczął naukę w wieku lat dziewięciu w szkole podwydziałowej w Sejnach, a następnie w szkole wojewódzkiej w Łomży. Konarski wyznawał kalwinizm.
22 marca 1826 wstąpił do pułku strzelców pieszych jako szeregowiec, a już ok później otrzymał awans na podoficera. W czasie powstania listopadowego awansował na podporucznika, brał udział m. in. w bitwach pod Okuniewem, Wawrem, Grochowem i Liwem. Wyprawił się pod dowództwem gen. Dezyderego Chłapowskiego na Litwę i stamtąd dostał się do pruskiej niewoli. W marcu 1832 roku przybył do Besançon, gdzie zajął się studiowaniem dzieł francuskiej myśli polityczno-społecznej i nauką zegarmistrzostwa. W 1832 w Konarski wstąpił do loży masońskiej i wkrótce rozpoczął działalność polityczną. Organizacje republikańskie chciały w tym roku obalić władzę Ludwika Filipa i przenieść rewolucję na Niemcy, Włochy i Polskę. Wyprawa do Polski Józefa Zaliwskiego miała być częścią tej akcji. Sam Konarski, będąc ochotnikiem, został mianowny okręgowym na obwód mariompolski i kalwaryjski. W początkach 1833 dotarł na miejsce, spotkał sie tam a matką i bratem. Wobec obojętności wszystkich klas społecznych został zmuszony do przekroczenia granicy pruskiej. Ponownie został zatrzymany przez Prusaków i aresztowany, w końcu wypuszczono go do Belgii. Przez pewien czas mieszkał w Brukselii utrzymywał się z gry, w knajpkach, na flecie i zegarmistrzostwa. Pod koniec 1833 r. Rada Gospodarcza Polaków w Szwajcarii ściągnęła go do Bienn. W 1833 r. emigranci polscy podpisali układ z Młodymi Włochami, w myśl którego, Polacy utworzyli oddział do walki przeciwko Karolowi Albertowi królowi sardyńskiemu. W jego skład wszedł również Konarski, wyprawa pod dowództwem gen. Girolamo Ramoriny zakończyła się komletną klęską wskutek zupełnej nieudaczności Ramoriny.
Po katastrofie sabaudzkiej Konarski wstąpił do Młodej Polski, która była częścią Młodej Europy. W tym czasie wystąpił przeciwko dyplomatycznej grze ks.Adama Czartoryskiego i w Nowej Polsce nazwał księcia nieprzyjacielem emigracji polskiej. W trakcie kilakrotnych wyjazdów do Paryża, spotkał Jana Czyńskiego, który zaczął wpływać na poglądy polityczne Konarskiego. Poprzez Czyńskiego na postawę Konarskiego wpłynęły również poglądy Pawła Pestla. W 1835 zaczął z Czyńskim wydawać dwutygodnik Północ, a taże nawiązał współpracę z Związkiem Dzieci Ludu Polskiego. Z polecenia Związku miał udać się do Polski, jednak został aresztowany przez policję i otrzymał nakaz opuszczenia Francji. Podobny nakaz otrzymali równie radykalni Leon Zaleski i Adam Sperczyński. Zostało to potraktowne jako intryga Czartoryskiego i wywołało kolejne na obóz arystokratyczny ataki. Wyjechał do Wielkiej Brytanii, a następnie do Brukselii gdzie odbył rozmowy m. in. z Joachimem Lelewelem. W wyniku tych rozmów ustalono cele oraz plan działania Konarskiego w kraju. W lipcu 1835 r. pod fałszywym paszportem z nazwiskiem Burhardt Sievers dotał do Wolnego Miasta Krakowa.
W Krakowie, razem z braćmi Leonem i Adolfem Zaleskimi, z którymi przybył do miasta, wstąpili do Stowarzyszenia Ludu Polskiego. Stowarzyszenie, które ideowo nawiązywało do Młodej Polski, dzieliło się na tzw. zbory ziemskie (Królestwo Kongresowe, Galicja, Wielkie Księstwo Poznańskie i ziemie zaboru rosyjskiego: Litwa, Wołyń, Podole i Ukraina), które z kolei podlegały Zborowi Głównemu. Konarski wraz z Napoleonem Nowickim mieli zorganizować prowincje zaboru rosyjskiego. Na przełomie lipca i sierpnia pod nazwiskiem Janusz Hejbowicz przekroczył granicę rosyjską. Początkowo zamieszkał w Ołyce na Wołyniu i rozpoczął agitację rewolucyjno - demokratyczną. W okresie tym na ziemiach zabranych działały różne organizacje konspiracyjne. Konarski starał się połączyć je Związek Ludu Polskiego. W tym celu podróżował po ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. 3 czerwca 1837 w Berdyczowie nastąpiło utworzenie jednolitej organizacji ZLP z Konarskim jako przewodniczącym. W trakcie dalszej działalności nawiązał współpracę m.in. ze Związkiem Studentów Akademii Medyko-Chirurgicznej w Wilnie, Andrzejem Towiańskim i Polakami mieszkającymi w Petersburgu. Starał się także podjąć współpracę z Rosjanami. Jednocześnie utrzymywał korespondencję z Lelewelem.
Dzięki pomocy samego Ludwika Filipa Rosjanie dowiedzieli się o działalności radykalnych polskich stronnictw emigracyjnych i Konarskiego, którego car osobiście rozkazał aresztować. 27 maja 1838 w Krzyżówce opodal Wilna Konarski wraz z Ignacym Rodziewiczem zostali pojmani. Osadzono ich w klasztorze bazyliańskim, dawnym więzieniu Filaretów. Śledztwo prowadzone przez księcia Aleksego Trubeckoja szybko osiagnęło sukces, Rodzewicz złamał się i zaczął zeznawać. Po aresztowaniu Antoniego Orzeszki, zatrzymania objęły cały zabór rosyjski. Jednocześnie Konarski przyjął całą winę na siebie i starał się przedstawiać swoich towarzyszy jako osoby manipulowane przez niego lub "niespełna rozumu". W więzieniu Konarski nawiązał współpracę ze strażą, a porucznik Mikołaj Kuźmin-Korowajew próbował zorganizować ucieczkę, sam jednak został aresztowany i skazany na śmierć przez ćwiartowanie (karę zamieniono na dożywotnie zesłanie).
Wyrokiem sądu Konarskiego skazano na rozstrzelanie 27 lutego 1839 o godzinie 10³° wykonano wyrok. Jego grób został stratowany końmi by nigdy go nie odnaleziono.
 '''na podstawie:'''

 Henryk Mościcki, (1949), ''Szymon Konarski''


Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-03-07 04:22:11