Czytaj więcej"/> Drukuj
Słowianie, najliczniejsza etnicznie i językowo indoeuropejska grupa ludnościowa w Europie, zamieszkująca wschodnią część tego kontynentu. Do Słowian zalicza się: Białorusinów, Bośniaków, Bułgarów, Chorwatów, Czarnogórców, Czechów, Kaszubów, Łemków, Łużyczan, Macedończyków, Polaków, Rosjan, Serbów, Słowaków, Słoweńców i Ukraińców. W przeszłości istniały również grupy Słowian dackich, Słowian panońskich i Słowian połabskich.
Znaczne ich rozprzestrzenienie zaważyło na wyodrębnieniu się trzech grup językowych:

Hipotezy pochodzenia Słowian

Jako wspólnota językowa wykształcili się ok. poł. I tysiąclecia n.e. z bałto-słowiańskiej grupy językowej. Trwa spór o ich pochodzenie, według różnych koncepcji pierwotne siedziby Słowian lokalizuje się:
Słowianie -

Dodatkowo zakłada się niekiedy, że:

Źródła do historii Słowian

O historii etnosu Słowian dowiadujemy się ze źródeł pisemnych, genetycznych, paleoantropologicznych, legendarnych, etnograficznych, lingwistycznych i archeologicznych.
Najstarsze źródła pisemne wspominające Słowian (lub ludy utożsamiane ze Słowianami, słusznie lub nie) pochodzą od historyków i geografów greckich, rzymskich, gockich, bizantyjskich i arabskich: Pliniusz Starszy, Tacyt, Ptolemeusz, Jordanes, Pseudo-Maurycy, Prokopiusz z Cezarei, Teofylakt Simokatta, Ibn Batuta, Teofanes, Konstantyn VII Porfirogeneta, Geograf Bawarski, Ibrahim ibn Jakub.
Słowianie -

Pierwszym ludem, przez niektórych uważanym za prasłowiański są Wenedowie. Wymienia ich w I w. n.e. Tacyt, wśród mieszkańców ówczesnej północno-wschodniej Germanii. W II w. Ptolemeusz także wymienia Wenedów. Możliwe, że można ich identyfikować po części z twórcami kultury przeworskiej i zarubinieckiej. Nie ma jednak dowodów, że Wenetowie / Wenedowie wzmiankowani przez autorów z początku naszej ery są identyczni z Wenedami, o których pisze się w VI wieku.
Posuwając się ciągle na zachód słowiańskie plemiona, po bitwie z Hunami nad rzeką Nedao w 454, zajęły Kotlinę Czeską i Słowację. Około 526 zajęły Morawy, a po 512 tereny między Odrą i Łabą. W VI w. Jordanes wymienia trzy nazwy Słowian lub grup Słowian: Wenedowie, Antowie i Sklawinowie. Informacji tej nie potwierdzają inni autorzy. Wcześniejsze źródła identyfikują Antów jako plemię irańskie (sarmackie). W latach 518 - 527 Antowie najechali Bizancjum, potem ich nazwa znika z zapisów historycznych. W latach 549 - 550 Sklawinowie spustoszyli prawie cały Półwysep Bałkański. W 551 rozbili pod Adrianopolem armię Justyniana I, a w 558 najechali Bizancjum.
Najazd Awarów na Europę powstrzymał chwilowo ekspansję Słowian. Awarowie rozbili Antów i Sklawinów, najechali Franków i podbili państwo Gepidów w 567. Na przełomie VI i VII w. Słowianie rozpoczęli dalszą ekspansję. Wśród nich podążali Serbowie, Chorwaci, Dulębowie, Obodrzyci, Drzewianie, Wieleci, Wolinianie, Pyrzyczanie, Słowińcy i Kaszubi. Z tego też okresu pochodzą pierwsze dokładniejsze opisy ich społeczności i trybu życia.
Najstarszy znany ustrój panujący wśród Słowian to demokracja wojenna, związana z przekształcaniem się pierwotnego społeczeństwa w społeczeństwo klasowe i tworzeniem się organizacji wielkoplemiennych, które później umożliwiły powstanie pierwszych państw słowiańskich. Ludność zajmowała się hodowlą bydła i uprawą ziemi, głównie prosa i beru. Budowała osady jednodworcze w lasach, nad rzekami, często wśród bagien i moczarów. Były to duże, pojedyncze gospodarstwa rolno-hodowlane, należące do jednej wielkiej rodziny. Kilka spokrewnionych rodzin tworzyło ród, wspólnotę opartą na związkach krwi. Ziemię uprawiano przez kilka lat, a po jej wyjałowieniu się przenoszono siedzibę o kilka lub kilkanaście kilometrów. Na nowym miejscu wypalano las i użyźniano popiołem ugory.
Słowianie -

Do elity plemiennej należała starszyzna plemienna, wybierana z najbogatszych rodów (żupani i władykowie) oraz wojownicy posiadający konie. Pośród nich, na ogólnym zgromadzeniu zwanym wiecem, wybierano dowódców wojskowych (wojewodów, czelników i kneziów). W czasie wędrówki na zachód i ciągłych wojen właśnie dowódcom wojskowym udało się utrzymać faktyczną władzę polityczną i przekazać ją nawet własnym synom, mimo że większość spraw plemiennych załatwiano nadal podczas ogólnego zgromadzenia (wiecu).

Pierwsze państwa słowiańskie

Słowianie na ziemiach polskich

Na ziemiach polskich początkowo podstawową komórką społeczną była rodzina wraz z krewnymi. Grupa rodzin z danego terytorium tworzyła małą społeczność zwaną opolem. Opola z poszczególnych terenów (zazwyczaj oddzielonych od siebie barierami naturalnymi jak rzeki, góry czy bory) tworzyły plemiona (np. Polanie, Wiślanie, Bobrzanie, Goplanie itp.). Na co dzień opolem zarządzał wiec plemienny, który w razie zagrożenia wybierał dowódcę (księcia lub wojewodę). Z czasem jednak tymczasowi wodzowie chcieli utrzymać władzę nad coraz liczniejszymi wspólnotami. Właśnie ich ambicje przyczyniły się do jednoczenia całych plemion we wspólnoty.
Na terenach Polski mieszkało wiele plemion słowiańskich, z których największe to Wiślanie (nad górną Wisłą), Polanie (nad Wartą), plemiona śląskie, plemiona pomorskie, Mazowszanie (nad środkową Wisłą), Goplanie (na Kujawach), czy Lędzianie (nad Sanem i Wieprzem). Wiele z nich poczęło się jednoczyć, lecz największe sukcesy zaczęli odnosić Polanie. Pierwszym udokumentowanym władcą państwa Polan był Mieszko I. Zgodnie z legendą przed Mieszkiem Wielkopolską rządził "król" Popiel a po nim synowie Piasta: Siemowit, Leszek i Siemomysł. Jednakże o państwie polskim mówimy dopiero od panowania Mieszka.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-01-22 07:18:04