Czytaj więcej"/> Drukuj

Roman Dmowski, herbu Pobóg (urodzony 9 sierpnia 1864 w Warszawie - zmarł 2 stycznia 1939 w Drozdowie) polski polityk, mąż stanu. Główny ideolog i współzałożyciel Narodowej Demokracji.
W czasach studenckich rozpoczął działalność w Związku Młodzieży Polskiej Zet. Był organizatorem studenckiej manifestacji ulicznej w setną rocznicę Konstytucji 3 Maja. Został za to osadzony na pół roku w Cytadeli i zesłany w głąb Rosji, do Mitawy. Uciekł stamtąd w 1895 i osiadł we Lwowie, gdzie od lipca tego roku przejął redakcję Przeglądu Wszechpolskiego, głównego ideowego pisma ruchu narodowego. Później stanął na czele Ligi Narodowej. W 1897 roku był współzałożycielem Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego. W latach 1898-1900 przebywał we Francji i Anglii. Z powodu rosnącego zagrożenia ze strony Niemiec opowiedział się za taktyczną współpracą z caratem i spowodował podobny zwrot w działalności całej organizacji (frakcja przeciwna nowej polityce dokonała rozłamu). W 1901 wrócił do kraju i zamieszkał w Krakowie, a w roku 1905 przeniósł się do Warszawy. Był posłem do II i III Dumy rosyjskiej oraz prezesem Koła Polskiego. W roku 1915 udał się na Zachód i rozpoczął akcję na rzecz Polski w stolicach państw koalicyjnych, 1917 utworzył w Paryżu Komitet Narodowy, którego zadaniem było odbudowanie państwa polskiego. W 1917 roku stanął na czele Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu. Był polskim delegatem na konferencję paryską i sygnatariuszem traktatu wersalskiego. Miał znaczący wpływ na pozytywny dla Polski charakter ostatecznych decyzji Wersalskich. To dzięki jego zabiegom dyplomatycznym Polska odzyskała Pomorze i w dużej mierze również Wielkopolskę i część Górnego Śląska.
Był przeciwnikiem politycznym Józefa Piłsudskiego. Opowiadał się za państwem narodowym, gdzie większość obywateli będzie mówiła po polsku i wyznawała katolicyzm. Oskarżany o antysemityzm, chociaż cytuje się jego stwierdzenie, że "Polska bez Żydów, byłaby jak zupa bez pieprzu: bez smaku".
Był posłem na Sejm w 1919 roku i ministrem spraw zagranicznych w okresie od października do grudnia 1923 roku.
W 1926 roku założył Obóz Wielkiej Polski, a następnie Stronnictwo Narodowe (1928).
Zmarł w Drozdowie pod Łomżą, gdzie spędził kilka ostatnich lat swojego życia. Nigdy się nie ożenił.


Najważniejsze dzieła

Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-04-13 06:03:27