Czytaj więcej"/> Drukuj
Radziejów to miasto powiatowe w południowej części województwa kujawsko-pomorskiego, liczące ok. 6 tys. mieszkańców.

Historia

Pierwsza udokumentowana wzmianka w źródłach historycznych o Radziejowie pochodzi z 1142 roku, mówiąca o nadaniu grodu klasztorowi w Mogilnie.
W pod koniec XIII wieku Radziejów zaczął przekształcać się z znaczący na okolicę ośrodek administracyjny. Ustanowiona kasztelania powołana do sprawowania władzy sądowniczej i wojskowej miała niedługą żywotność. Autonomie swoją utraciła w końcu wieku na rzecz kasztelanów kruszwickich. Istniejąca komora celna zapewniała dochody, zbrojną pomoc oraz komasację zgromadzonych towarów w skarbcach i spichlerzach.
W 1252 roku, książę kujawski Kazimierz, wydał zezwolenie na lokację Radziejowa, a w 1298 roku Władysław, książę Polski nadał mu miejskie prawo magdeburskie . Z analizy dostępnych materiałów źródłowych oraz opracowań, można wywnioskować, iż miasto posiadało drewnianą zwartą zabudowę, brukowane główne ulice, z pośrodku kwadratowym rynkiem, wokół którego znajdowały się rzemieślnicze warsztaty, sklepy, karczmy, stragany oraz budynki związane z władzą administracyjną. Miasto na początku XIV wieku posiadało łaźnię, dwa młyny, sześć rzeźnickich jatek, kilka zajazdów, konny młyn oraz prawo do sprzedaży soli mielonej. Jako ośrodek handlowy, pełnił Radziejów dla okolicznych wsi rolę miejsca do prowadzenia transakcji handlowych.
W połowie 1310 roku Władysław Łokietek na mocy wydanej decyzji powierzył urząd wójta radziejowskiego Gerkonowi, jako zobowiązanie za opiekę nad księżną Jadwigą, kiedy był on na wygnaniu. Bardzo częstym gościem w Radziejowie był król Władysław Jagiełło. Podczas jednej w wizyt odbyły się zaręczyny córki Jadwigi, a w 1425 roku mieszkańcy miasta złożyli przysięgę wierności królowi, jego żonie Zofii i ich synowi Władysławowi.
W krajobrazie Radziejowa, w wiekach XVI-XVIII, dominującą rolę odgrywał zamek usytuowany we wschodniej części miasta, który był głównym ośrodkiem władzy administracyjnej. To tam rezydowali do końca XVIII wieku starostowie. Udokumentowanymi faktami było sprawowanie urzędów między innymi przez przedstawicieli rodu Leszczyńskich, Orzelskich i później Józefa Sokołowskiego, Michała z Brudzewa Mielżyńskiego, Ignacego z Głogowy Kossowskiego oraz Wyssogota – Zakrzewskiego. Jego znaczenie z biegiem czasu ulegało pomniejszeniu. Zdecydowanie przyczyniła się do tego dewastacja jego murów oraz obiektów, które znajdowały się w jego wewnętrznej i zewnętrznej części. Na kartach kronik zachowały się opisy jego wyglądu oraz funkcji . W kompletną ruinę i niebyt zamek popadł na długo przed XIX wiekiem. Jedyny namacalnym śladem jego usytuowania było wzgórze nazywane przez mieszkańców Radziejowa Zamczyskiem. W drugiej połowie XVII wieku starostwo radziejowskie obejmowało, oprócz Radziejowa, pobliskie miasteczko Skólsk, oraz wsie: Czołowo, Płowce, Skotniki i Stary Radziejów.
W 1720 roku z inicjatywy biskupa kujawskiego Krzysztofa Szemberka powstała prowadzona przez pijarów szkoła, która kształciła dla potrzeb przyszłych adeptów stanu duchownego oraz przygotowywała kadrę do sprawowania funkcji w świeckich urzędach. Znaczną pomoc finansową w jej powołaniu udzieliła Barbara z Kretkowskich Mielęcka, rodziny Dąbrowskich i Zakrzewskich, ksiądz Teofil Kraśnicki, Stanisław Jarnowski, dziedzic z Lubienia, Adam Słubicki, dziedzic z Mielżyna. Z chwila powołania Komisji Edukacji Narodowej w Radziejowie utworzono szkołę ponadwydziałową, częściowo finansowaną z funduszów wyżej wymienionej komisji. Placówka ta, oprócz działalności dydaktycznej, specjalizowała się w edukacji związanej z kulturą i sztuką. Kres jej wiąże się z przeniesieniem ojców pijarów w 1819 roku do Włocławka.
W XIX wieku nastąpił dalszy, powolny rozkwit miasta, który został zahamowany z chwilą utraty praw miejskich w 1871 roku. Ważniejszymi obiektami był miejski ratusz oraz remiza z obserwacyjną wieżą. W wyniku II rozbioru Polski, większa część dawnego województwa brzesko-kujawskiego, przypadłą Prusom, zaś po III rozbiorze powiaty brzeski, kowalski i radziejowski przyłączone zostały do departamentu poznańskiego w Prusach Południowych. Stan ten trwał aż do czasu zjednoczenia ziem polskich w 1806 roku. Na początku XIX wieku Radziejów liczył zaledwie 813 mieszkańców.
W dobie Księstwa Warszawskiego, Radziejów wielokrotnie dotykała ekspansja licznych oddziałów wojskowych oraz rabunkowa gospodarka wojenna, co spowodowało dalsze zubożenie mieszkańców miasta. Po klęsce Napoleona i zaborze Księstwa Warszawskiego przez Rosjan, uległa zmiana struktura zarządzających władz oraz podział administracyjny. Powiaty: brzeski, kowalski i radziejowski połączono w obwód kujawski z siedziba władz komisarza we Włocławku przyporządkowane pod protektorat mazowieckich władz wojewódzkich w Warszawie. Położenie graniczne Radziejowa, którym kierował burmistrz przy pomocy urzędników magistrackich, miało wpływ na stosunki wewnętrzne oraz nobilitowało miasto.
Na stan miasta i jego mieszkańców, niewielki wpływ, miały wypadki związane z wybuchłym w 1831 roku powstaniem styczniowym, którego zasięg na Kujawach ograniczył się do odbycia kilku ćwiczeń we Brześciu Kujawskim, Kowalu, Radziejowie i Włocławku. Działającymi przywódcami na tym terenie był Ludwik Mierosławski i jego krewny z Inowrocławia – Franciszek Mierosławski. Do kilku potyczek doszło rejonie Krzywosądzy, Dobrego i pod Nową Wsią w pobliżu jeziora Gopło. Blisko tygodniowa kampania dyktatora zakończyła się fiaskiem z powodu nieporozumień w łonie wyższych dowódców oraz brakiem zrozumienia dla idei wyzwalania kraju przez bardzo wielu prominentnych rodów ówczesnej szlachty kujawskiej, która w minimalnym stopniu wyrażała zainteresowanie powyższym problemem. Na podkreślenie zasługuje postawa bardzo licznego grona chłopów oraz zwykłych mieszkańców miasteczek. To właśnie oni z entuzjazmem przyjmowali odziały Mierosławskiego i mimo braku odpowiedniego uzbrojenia i wyposażenia włączali się do walki zbrojnej.
Odwet, jaki zgotowały władze zaborcze po upadku powstania styczniowego, zaowocował sytuacją, w której Radziejów jeszcze bardziej stracił, i tak nadwątloną, pozycję. W 1867 roku miasto stało się osadą wiejską. Podobny los spotkał Osięciny oraz Piotrków Kujawski. Na krótko, od 1867 roku, Radziejów był jeszcze siedzibą władz powiatowych, bowiem na skutek nowej organizacji Królestwa Polskiego włocławski powiat rozdzielono na dwa powiaty: radziejowski i włocławski. W 1870 roku zarząd powiatu przeniesiono do powiatu nieszawskiego z siedzibą w Aleksandrowie Kujawskim, pozostawiając miastu status gminy, do której należały: Bytoń, Osięciny, Piotrków Kujawski, Sędzin i Służewo.
Radziejów, pod koniec lat osiemdziesiątych XIX wieku, miał 1589 stałych mieszkańców, którzy zamieszkiwali w 128 budynkach drewnianych i 12 murowanych. W mieście funkcjonował parafialny kościół katolicki oraz kościół ojców franciszkanów. Pozbawienie w ówczesnych czasach Radziejowa praw miejskich, a tym samym i wielu przywilejów, zdetronizowała go do podrzędnego miasta prowincjonalnego oraz spowodowało bardzo skromną egzystencję jego mieszkańców.
Prawa miejskie odzyskało miast dopiero na progu II Rzeczypospolitej, w 1919 roku. Z związku z tym powołano w Radziejowie posterunek policji państwowej, urząd pocztowy i telekomunikacyjny oraz szereg instytucji i organizacji o charakterze gospodarczym, kulturalnym i społecznym. W 1931 roku Radziejów liczył 4025 osób oraz 496 budynków mieszkalnych.
Bardzo ważną rolę, okresie międzywojennym, w działalności gospodarczo-ekonomicznej odegrały kółka rolnicze. Nawiązując do tradycji z początku 1905 roku utworzonego przez Tadeusza Brudzicza i Aleksandra Płachcińskiego w Radziejowie kolejne organizacje zawiązały się w Bronisławie-parceli, Czołowie i Szostce. W ramach statutowych zadań kółka rolnicze prowadziły działalność popularyzatorską oraz szkolenie w zakresie przysposobienia rolniczego. W ówczesnym Radziejowie działało około 80 zakładów przemysłowo-rzemieślniczych oraz dwa młyny, dwie piekarnie, dwanaście mleczarń, wytwórnia wody sodowej i łazienek, dwie firmy przewozowe obsługujące mieszkańców. Część miasta była zelektryfikowana z prywatnej elektrowni Wyrzykowskiego. Miejscowe rzemiosło rzeźniczo-wędliniarskie, murarskie, szewskie, krawieckie i rymarskie skupione było w cechu. Handel, opanowany był głównie przez Żydów i skupiał się w małych sklepach oraz na straganach wokół rynku i jego pobliskich uliczkach.
Do innych rolniczych stowarzyszeń i organizacji, zaliczyć należy Oddział Stowarzyszenia Kupców Polskich w Radziejowie, Radziejowską Kasę Pożyczkową Bezprocentową, Spółdzielnię Spożywczo-Manufakturową, Spółdzielnię Rolniczo-Handlową „Rolnik” i Radziejowska Kasa Stefczyka.
Życie polityczne ogniskowało się w bardzo wielu ugrupowaniach polityczno-społecznych, działających w mieście i w jego pobliżu. Bardzo duży wpływ na wielu mieszkańców Radziejowa miało oddziaływanie takich organizacji jak: Polska Partia Socjalistyczna, Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”, Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast”, Stronnictwo Narodowe, Komunistyczna Partia Polski, Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem, Żydowska Partia Socjalistyczna „Bund” oraz inne. Młodzież zrzeszała się w: Komunistycznym Związku Młodzieży Polskiej, Oddziale Międzynarodowej Organizacji Pomocy Rewolucjonistom, Stowarzyszeniu Robotniczego Wychowania Fizycznego „Jutrznia”, Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”, Związku Młodej Polski, Akcji Katolickiej, Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew”, Legionie Polskim oraz kilku innych.
W rozwoju oświatowo-kulturalnym prym wiodła szkoła powszechna oraz inne szkoły prowadzone przez gminy wyznaniowe. Jednak sytuacja lokalowa ich była bardzo ciężka. Odziedziczona po zaborach substancja nie nadawała się do pełnego zaspokojenia wymagań dydaktycznych. W tej sytuacji postanowiono w 1921 roku rozpocząć budowę nowej szkoły, którą z wielkim trudem oddano do użytku dopiero w 1931 roku.
W omawianym okresie czasu, głownie przy szkołach powszechnych i gimnazjum, powołano: Polską Macierz Szkolną im. Henryka Sienkiewicza, Towarzystwo Kulturalno-Oświatowe, Towarzystwo Budowy Publicznych Szkół Powszechnych, Ognisko Związku Nauczycielstwa Polskiego, Uniwersytet Ludowy, Związek Harcerstwa Polskiego, Polski Czerwony Krzyż i inne.
W sali Ochotniczej Straży Pożarnej wystawiane był wielokrotnie przedstawienia, które przy współpracy strażackich działaczy przygotowywali nauczyciele i członkowie różnych stowarzyszeń. Ożywioną pracę prowadziło Koło Gospodyń Wiejskich, organizacje i koła przyparafialne, związki sportowe i inne.
Tradycyjnym miejsce manifestacji, państwowych i kościelnych uroczystości, podczas których gromadziło się społeczeństwo Radziejowa był plac koło pomnika Tadeusza Kościuszki. Tutaj narodziła się koncepcja uczczenia 600. rocznicy zwycięstwa wojsk polskich nad Krzyżakami w pobliskich Płowcach.
Nieuchronnie zbliżający się wybuch II wojny światowej wśród mieszkańców Radziejowa budził strach i grozę. Niebezpieczeństwo związane z działaniami wojennymi powodowała także chęć przeciwstawienia się potencjalnej agresji oraz wywoływał wiele samozachowawczych odruchów, częstokroć doprowadzając do irracjonalnych zachowań. Już, w kilka dni po 1 września 1939 roku, przez miasto przemaszerowała szereg kolumn uciekinierów, które sprowadziły spory ferment społeczny. Władze miasta, na czele z burmistrzem, ewakuowały się w stronę Brześcia Kujawskigo, których brak spowodował częściowe splądrowanie i rabunek sklepów.
Zajęcie Radziejowa przez wojska Wehrmachtu nastąpiło, po krótkiej potyczce z miejscowym oddziałem Obrony Narodowej, w późnych popołudniowych godzinach dnia 9 września 1939 roku. Od tej chwili miasto włączono do utworzonego powiatu w Ciechocinku, Kraju Warty ze stolicą w Poznaniu. Okupant, po przejęciu całkowitej władzy zamknął wszystkie szkoły i placówki wychowawcze, zakazał oficjalnej działalności partyjnej, rozwiązał stowarzyszenia i inne organizacje. Wielu czołowych ich przywódców zostało deportowanych do miejsc zagłady, więzień lub wywiezionych na tereny Rzeszy. Represje nie ominęły także spraw duchowych. Począwszy od przeznaczania kościołów na magazyny i inne składy, a skończywszy na przymusowym w nich pobycie Żydów, których okupant ze szczególną zaciekłością i bezwzględnością eksterminował. Wiarygodne dane określają, iż około 750 osób tego pochodzenia zginęło w obozie w Chełmie nad Nerem. Ponadto, w tym tak niewielkim mieście, podczas hitlerowskiej okupacji 62 osoby zostały aresztowane i większość nie powróciła do swoich domów, 11 osób zamordowano na miejscu, do obozów pracy wysłano 72 osoby, a na roboty 750.
W 1944 roku, kiedy to dochodziło coraz więcej informacji, iż dotychczas niezwyciężone wojska hitlerowskie, ponoszą na froncie wschodnim porażki, w wielu miastach – w tym także i w Radziejowie – zapanowywała atmosfera ulgi oraz chęci jak najszybszego wyzwolenia się z okowów wojny. Jednak rezydujące, i mocne środowisko niemieckich władz w mieście nie pozwalało na jakiekolwiek odstępstwa od narzuconego reżimu. W końcu 1944 roku przystąpiono do budowy linii obrony miasta oraz pośpiesznie zwołano pospolite ruszenie aby wzmocnić oddziały Wehrmachtu.
Z chwilą rozpoczęcia ofensywy wojsk I Frontu Białoruskiego, Ziemię Kujawską stopniowo opuszczał okupant. W dniu 19 stycznia 1945 roku, urzędujący w Radziejowie niemiecki komisarz zarządził ewakuację swoich urzędników, ale także i wszystkich mieszkańców miasta. Całkowita wywózka mieszkańców Radziejowa nie mogła być urzeczywistniona z powodu szybkiego wkroczenia- po krótkiej i zaciętej walce – 12 Korpusu Pancernego 2 Armii Pancernej Gwardii. Tym niemniej władze niemieckie zmusiły kilku członków Ochotniczej Straży Pożarnej, aby ze sprzętem pożarniczych wyjechały na Zachód. Jeden z pojazdów pożarniczych, walcząc z napotkanymi po drodze pożarami dotarł aż do Berlina, drugi natomiast w wyniku sprokurowanej awarii silnika, po kilku dniach powrócił do miasta. Dla społeczności Radziejowa zakończył się mroczny i tragiczny okres II wojny światowej w dniu 20 stycznia 1945 roku .
W ślad za przesuwającym się na Zachód frontem przybywały grupy operacyjne, których zadaniem było przejmowanie miast i wsi oraz ustanawianie nowych struktur władzy. Miasto liczące około 4 500 osób borykało się z bardzo wieloma problemami. Wprowadzenie nowych, opartych na działaczach lewicowych, struktur władzy administracyjnej napotykało z ostrymi – częstokroć krwawymi – oporami. Działające podziemne oddziały poczyniły wiele szkód na posterunkach Milicji Obywatelskiej, w szkołach, w urzędach gmin i lokalach państwowych, banku spółdzielczym i sklepach spożywczych. Sytuację pogarszał fakt, niezadowolenia licznej rzeszy mieszkańców Radziejowa, z powodu ich bardzo złej sytuacji materialnej, braku możliwości zakupienia czy otrzymania opału, żywności i niestabilnych cen.
Radziejów administracyjnie podlegał władzom powiatu nieszawskiego z siedzibą w Aleksandrowie Kujawskim. Ustrój miasta do 1950 roku oparty był na przepisach dekretu z dnia 23 listopada 1944 roku o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego i innymi przepisami prawa w tej materii. Na ich podstawie w dniu 12 lutego 1945 r. ukonstytuowała się licząca 16 osób Miejska Rada Narodowa. W jej składzie było 6 członków Polskiej Partii Robotniczej (PPR), 5 Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) oraz 5 bezpartyjnych. Jej pracami – jako przewodniczący - kierował Jan Malicki, natomiast organem wykonawczym był Zarząd Miasta kierowany przez burmistrza, który do pomocy miał ławników. Pierwszym i długoletnim burmistrzem Radziejowa był Józef Jadach.
Miejska Rada Narodowa musiała, przez cały okres swojej działalności, zmierzyć się z bardzo poważnymi zadaniami. Naczelną kwestią była pilna naprawa domów zniszczonych lub uszkodzonych w trakcie działań wojennych, naprawa i budowa nowych dróg w mieście, zaopatrzenie mieszkańców w niezbędne do życia artykuły spożywcze oraz ułatwiający egzystencje podstawowy sprzęt techniczny, dostarczenie materiałów opałowych, zapewnienie ładu i porządku publicznego, powołanie szkolnictwa i służby zdrowia, ustanowienie sprawnie działających organów władzy, która przejmowała coraz więcej obowiązków i zadań. Analiza zachowanej dokumentacji z tego okresu, zaświadcza, iż wiele wymienionych wyżej przedsięwzięć – choć z niemałymi trudnościami i oporami – zdołano zrealizować. Prace zarządu miasta oraz zatrudnionych 10 urzędników musiały zadawalać zwierzchnie władze administracyjno-partyjne jak i mieszkańców Radziejowa, kiedy to mogły one sprawować swój urząd przez kilka kolejnych lat.
Przeprowadzona w 1954 roku reforma struktury administracyjnej państwa zniosła istnienie gmin wiejskich, z których wyodrębniono nowy twór – gromady. Kolejne uregulowania organizacyjno-prawne jakie miały miejsce pod koniec 1955 roku spowodowały powstanie powiatu radziejowskiego, w składzie którego znalazło się miasto i 31 gromad . Utworzenie nowego organizmu zdynamizowało postęp gospodarczy. Powstało wówczas szereg placówek użyteczności publicznej, zakładów pracy, obiektów handlowych i służących kulturze. Nastąpił dalszy rozwój budownictwa mieszkaniowego. Oddano do użytku wodociągi komunalne, utwardzono szereg ulic, poprawiono oświetlenia miejskie oraz odnowiono kilkadziesiąt fasad domów. Z dniem 1 lipca 1975 roku wprowadzona została dwustopniowa struktura administracji państwowej . Powstało nowe województwo włocławskie, w którego obszarze znalazł się Radziejów. Okres ten to dalszy rozwój miasta. Jako przykłady wdrożenia w życie gospodarczych przedsięwzięć mogą posłużyć kompleksowe opracowanie planu jego rozwoju Radziejowa do 1990 roku oraz oddanie do użytku w 1979 roku kompleksu szpitalnego.
Wydarzenia z lat osiemdziesiątych dotknęły także i radziejowskie społeczeństwo. Na fali „Polskiej bezkrwawej rewolucji” rozpoczęła się transformacja ustrojowa. W 1980 roku w remizie radziejowskiej OSP zawiązał się Komitet Obywatelski, który reprezentował „Solidarność wiejską”. Działalność tegoż komitetu ogniskowała się wokół prób rozwiązywania nabrzmiałych problemów związanych z napiętą sytuacją ekonomiczno-polityczną. Jednak partykularne interesy znacznej części działaczy spowodowały windykację kolejnych żądań, które nie mogły znaleźć praktycznego urzeczywistnienia. W wyniku wprowadzenia stanu wojennego doszło do rozwiązania działających na terenie Radziejowa i powiatu wielu organizacji politycznych i społecznych. W stan ten spowodował także przedłużenie kadencji władz miejsko-gminnych.
W 1986 roku na naczelnika Miasta i Gminy Radziejów wybrano Marka Szuszmana, który z przerwą w okresie lat 1990-1994 sprawuje, tę funkcję ale już na stanowisku burmistrza miasta do chwili obecnej. To za jego kadencji miast nabrało estetyczniejszego wyglądu, powstał nowe osiedle mieszkaniowe, pobudowano siedzibę pod Jednostkę Ratowniczo-Gaśniczą PSP i nowoczesną stację paliw, poprawiono jakość usług telekomunikacyjnych. Wiele wysiłku i nakładów finansowych Zarząd i Rada Miasta włożyła w inwestycje chroniące środowisko naturalne. Powstał Oddział Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy , zapoczątkowano gazyfikację miasta oraz modernizację ujęcia wody i szereg innych ważnych dla funkcjonowania miasta oraz społeczeństwa inwestycji.
Pod koniec 1991 roku Rada Miejska podjęła pakiet uchwał na mocy, których ustanowiono nowy podział terytorialny i majątkowy, ustanowiła lokalizację organów miasta i gminy, udało się jej rozstrzygnąć prawa własności oraz określić struktury organizacyjne i ustrojowe wewnątrz nowopowstałych jednostek samorządowych. Rozdzielenie miasta i gminy, w początkowych latach, było z racji wielu przyzwyczajeń mieszkańców, trudnym do zaakceptowania. Jednak z biegiem czasu oraz znacznym polepszeniem sprawności obsługi mieszkańców sytuacja stopniowa się znormalizowała.
W mieście, w którym mieszkańcy mieli tak duże problemy egzystencjonalne, pieczołowicie kultywowano tradycje historyczne oraz zawieszoną przez działania wojenne i okupację działalność społeczno-kulturalną. Na szczególne podkreślenie zasługuje nieprzerwana praca Ochotniczej Straży Pożarnej w Radziejowie. Mimo, iż okupant ustanowił niemiecką komendanturę, do drużyny bojowej należało wielu strażaków, którym dobro współmieszkańców leżało na sercu . I już w pierwszych dniach po opuszczeniu miasta przez hitlerowców stała się jedną z wiodących i bardziej prężnych organizacji społecznych. Innymi, ważniejszymi w krajobrazie miasta, reaktywowanymi lub powołanymi organizacjami społecznymi (oprócz wymienionych wyżej partii politycznych) były: Stacja Opieki nad Matką i Dzieckiem, Koło Łowieckie, Chór Cecyliański, Towarzystwo Śpiewu im. Stanisława Moniuszki, Koło Społecznego Komitetu Radiofonizacji Kraju, Radziejowski Związek Samopomocy Chłopskiej, Oddział Polskiego Czerwonego Krzyża, Związek Harcerstwa Polskiego, związki: Zawodowy Pracowników Drogowych, Przemysłu Spożywczego, Pracowników Spółdzielczości, Prywatnych Kupców i inne, Stowarzyszenie Ogródków Działkowych, Komitet Opieki Społecznej, Caritas.
Odrębnym i bardzo znaczącym dla rozwoju całokształtu życia miasta była dydaktyczno-oświatowa praca placówek szkolnictwa w Radziejowie. Od połowy lutego 1945 roku - z kilkoma zmianami w późniejszych latach - działała szkoła podstawowa, która otrzymała nowy gmach w 1972 roku i w 1974 przemianowana została w Zbiorczą Szkołę Gminną. W 1950 roku utworzona została Państwowa Szkoła Ogólnokształcąca w Radziejowie, która w 1965 roku przyjęła imię Władysława Łokietka. Do 1 września 1975 roku na bazie lokalowej Liceum Ogólnokształcącego powstało Liceum Medyczne. Dla potrzeb kształcenia zawodowego uruchomiono w 1947 roku średnią szkołę zawodową, która na przełomie 1951/1952 roku przyjmuje nazwę Zasadnicza Szkoła Zawodową, a w 1962 roku powstaje na jej bazie Technikum. W 1973 roku, oprócz wyżej wymienionych szkół ponadpodstawowych, pracowały jeszcze Zasadnicza Szkoła Zawodowa Dokształcająca, Zasadnicza Szkoła Budowlana, Technikum Mechaniczne i Technikum Mechaniczne dla Pracujących. Kolejne wybory samorządowe w 1998 roku potwierdziły zasadność dotychczasowych struktur samorządowych. Nowo wybrani radni funkcję burmistrza powierzyli ponownie Markowi Szuszmanowi, a przewodniczącego rady Janowi Kalafusowi. Owocem działalności włodarzy miasta na lata 1998-2002 było opracowanie nowego programu gospodarczego i społecznego. Główny nacisk położono w nim na dokończenie rozpoczętych zadań oraz na budownictwo czynszowe, infrastrukturę komunalną i techniczną.

Radziejów dzisiaj

W dniu 1 stycznia 1999 roku w wyniku nowego podziału administracyjnego kraju miasto stało się ponownie siedzibą powiatu radziejowskiego. Obecnie miasto zajmuje powierzchnię 5,75 km2 i zamieszkiwane jest przez 6 tys. mieszkańców. Na terenie Radziejowa znajdują się dwie szkoły podstawowe, w tym jedna specjalna oraz dwa przedszkola. Istnieją także dwie szkoły średnie: Liceum Ogólnokształcące, Zespół Szkół Mechanicznych im. Józefa Piłsudskiego, w skład której wchodzą następujące szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa, Zasadnicza Szkoła Specjalna, Technikum Zawodowe na podbudowie szkoły podstawowej, Technikum Zawodowe na podbudowie Zasadniczej Szkoły Zawodowej, Technikum Zawodowe dla dorosłych, Liceum Techniczne.
Radziejów należy do kapituły najstarszych miast i miejscowości w Polsce. Jest również siedzibą Stowarzyszenia Środowisk Twórców i Animatorów Kultury Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej. Od 35 lat działa w Radziejowie Towarzystwo Miłośników Kujaw, które prowadzi Izbę Regionalną zajmującą się gromadzeniem zabytków związanych z dziejami Radziejowa i okolic. Towarzystwo wydaje gazetę miesięczną „Kronika Radziejowska". Prężnie działa Miejski i Powiatowy Dom Kultury, który jest organizatorem i współorganizatorem wielu imprez: „Dni Literatury" (we współpracy z Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie). Uczestnikami imprezy byli znakomici poeci i pisarze jak O.Wacław Oszajca, Janusz Odrowąź - Pieniążek, Wacław Sadkowski, Eugeniusz Kabat, Zygmunt Dmochowski, Janusz Żernicki. W programach kolejnych „Dni Literatury" występowali wybitni artyści scen polskich jak: Anna Chodakowska, Jan Jakub Należyty, Tadeusz Malak - Kolorowy Mikrofon - Międzywojewódzkie Prezentacje Muzyczne. Ponadto RDK organizuje – „Dni Radziejowa”, plener „Maluj razem z nami”, prowadzi działalność wydawniczą, a osiągnięcia to wydanie „Wesela na Kujawach" Franciszka Becińskiego, „Radziejów i okolice" przewodnika dekanatu Radziejowskiego i tomiku wierszy Zygmunta Dmochowskiego.
Miejska Biblioteka Publiczna im. Franciszka Becińskiego jest organizatorem Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. F. Becińskiego. Biblioteka liczy ok. 43 tys. woluminów w bibliotece funkcjonuje stała wystawa - „Franciszek Beciński Poeta Kujaw". Do najważniejszych zabytków w mieście zaliczyć należy kościół parafialny pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny z 1331 roku oraz klasztor i kościół o. o. franciszkanów, którego fundatorem był w 1331 roku król Władysław Łokietek. Na terenie radziejowskiego powiatu znajduje się kilka znanych z wydarzeń historycznych miejscowości. Do najważniejszych i nierozerwalnie związanej z naszą przeszłością są Płowce, położone na szlaku Radziejów – Brześć Kujawski, słynne z bitwy w 1331 roku między wojskami Władysława Łokietka i Zakonu Krzyżackiego. We wsi znajduje się murowany dwór z 1759 roku, spichlerz oraz park krajoznawczy. W Piotrkowie Kujawskim znajduje się murowany kościół św. Jakuba z pierwszej połowy XVI wieku. W Krzywosądzy znajduje się dwór Modlińskich z połowy XIX wieku oraz na cmentarzu parafialnym nagrobek Heleny Modlińskiej – wnuczki Adama Mickiewicza.
Miasto posiada własną flagę - w kolorach niebieskim, żółtym i czerwonym (w układzie poziomym), w centrum paska środkowego – umieszczony jest herb miasta oraz godło herbowe – na tle błękitnej tarczy widnieją trzy białe blankowe zakończone czerwonymi stożkowymi dachami wieże, a pod nimi złota misa z biała głową św. Jana Chrzciciela. Ponadto uchwała Rady Miejskiej Nr XXIV/152/97 ustanowiono hejnał – utwór instrumentalny na trąbkę, pieczęć i insygnia władz miejskich.

Linki zewnętrzne

Strona internetowa miasta Radziejów
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-11-27 21:13:57