Czytaj więcej"/> Drukuj
thumb|right| Typowy austriacki wagon artyleryjski z 1915 pociągu typu V. Zdobyte wagony tego typu były używane w polskich pociągach: Śmiały, Piłsudczyk w 1920 r. i Śmierć w 1939 r.
thumb|right| Polski typowy wagon artyleryjski z 1939. Wagony tego typu były używane w polskich pociągach: Śmiały i Piłsudczyk.
Pociąg pancerny to zespół bojowych pojazdów kolejowych (pociąg), składający się zwykle z lokomotywy pancernej, różnego rodzaju opancerzonych i uzbrojonych wagonów, czasami także z drezyn pancernych lub bojowych wagonów motorowych.
Wagony używane zwykle w pociągach pancernych: Pociągi pancerne z reguły składały się z lokomotywy i wagonów osłoniętych w całości pancerzem stalowym grubości kilku do kilkudziesięciu mm. W zależności od możliwości wyposażenia, niektóre pociągi pancerne, zwłaszcza improwizowane, nie były chronione pancerzem, lecz dostępnymi materiałami takimi jak beton lub worki z piaskiem, lub były jedynie częściowo opancerzone.
Pierwszy raz został użyty przez Francuzów w czasie wojny francusko-pruskiej (1870-1871). Po pierwszej wojnie światowej były niedoceniane i przenoszone do zadań patrolowych i policyjnych. Niemcy zaskoczeni w 1939 r. skutecznością polskich pociągów pancernych wprowadzili je ponownie.

Przed odzyskaniem niepodległości:

=== W okresie wojny polsko-sowieckiej === Dotychczas ustalono nazwy 50 pociągów pancernych, lecz ich dokładna liczba jest trudna do ustalenia. Pod koniec wojny polsko-sowieckiej w skład wojsk kolejowych wchodziło 26 pociągów pancernych (stan w dniu 1 grudnia 1920): Pozostałe pociągi pancerne: Pociągi utracone w 1920 r: W połowie 1921 zarządzono likwidację 12 pociągów Pozostałe dokompletowano i ujednolicono uzbrojenie. W służbie postanowiono zatrzymać 12 pociągów, z których utworzono 6 dywizjonów, które włączono w skład trzech pułków saperów kolejowych: W 1924 dywizjony pociągów pancernych rozformowano, a ich sprzęt został zdeponowany jako zapas mobilizacyjny. W celach szkoleniowych sformowano dywizjon ćwiczebny pociągów pancernych (przy 2 pułku saperów kolejowych w Jabłonnie) w składzie: W styczniu 1925 pododdział ten przemianowano na dywizjon szkolny pociągów pancernych.

Trzecie powstanie śląskie (1921)

Stan w czerwcu 1921:
1 dywizjon 2 dywizjon 3 dywizjon 4 dywizjon 5 dywizjon 6 dywizjon 7 dywizjon 8 dywizjon Pozostałe pociągi pancerne:

We wrześniu 1939 roku:

Polskie pociągi pancerne w Anglii (1940-1943)

Pociągi pancerne Służby Ochrony Kolei (SOK) po 1945 r

Wycofane ze służby po 1950. Zachowane egzemplarze:
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-03-02 11:34:20