Czytaj więcej"/> Drukuj
Ta strona opisuje Palestynę, jako krainę geograficzną i państwo historyczne. 'TU znajdziesz artykuł o istniejącej obecnie Autonomii Palestyńskiej
Palestyna (łac.: Syria Palæstina; hebr.: פלשתינה - Palestina; arab.: فلسطين - Filasţiinu) - kraina we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego.
W znaczeniu historycznym Palestyna obejmowała obszar pokrywający się z północną i środkową częścią obecnego państwa Izrael oraz zachodnią częścią Jordanii. Współcześnie nazwa Palestyna odnoszona jest najczęściej do obszaru terytorium mandatowego Wielkiej Brytanii z lat 1920-1947, obecnie terytorium państwa Izrael i obszarów przez niego okupowanych czyli Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu Jordanu (tworzące razem Autonomię Palestyńską). Terytorium to nie pokrywa się z obszarem Palestyny historycznej.
Nazwa
Nazwa Palestyna pochodzi od ludu Filistynów, którzy osiedlili się na jej wybrzeżu w XII wieku p.n.e. Nazwa ta nie była znana przed aneksją obszaru Judei przez Rzym. Dopiero po stłumieniu powstania żydowskiego Bar-Kochby w roku 133 po Chrystusie, cesarz Hadrian zmienił nazwę kraju z Judea na Syria Palestina (Syria palestyńska, czyli filistyńska).
Historia
Palestyna była zasiedlona od paleolitu. W mezolicie istniały na jej terenie osiedla kultury natufskiej. Od neolitu rozwijały się, tak jak na całym Bliskim Wschodzie pierwsze miasta (Jerycho).
Niekorzystne położenie geopolityczne Palestyny w miejscu, gdzie prowadzą szlaki handlowe pomiędzy Afryką, Azją i Europą powodowało, że region ten był podbijany przez wiele ludów m.in.: Egipcjan, Hetytów, Hebrajczyków, Filistynów, Asyryjczyków, Arabów, Turków ottomańskich, Brytyjczyków czy Izraelitów.
Około 2500 p.n.e. zasiedlona została przez Kanaanejczyków. Około XIII wieku p.n.e. zaczęły ją przemierzać wędrowne plemiona Hebrajczyków. W XII wieku p.n.e. na jej wybrzeżu osiedlili się Filistyni. Pod koniec XI wieku p.n.e. powstało na jej terytorium królestwo żydowskie, które wkrótce uległo rozbiciu na królestwa: Izrael i Judę. Około 587 p.n.e. Palestyna została podbita przez Babilonię. Od 538 p.n.e. weszła w skład imperium perskiego. W 332 p.n.e. zdobył ją Aleksander Macedoński. Następnie znalazła się pod władzą dynastii Ptolemeuszów, a później dynastii Seleucydów.
Od 63 p.n.e. pod panowaniem rzymskim, początkowo otrzymała status państwa sprzymierzonego, lecz od 6 n.e. stała się częścią rzymskiej prowincji zwanej Judeą. Powstania żydowskie z lat 66–70 oraz 132–135 zakończyły się klęską i wypędzeniem Żydów z Palestyny. Od 395 Palestyna stała się częścią cesarstwa wschodniorzymskiego. W latach 634 – 640 została podbita przez Arabów. Między XI a XIII wiekiem w wyniku wypraw krzyżowych istniało - założone przez krzyżowców - Królestwo Jerozolimskie, które później zdobyli egipscy Mamelucy.
W latach 1516–1918 Palestyna wchodziła w skład imperium osmańskiego, nie stanowiąc jednolitej jednostki administracyjnej. Zdobyta przez siły arabsko-brytyjskie podczas pierwszej wojny światowej stała się w 1922 rokiem brytyjskim mandatem - wraz z Jordanią - nazwa 'Palestyna' była stosowana do całego mandatu brytyjskiego. W lipcu 1922 roku mandat został podzielony na dwie części - Transjordanię (później nazwaną Jordanią) - na razie bez niepodległości/niezależności od mandatu brytyjskiego, którą Transjordania uzyskała dopiero w roku 1946.
Ci zaś w tzw. deklaracji Balfoura zapowiedzieli przekazanie części tego terytorium Żydom, którzy od wieków żyli w diasporze. Sprzeciwiała się temu zamieszkująca tu ludność pochodzenia arabskiego, wśród której zaczęły narastać antyżydowskie nastroje. Tragedia holocaustu przyspieszyła starania międzynarodowe o stworzenia państwa żydowskiego, które od końca XIX w. było głównym celem ruchu syjonistycznego. Już od ponad 50 lat do Palestyny zmierzały tysiące osadników żydowskich, którzy zakładali prywatne gospodarstwa rolne oraz tzw. kibuce - komuny rolnicze (głównie) funkcjonujące do dziś.
W 1947 r. ONZ przedstawiła projekt podziału Palestyny na dwie części: żydowską i arabską. W przeddzień wygaśnięcia mandatu brytyjskiego (1948) sąsiednie państwa arabskie: Egipt, Jordania i Syria zaatakowały powstające państwo Izrael. Mimo to Żydzi obronili swoje terytorium, a nawet powiększyli je. Podczas wojny sześciodniowej z 1967 Izrael zajął całe terytorium Palestyny i zajęte wtedy terytorium okupuje do dnia dzisiejszego mimo protestów społeczności międzynarodowej. Na okupowanych terenach wybuchły dwa powstanie palestyńskie (tzw. intifady), skierowane przeciwko władzom izraelskim.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-07-02 18:11:18