Czytaj więcej"/> Drukuj
Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów (ukr. Orhanizacja Ukrajinśkych Nacionalistiw, OUN), nacjonalistyczna, antypolska i antykomunistyczna ukraińska organizacja polityczna.
Powstała w 1929 roku w wyniku połączenia oraz radykalnych grup nacjonalistów. OUN powstała na wiedeńskim kongresie nacjonalistów ukraińskich w dniach 27 stycznia – 3 lutego 1929 roku, w wyniku połączenia trzech emigracyjnych organizacji: Najwyższą władzą w OUN był Wielki Kongres Delegatów, który wybierł Prowyd (kierownictwo partii). Pierwszym Głównym Prowydykiem był Jewhen Konowalec. Kierownictwo stanowił sekretariat i 7 referatów: Początkowo celem OUN była walka z Polską oraz ZSRR w celu utworzenia niepodzielnej, niepodległej Ukrainy od Donu aż po zachodnią Małopolskę.
OUN od samego początku współpracowała z Niemcami, a współpraca ta stała się ściślejsza po dojściu do władzy hitlerowców. Po wybuchu II wojny światowej OUN oficjalnie współpracowała z III Rzeszą do 1940 czego dowodem było powstanie jednostek wojskowych Legionu Ukraińskiego - bataliony "Nachtigall" i "Rolland", a później dywizji "Galizien".
Ze względu na niespełnienie przez Niemców nadzieji na rychłe stworzenie państwa ukraińskiego część środowisk OUN ("młodych") zniechęciła się do współpracy z Niemcami.
Po śmierci Konowalca w 1938 roku na II Wielkim Kongresie OUN w sierpniu 1939 roku w Rzymie, na czele Głównego Prowydu stanął Andrij Melnyk. Stepan Bandera po zwolnieniu przez hitlerowców z polskiego więzienia we wrześniu 1939, gdzie odbywał wyrok dożywotniego więzienia za mord polityczny przybył do Krakowa. Doprowadził do zwołania w dniach 9 i 10 lutego 1940 roku krajowej konferencji OUN, gdzie zażądano ustąpienia ze stanowiska Melnyka. Kiedy to nie nastąpiło banderowcy zwołali w Krakowie osobny II Wielki Kongres OUN co doprowadziło do rozłamu na dwie frakcje: Po wkroczeniu wojsk niemieckich wraz ze współpracującymi z nimi Ukraińcami z OUN-B do Lwowa w czerwcu 1941 roku, Stepan Bandera ogłosił niepodległość Ukrainy. Banderowcy uzyskali poparcie metropolity Andrieja Szeptyckiego i powołali Ukraiński Komitet Narodowy (Ukrajinśkyj Narodnyj Komitet, UNK). Bliski współpracownik Bandery, Jarosław Stećko, zaczął formować rząd. Bandera i Stećko zostali aresztowani przez Niemców, z banderowcy zostali poddani represjom i w większości przeszli do konspiracji. OUN-M Andrija Melnyki opowiadał się dalej za współpracą z Niemcami i tworzył jednostki ukraińskie w ramach Wehrmachtu. Banderowcy tworzyli natomiast odziały UPA (Ukraińskiej Powstańczej Armii), które brały udział między innymi w rzezi polskiej ludności Wołynia - ok. 60 tys. ofiar. Po wojnie obie frakcje OUN działały na emigracji.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-09-28 14:44:57