Czytaj więcej"/> Drukuj

Lata 2001-2025

 David Gross
 H. David Politzer
 Frank Wilczek
  za pracę dotyczącą asymptotycznej swobody w teorii silnych oddziaływań między cząstkami elementarnymi

 Aleksiej Aleksiejewicz Abrikosow
 Witalij Łazarewicz Ginzburg
 Anthony James Leggett
  za pionierski wkład w rozwój teorii nadprzewodnictwa i nadciekłości.

Raymond Davis Jr. (¼)
Masatoshi Koshiba (¼)
 za detekcję neutrin kosmicznych (R.D. - pierwszą; M.K. - ponowną, w szczególności rejestrację neutrin pochodzących z wybuchu supernowej); dało to początek astronomii neutrinowej

Riccardo Giacconi (½)
 za rozwój astronomii promieniowania X (konstrukcja pierwszych detektorów, odkrycie pozasłonecznych źródeł, wykazanie, że promieniowanie X jest składową promieniowania tła, i in.)

 Eric A. Cornell
 Wolfgang Ketterle
 Carl E. Wieman

Lata 1976-2000

 Zhores I. Alferov
 Herbert Kroemer
 Jack Kilby

 Gerardus 't Hooft
 Martinus J.G. Veltman

 Robert B. Laughlin
 Horst L. Störmer
 Daniel C. Tsui
  patrz też  efekt Halla , część "Ułamkowy kwantowy efekt Halla".

 Steven Chu
 Claude Cohen-Tannoudji
 William D. Phillips
  za rozwój metod chłodzenia i pułapkowania atomów laserem

 David M. Lee
 Douglas D. Osheroff
 Robert C. Richardson
  za odkrycie nadciekłości helu

 Martin L. Perl
 Frederick Reines
  za pionierski wkład do fizyki leptonów

 Bertram N. Brockhouse
 Clifford G. Shull
  za pionierski wkład do rozwoju technik rozpraszania neutronów dla badań materii skondensowanej

 Russell A. Hulse
 Joseph H. Taylor Jr.
  za odkrycie nowego typu pulsarów, które otworzyło nowe możliwości badania grawitacji

 Georges Charpak
  za jego wynalezienie i rozwój detektorów cząstek, a zwłaszcza wielodrutowej komory proporcjonalnej

 Pierre-Gilles de Gennes
  za odkrycie, że metody rozwinięte przy badaniu zjawisk uporządkowania w prostych układach mogą być uogólnione do bardziej złożonych form materii, na przykład ciekłych kryształów i polimerów

 Jerome I. Friedman
 Henry W. Kendall
 Richard E. Taylor
  za ich pionierskie badania dotyczące głęboko nieelastycznego rozpraszania elektronów na protonach i związanych neutronach, co miało istotny wpływ na rozwój modelu kwarkowego w fizyce cząstek

 Norman F. Ramsey(½)
  za wynalezienie metody oscylacyjnych pól i ich użycie w maserach wodorowych i zegarach atomowych
 Hans G. Dehmelt(¼)
 Wolfgang Paul(¼)
  za rozwój techniki pułapek jonowych

 Leon Max Lederman
 Melvin Schwartz
 Jack Steinberger
  za metodę wiązki neutrinowej i przedstawienie dubletowej struktury leptonów poprzez odkrycie neutrina mionowego

 J. Georg Bednorz
 K. Alexander Müller
  za postęp w odkryciu nadprzewodnictwa materiałów ceramicznych

 Ernst Ruska(½)
  za jego podstawowe prace z optyki elektronowej i projekt pierwszego mikroskopu elektronowego
 Gerd Binnig(¼)
 Heinrich Rohrer(¼)
  za ich projekt skaningowego mikroskopu tunelowego

 Klaus von Klitzing
  za odkrycie kwantowego efektu Halla

 Carlo Rubbia
 Simon van der Meer
  za ich decydujący wkład do wielkiego projektu prowadzącego do odkrycia cząstek W i Z

 Subramanyan Chandrasekhar(½)
  za jego badania teoretyczne procesów fizycznych istotnych dla struktury i ewolucji gwiazd
 William Alfred Fowler(½)
  za jego badania teoretyczne i doświadczalne reakcji jądrowych ważnych dla powstania pierwiastków we Wszechświecie

 Kenneth G. Wilson
  za jego teorię zjawisk krytycznych w przejściach fazowych

 Nicolaas Bloembergen
 Arthur Leonard Schawlow
 Kai M. Siegbahn
  za ich wkład do rozwoju mikroskopii laserowej i elektronowej wysokiej rozdzielczości

 James Watson Cronin
 Val Logsdon Fitch
  za odkrycie naruszania jednej z fundamentalnych zasad symetrii w rozpadach neutralnych mezonów K

 Sheldon Lee Glashow
 Abdus Salam
 Steven Weinberg
  za prace nad jednolitą teorią wzajemnego słabego i elektromagnetycznego oddziaływania cząstek elementarnych

 Piotr Kapica(½)
  za odkrycia w fizyce niskich temperatur
 Arno Allan Penzias(¼)
 Robert Woodrow Wilson(¼)
  za odkrycie promieniowania reliktowego

 Philip Warren Anderson
 Sir Nevill Francis Mott
 John Hasbrouck van Vleck
  za fundamentalne badania teoretyczne struktury elektronowej układów magnetycznych i nieuporządkowanych

 Burton Richter
 Samuel Chao Chung Ting
  za ich (niezależne) odkrycie ważnej podstawowej cząstki elementarnej

Lata 1951-1975

 Aage Niels Bohr
 Ben Roy Mottelson
 Leo James Rainwater
  za odkrycie związku między ruchem kolektywnym i ruchem jednocząstkowym i rozwinięcie teorii budowy jąder atomowych oparte na tym związku

 Sir Martin Ryle(½)
  za pionierskie prace w dziedzinie radioastronomii
 Antony Hewish(½)
  za odkrycie pulsarów

 Leo Esaki(¼)
  za odkrycie tunelowania w półprzewodnikach
 Ivar Giaever(¼)
  za odkrycie tunelowania w nadprzewodnikach
 Brian David Josephson(½)
  za teoretyczne przewidzenie własności przepływu prądu nadprzewodnictwa przez barierę

 John Bardeen
 Leon Neil Cooper
 John Robert Schrieffer
  za odkrycie teorii nadprzewodnictwa

 Dennis Gabor
  za odkrycie zasad holografii

 Hannes Olof Gösta Alfvén(½)
  za fundamentalne prace i odkrycia w dziedzinie magnetohydrodynamiki i ich owocne zastosowania do różnych działów fizyki plazmy
 Louis Eugene Félix Néel(½)
  za fundamentalne prace i odkrycia związane zantyferromagnetyzmem i ferrimagnetyzmem, które doprowadziły do ważnych zastosowań w fizyce ciała stałego

 Murray Gell-Mann
  za wkład i odkrycia związane z klasyfikacją ząstek elementarnych i ich oddziaływań

 Luis Walter Alvarez
  za decydujący wkład w fizykę cząstek elementarnych, w szczególności za odkrycie wielkiej liczby stanów rezonansowych, co było możliwe dzięki rozwinięciu techniki korzystania z pęcherzykowej komory wodorowej i analizy danych

 Hans Albrecht Bethe
  za wkład do teorii reakcji jądrowych, a szczególnie za odkrycia związane z wytwarzaniem energii w gwiazdach

 Alfred Kastler
  za odkrycie i rozwinięcie metod optycznych badania rezonansu Hertza w atomach

 Sin-Itiro Tomonaga
 Julian Schwinger
 Richard P. Feynman
  za ich fundamentalne prace w dziedzinie elektrodynamiki kwantowej, o głębokich konsekwencjach dla fizyki cząstek elementarnych

 Charles Hard Townes
 Nicolay Gennadiyevich Basov
 Aleksandr Mikhailovich Prokhorov
  za fundamentalne prace w dziedzinie elektroniki kwantowej, które doprowadziły do skonstruowania oscyłatorów i wzmacniaczy bazujących na zasadzie działania masera i lasera

 Eugene Paul Wigner(½)
  za wkład w teorię jądra atomowego i cząstek elementarnych, a szczególnie za odkrycie i zastosowanie w tych teoriach podstawowych zasad symetrii
 Maria Goeppert-Mayer(¼)
 J. Hans D. Jensen(¼)
  za odkrycia związane z powłokowym modelem jąder atomowych

 Lew Dawidowicz Landau
  za pionierskie teorie skondensowanej materii, w szczególności ciekłego helu

 Robert Hofstadter(½)
  za pionierskie badania rozpraszania elektronu w jądrach atomowych i dokonane na tej drodze odkrycia związane ze strukturą nukleonów
 Rudolf Mößbauer(½)
  za badania rezonansowej absorpcji promieniowania gamma i odkrycie w związku z tym efektu, który nosi jego imię

 Donald Arthur Glaser
  za wymyślenie komory pęcherzykowej

 Emilio Gino Segre
 Owen Chamberlain
  za odkrycie antyprotonu

 Pavel Alekseyevich Cherenkov
 Ilja Mikhailovich Frank
 Igor Yergenyevich Tamm
  za odkrycie i wyjaśnienie efektu Czerenkowa

 Chen Ning Yang
 Tsung-Dao Lee
  za wnikliwe zbadanie tak zwanego prawa zachowania parzystości, co doprowadziło do ważnych odkryć w związku z cząstkami elementarnymi

 William Bradford Shockley
 John Bardeen
 Walter Houser Brattain
  za badania półprzewodników i wynalezienie tranzystora

 Willis Eugene Lamb(½)
  za odkrycia związane ze strukturą subtelną widma wodoru
 Polykarp Kusch(½)
  za precyzyjne określenie momentu magnetyczne go elektronu

 Max Born(½)
  za fundamentalne badania w dziedzinie mechaniki kwantowej, szczególnie za statystyczną interpretację funkcji falowej
 Walther Bothe(½)
  za metodę koincydencji i odkrycia dokonane tą metodą

 Frits Zernike
  za przedstawienie metody kontrastu fazowego, szczególnie za wymyślenie mikroskopu fazowo-kontrastowego

 Felix Bloch
 Edward Mills Purcell
  za rozwinięcie nowych metod w obszarze precyzyjnych magnetycznych metod jądrowych i za odkrycia dokonane przy ich zastosowaniu

 Sir John Douglas Cockcroft
 Ernest Thomas Sinton Walton
  za ich pionierskie prace związane z przekształceniem jąder atomowych za pomocą sztucznie przyspieszanych cząstek

Lata 1926-1950

 Cecil Frank Powell
  za rozwinięcie metody (kliszy) fotograficznej badania procesów jądrowych i za odkrycia związane z mezonami, dokonane przy zastosowaniu tej metody

 Hideki Yukawa
  za przewidzenie istnienia mezonów na podstawie teoretycznej pracy dotyczącej sił jądrowych

 Patrick Maynard Stuart Blackett
  za rozwinięcie metody komory WiJsona i za odkrycia, przy jej użyciu, w dziedzinach fizyki jądrowej i promieniowania kosmicznego

 Sir Edward Victor Appleton
  za badanie fizyki górnych warstw atmosfery, a szczególnie za odkrycie tak zwanej warstwy Appletona

 Percy Williams Bridgman
  za wymyślenie aparatury do wytwarzania skrajnie wysokich ciśnień i za odkrycia, których dzięki temu dokonał w dziedzinie fizyki wysokich ciśnień

 Wolfgang Ernst Pauli
  za odkrycie zasady wykluczania, nazwanej również zakazem Pauliego

 Isidor Isaac Rabi
  za metodę rezonansową obserwacji własności magnetycznych jąder atomowych

 Otto Stern
  za wkład w rozwój metody promieni molekularnych i za odkrycie momentu magnetycznego protonu

 nie przyznano

 nie przyznano

 nie przyznano

 Ernest Orlando Lawrence
  za wynalezienie i udoskonalenie cyklotronu i za wyniki uzyskane przy jego użyciu, w szczególności odnoszące się do pierwiastków sztucznie promieniotwórczych

 Enrico Fermi
  za pokazanie istnienia nowych pierwiastków promieniotwórczych wytworzonych przez napromieniowanie neutronami i za odkrycie reakcji jądrowych wywołanych przez powolne neutrony

 Clinton Joseph Davisson
 George Paget Thomson
  za doświadczalne odkrycie dyfrakcji elektronów na kryształach

 Victor Franz Hess(½)
  za odkrycie promieniowania kosmicznego
 Carl David Anderson(½)
  za odkrycie pozytonu

 James Chadwick
  za odkrycie neutronu

 nie przyznano

 Erwin Schrödinger
 Paul Adrien Maurice Dirac
  za odkrycie nowych płodnych form teorii atomowej

 Werner Karl Heisenberg
  za stworzenie mechaniki kwantowej, której zastosowanie doprowadziło, między innymi, do odkrycia alotropowych postaci wodoru

 nie przyznano

 Sir Chandrasekhara Venkata Raman
  za prace dotyczące rozpraszania światła i za odkrycie zjawiska nazwanego jego imieniem

 Książę Louis-Victor Pierre Raymond de Broglie
  za odkrycie falowej natury elektronów

 Owen Willans Richardson
  za prace dotyczące termoemisji elektronów, a w szczególności za odkrycie prawa nazwanego jego imieniem

 Arthur Holly Compton(½)
  za odkrycie zjawiska nazwanego jego imieniem
 Charles Thomson Rees Wilson(½)
  za wynalezienie metody czynienia widzialnymi torów cząstek naładowanych elektrycznie, z wykorzystaniem kondensacji pary

 Jean Baptiste Perrin
  za prace dotyczące nieciągłej budowy materii, a szczególnie za odkrycie równowagi w procesach osadzania

Lata 1901-1925

 James Franck
 Gustav Ludwig Hertz
   za odkrycie praw rządzących zderzeniem elekronu z atomem

 Karl Manne Georg Siegbahn
  za odkrycia i badania w dziedzinie spektroskopii promieni X

 Robert Andrews Millikan
  za prace dotyczące elementarnego ładunku elektrycznego i zjawiska fotoelektrycznego

 Niels Henrik David Bohr
  za badanie budowy atomów i promieniowania przez nie wysyłanego

 Albert Einstein
  za zasługi dla fizyki teoretycznej, szczególnie za odkrycie praw rządzących zjawiskiem fotoelektrycznym

 Charles Edouard Guillaume
  za wkład jaki wniósł w precyzyjne pomiary w fizyce dzięki odkryciu anomalii w stopach niklowo-stalowych

 Johannes Stark
  za odkrycie efektu Dopplera w promieniach kanalikowych i za odkrycie rozszczepienia linii widmowych w polu elektrycznym

 Max Planck
  za odkrycie kwantów energii

 Charles Glover Barkla
  za odkrycie charakterystycznego promieniowania rentgenowskiego pierwiastków

 nie przyznano

 Sir William Henry Bragg
 William Lawrence Bragg
  za zasługi w badaniu struktury krystalicznej za pomocą promieni Roentgena

 Max von Laue
  za odkrycie dyfrakcji promieni Roentgena na kryształach

 Heike Kamerlingh-Onnes
  za badanie własności materii w niskich temperaturach, które to badania doprowadziły, interalia, do wytworzenia ciekłego helu

 Nils Gustaf Dalén
  za wymyślenie automatycznych regulatorów przeznaczonych, w połączeniu z zasobnikami gazu, do zasilania światłem latarni morskich i pław świetlnych

 Wilhelm Wien
  za odkrycia dotyczące praw rządzących promieniowaniem cieplnym

 Johannes Diderik van der Waals
  za pracę nad równaniem stanu gazów rzeczywistych i cieczy

 Guglielmo Marconi
 Carl Ferdinand Braun
  za wkład w rozwój telegrafii bezprzewodowej

 Gabriel Lippmann
  za metodę fotograficznego odtwarzania kolorów opartą na zjawisku interferencji

 Albert Abraham Michelson
  za zbudowanie niezwykle precyzyjnych przyrządów optycznych i pomiary metrologiczne przeprowadzone przy ich użyciu

 Sir Joseph John Thomson
  za teoretyczne i doświadczalne badania przewodnictwa elektrycznego w gazach

 Philipp Eduard Anton von Lenard
  za pracę dotyczącą promieni katodowych

 Lord Rayleigh (John William Strutt)
  za badanie gęstości większości znanych gazów i odkrycie argonu

 Antoine Henri Becquerel (1/2)
  za odkrycie promieniotwórczości naturalnej.
 Pierre Curie (1/4)
 Marie Curie (1/4)
  za wspólne badania zjawiska promieniotwórczości odkrytego przez profesora Henri Becquerela

 Hendrik Antoon Lorentz
 Pieter Zeeman
  za badania wpływu pola magnetycznego na zjawiska promieniowania

 Wilhelm Conrad Röntgen
  za odkrycie niezwykłych promieni, później nazwanych jego imieniem (promieni Roentgena)

Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-26 05:29:06