Czytaj więcej"/> Drukuj
br /> Mongolia, Mongol, Republika Mongolska, Mongol Uls – państwo będące republiką parlamentarną w Azji Środkowej.
Podział administracyjny: 21 ajmaków i 1 miasto wydzielone
Grupy etniczne: Mongołowie 85%, ludy tureckie (głównie Kazachowie) 7%, Tunguzi 4,6%, inni (w tym Chińczycy i Rosjanie) 3,4% (1998)
Religie: buddyzm tybetański (lamaizm) 96%, islam, szamanizm i chrześcijaństwo 4% (1998)

Ustrój polityczny

Rządząca w Mongolii postkomunistyczna Mongolska Partia Ludowo-Rewolucyjna została założona w 1921 roku, jako pierwsza partia polityczna w Mongolii. Główną opozycją jest partia demokratyczna, która straciła władzę po wyborach w 2000 roku.
Mongolia ma jednoizbowy parlament o 76 miejscach o nazwie Wielki Churał Państwowy. Głową parlamentu jest premier. Prezydent pełni rolę jedynie głowy państwa.

Geografia

Powierzchnia: Sąsiedzi (długość linii granicznej): Brak dostępu do morza.
Najniższy punkt: Hoh Nuur - 518 m n.p.m.
Najwyższy punkt: Nayramadlin Orgil (Huyten Orgil) 4 374 m n.p.m.
Geografia Mongolii

Historia

Najwcześniejsze informacje o dziejach Mongolii pochodzą z chińskich kronik. W IV wieku p.n.e. na terenach zamieszkanych przez mongolskich, tureckich i tunguskich koczowników powstało silne państwo Xiongnu, które przez wielu naukowców jest uznawane za państwo Hunów. Rozpadło się ono w I wieku p.n.e. w wyniku walk wewnętrznych i naporu chińskiej armii. Hunowie (jeśli to było ich państwo) powędrowali na zachód i kilka wieków później dotarli do Europy, przyczyniając się do upadku Rzymu. Południową część Xiongnu zagarnęły Chiny, a północną objęli we władanie tureccy i mongolscy koczownicy. Byli wśród nich między innymi Awarowie, którzy w VII wieku najechali Europę. W tym samym czasie mieszkańcy Mongolii uwolnili się spod chińskiej dominacji. W XI wieku władzę nad stepami przejął mongolski szczep Kitanów. Ich panowanie zakończyło się w 1125 roku, gdy podbił ich tunguski szczep Dżurdżenów, którego sprzymierzeńcem byli Tatarzy.

W roku 1206 niejaki Temudżyn został obrany chanem wszystkich Mongołów (Czyngis-chanem). Połączone siły tego ludu okazały się wielką potęgą i prowadzone przez swego chana podbiły północne Chiny i całą Azję Centralną sprowadzając do swojej stepowej stolicy Karakorum przebogate łupy. Następcy Temudżyna zagarnęli Ruś, dzisiejsze: Afganistan, Iran i Irak, resztę Chin oraz Tybet, tworząc tym samym największe państwo w historii świata. Rządzenie tak gigantycznym terytorium było niezmierne trudne, więc mongolskie imperium zostało podzielone około 1261 roku na trzy części. Mongolia znalazła się w jednej części z Chinami pod władzą mongolskiej dynastii Jüan. W roku 1264 władca tego państwa Kubilaj przeniósł stolicę z Karakorum do Chanbałyku (dzisiejszy Pekin). Władza Mongołów w Chinach zakończyła się w roku 1368, gdy w wyniku antymongolskiego powstania władzę w Chinach przejęła dynastia Ming. Pięć lat później chińskie wojska zrównały z ziemią Karakorum. Południowa część Mongolii (obecna Mongolia Wewnętrzna) stała się częścią Chin, a reszta kraju rozpadła się na mniejsze państwa, które sporadycznie się jednoczyły. W latach 1626-1636 Mongolię Wewnętrzną opanowali Mandżurowie. Mongolię Zewnętrzną opanowali 55 lat później, będąc już wtedy władcami całych Chin, ale jeszcze przez ponad pół wieku musieli zwalczać co rusz wybuchające rebelie.

W roku 1907 Rosja uznała Mongolię Zewnętrzną za swoją strefę wpływów. Cztery lata później wybuchła w Chinach rewolucja. Korzystając z zamętu Mongolia Zewnętrzna ogłosiła niepodległość, jednak została natychmiast zajęta przez Rosję. Po rosyjsko-chińskich negocjacjach Rosjanie przyznali w 1915 roku zajętej przez siebie części Mongolii autonomię. Gdy w Rosji wybuchła rewolucja komunistyczna do Mongolii wkroczyły wojska chińskie. Jednak w 1921 roku Armia Czerwona wyparła Chińczyków z Mongolii Zewnętrznej, która w tym samym roku proklamowała niepodległość i stała się drugim po ZSRR państwem komunistycznym. W 1924 uformowany został rząd mongolski uznawany przez inne kraje. Mimo formalnej niepodległości kraj pozostawał pod ścisłą kontrolą władz w Moskwie. Mongolia Wewnętrzna pozostała natomiast (i jest do dzisiaj) częścią Chin. W 1939 roku Mongolię zaatakowały z terytorium Mandżurii wojska japońskie. W ciągu kilku miesięcy połączone siły mongolsko-radzieckie pokonały Japończyków. Po wojnie Mongolia pozostawała przez cały czas państwem komunistycznym pod silnym wpływem ZSRR. Demokratyzacja państwa rozpoczęła się w 1990 roku, kiedy to Mongolia stała się republiką parlamentarną.

Gospodarka

Podstawą gospodarki mongolskiej są: węgiel brunatny, miedź i złoża molibdenu oraz fosforytów. Po latach całkowitego, sowieckiego interwencjonizmu państwowego proces transformacji systemowo-gospodarczej na kapitalizm napotyka pewne trudności. Gospodarka jest mocno scentralizowana: obecnie jest około 10 tysięcy prywatnych spółek, których działalność ogranicza się w przeważającej większości do Ułan Bator i okolic. Poza stolicą większość mieszkańców zajmuje się hodowlą i utrzymaniem stadnin koni, bydła, kóz i owiec. PKB na jednego mieszkańca wynosi 1 780 USD. Pomimo ciągłego wzrostu PKB, władze wciąż mają problem ze spłaceniem długu względem Rosji - 11 miliardów dolarów. W 1997 Mongolia dołączyła do Światowej Organizacji Handlu (WTO) i teraz eksportuje kaszmir i artykuły żywnościowe do Rosji, Chin i Japonii.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-26 17:33:33