Czytaj więcej"/> Drukuj
Cr - Mn - Fe
 
Mn
Tc  
 
 
Mangan -

Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.*Mangan, Mn, 25
Własności metalicznemetal przejściowy
Grupa, okres, blok7 , 4, d
Gęstość, twardość7470 kg/m3, 6
Kolorsrebrzystoszary
Własności atomowe
Masa atomowa54,938049 u
Promień atomowy (obl.)140 (161) pm
Promień kowalencyjny139 pm
Promień van der Waalsabd
Konfiguracja elektronowahref="Argon.html" title="Argon" >Ar3d54s2
e- na poziom energetyczny2, 8, 13, 2
Stopień utlenienia7, 6, 4, 2, 3
Własności kwasowe tlenkówsilnie kwasowe
Struktura krystalicznaregularna przestrzennie
centrowana
Własności fizyczne
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia1517 K
(1244 °C)
Temperatura wrzenia2235 K
(1962 °C)
Objętość molowa7,35×10-3 m3/mol
Ciepło parowania226 kJ/mol
Ciepło topnienia12,05 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej121 Pa (1517 K)
Prędkość dźwięku5150 m/s (293,15 K)
Pozostałe dane
Elektroujemność1,55 (Pauling)
1,60 (Allred)
Ciepło właściwe480 J/
Przewodność właściwa0,695×106 S/m
Przewodność cieplna7,82 W/
I Potencjał jonizacyjny717,3 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1509 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny3248 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny4940 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny6990 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny9220 kJ/mol
VII Potencjał jonizacyjny11500 kJ/mol
Najbardziej stabilne izotopy*
izotopwyst.o.p.rs.r.e.r. MeVp.r.
52Mn {syn.} 5,591 dni w.e. 4,712 52Cr
53Mn {syn.} 3,74×106 lat w.e. 0,597 53Cr
54Mn {syn.} 312,3 dni w.e. 1,377 54Cr
55Mn 100% stabilny izotop z 30 neutronami
56Mn {syn.} 2,579 godz. β- 3,696 56Fe
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu,
w.e.=wychwyt elektronu

Chemia > Pierwiastek chemiczny > H - He - Li - Be - B - C - N - O - F - Ne - Na - Mg - Al - Si - P - S - Cl - Ar - K - Ca - Sc - Ti - V - Cr - Mn - Fe - Co - Ni - Cu - Zn - Ga - Ge - As - Se - Br - Kr - Rb - Sr - Y - Zr - Nb - Mo - Tc - Ru - Rh - Pd - Ag - Cd - In - Sn - Sb - Te - I - Xe - Cs - Ba - La - Ce - Pr - Nd - Pm - Sm - Eu - Gd - Tb - Dy - Ho - Er - Tm - Yb - Lu - Hf - Ta - W - Re - Os - Ir - Pt - Au - Hg - Tl - Pb - Bi - Po - At - Rn - Fr - Ra - Ac - Th - Pa - U - Np - Pu - Am - Cm - Bk - Cf - Es - Fm - Md - No - Lr - Rf - Db - Sg - Bh - Hs - Mt - Ds - Rg - Uub - Uut - Uuq - Uup - Uuh - Uus - Uuo


Mangan (Mn, łac. manganium) to metal z VII grupy pobocznej. Posiada 15 izotopów z przedziału mas 49-62. Trwały jest tylko izotop 55, który stanowi niemal 100% składu izotopowego manganu występującego w naurze.
Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 950ppm w postaci rudy składającej się z mieszaniny kilkunastu rodzajów tlenków.
Ważniejsze minerały: brausztyn i manganit - Oba to mieszaniny różnych tlenków manganu.
Odkryty w roku 1774 przez J.G. Gahna.
Najbardziej znanym związkiem manganu jest nadmanganian potasu KMnO4, posiadający silne własności bakteriobójcze i grzybobójcze stosowany do odkażania wody i w walce z pasożytami skóry.
Znaczenie biologiczne: Mangan obecny jest w centrach reaktywności wielu enzymów i jest niezbędnym do życia mikroelementem. Jego minimalne, dzienne spożycie powinno wynosić ok. 1 mg. W dużych ilosciach sole manganu są toksyczne.
Metaliczny mangan jest twardym, srebrzystym i kruchym materiałem. Jest bardzo reaktywny, zapala się w powietrzu i reaguje z wodą tworząc wodorotlenek. Jego własności są zbliżone do metali alkalicznych. Mangan jest masowo stosowanym dodatkiem do stali obniżając jej temperaturę topnienia i poprawiając własności mechaniczne.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-11-28 00:37:36