Czytaj więcej"/> Drukuj
Mściwój I (Mszczuj, Mściwoj) Gdański (ur. ok. 1160, zm. 1 maja 1219 lub 1220), namiestnik (princeps) gdański, syn Sobiesława I z dynastii Sobiesławiców.
Po śmierci brata Sambora I około 1205 został mianowany, najprawdopodobniej przez ówczesnego księcia krakowskiego Władysława Laskonogiego, namiestnikiem gdańskim. Po wygaśnięciu około 1207 rodu Powałów, z którymi Mściwoj był spokrewniony po kądzieli, przeforsował swoje prawa do ziemi Wyszogrodzkiej.
W pierwszych latach XIII wieku król duński Waldemar II przejawiał dużą ekspansywność na tereny nadbałtyckie. Zdołał podporządkować sobie Pomorze zachodnie, a w 1210 podczas wyprawy do Prus, hołd lenny złożył mu Mściwoj. Zależność ta trwał krótko i skończyła się gdy Leszek Biały zdołał powrócić na tron krakowski w 1211. Już w maj 1212 Mściwoj wziął udział w wielkim zjeździe książąt polskich i episkopatu polskiego w Mąkolinie. Dokładne okoliczności i przyczyny złożenia przez Mściwoja hołdu lennego królowi duńskiemu nie są znane. Mogła być to próba przemienienia namiestnictwa gdańskiego w samodzielne i dziedziczne księstwo. W Danii Mściwoja tytułowano księciem polskim, a na dokumencie pochodzącym ze zjazdu w Mąkolinie figuruje z tytułem dux. Jednak na dokumencie wystawionym przez Mściwoja w około 1213, w którym potwierdza fundacje klasztoru żukowskiego tytułuje się już tylko jako princeps. Po jego śmierci rządy objął jego najstarszy syn Świętopełk, którego zobowiązał do uposażenia młodszych braci, gdy ci ukończą dwadzieścia lat.
Około 1190 pojął za żonę Zwinisławę (jej pochodzenie jest nie wyjaśnione, wskazuje się na 3 możliwości: mogła być córką lub siostrą namiestnika świeckiego Grzymisława, pochodzić z rodu namiestników sławieńskich lub z możnego rodu z okolic Gdańsk), ze związku tego urodziło się 9 dzieci (4 synów: Świętopełk, Warcisław I, Sambor II i Racibor).
Kontrowersje wokół imienia.
Etymologia tego imienia jest słowiańska, a ponieważ jego pisownia zachowała się w transkrypcji łacińskiej istnieją różne poglądy jak należy zrekonstruować jego pierwotne brzmienie. W źródłach imię to występuje w formie Mestivogius (spotykane są także formy skrócone: Mistiuy, Mistwi). Najstarszą rekonstrukcją imienia jest forma Mestwin (dzisiaj odrzucona). W literaturze spotyka się formę Mściuj (ewentualnie Mszczuj), obecnie uważa się że są to błędne rekonstrukcje formy Mściwuj oraz formę Mściwoj. Dwie ostatnie formy imienia tego władcy uważane są za prawdopodobne. Obserwowana tendencja w ówczesnej pisowni zastępowania o przez u może świadczyć, że forma Mściwoj może być formą pierwotną.
Władcy Pomorza gdańskiego z dynastii Sobiesławiców (z uwzględnieniem podziałów dzielnicowych).
Sobiesław
namiestnik pomorski
1155-1117/80
Sambor I Gdański
namiestnik pomorski
1117/80-1205
Mściwój I Gdański
namiestnik pomorski
1205-1219/20
Świętopełk II Wielki
namiestnik pomorski 1219/20-1227
ks. gdański 1227-1266
Warcisław II
ks. gdański
1266-1270
Mściwoj II Pomorski
ks. pomorski
1270-1294
Warcisław I
ks. świecko-
lubiszewski
1227-1227/33
Racibor
ks. białogardzki
1233-1262
Sambor II Tczewski
ks. lubiszewski (tczewski)
1233-1269
Mściwój II Pomorski
ks. świecki
1255-1270


Bibliografia.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-30 17:32:46