Czytaj więcej"/> Drukuj
Lotniskowiec -

Lotniskowce to klasa okrętów wojennych powstała w okresie I wojny światowej, mająca jako główne zadanie transport samolotów i ich bojowe użycie z pokładu startowego. W chwili obecnej tylko dziewięć państw posiada lotniskowce: Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja, Indie, Rosja, Hiszpania, Brazylia, Włochy oraz Tajlandia. Lotniskowiec porusza się wraz z tzw. grupą uderzeniową, składająca się z, fregat, niszczycieli, okrętów podwodnych. Grupa taka jest w stanie samodzielnie prowadzić działania wojenne na ogromnym obszarze.

Historia lotniskowców

Pierwsze lotniskowce powstawały zazwyczaj jako jednostki przebudowywane z krążowników, jak np. brytyjski "Furious", czy statków handlowych, jak amerykański “Langley” czy japoński “Hosho”. Cechą nowatorską odróżniającą lotniskowce od wszystkich okrętów w tamtym czasie była rezygnacja z dział, uważanych wówczas za podstawową siłę w starciach na morzach i postawienie na samoloty jako główną siłę.
Początkowo lotniskowce nie zdobyły uznania i uważane były za okręty co najwyżej pomocnicze wobec pancerników i używane do rozpoznania. Przyczyną takiego podejścia była niska sprawność ówczesnych samolotów. Stan ten trwał aż do początków II wojny światowej. Dopiero atak na Pearl Harbor dokonany przez japońskie lotnictwo pokładowe, a potem zatopienie dwóch brytyjskich pancerników “Prince of Wales” i “Repulse”, przez lotnictwo japońskie w bitwie pod Kuantan zaczęło zmieniać sytuację.
Wojna na Pacyfiku, ze względu na ogromne odległości, wykreowała samolot i lotniskowiec na główną siłę uderzeniową floty. Lotniskowce i ich samoloty, na tamtym obszarze, były w stanie dokonać daleko większej “projekcji siły” i na dalszy dystans niż pancerniki i ich działa. Bitwy: na Morzu Koralowym i pod Midway ostatecznie ustaliły prymat lotniskowca jako głównej siły uderzeniowej we flocie.
W trakcie II wojny światowej ustalił się podział na lotniskowce uderzeniowe, zwane też ciężkimi, służące jako główna siła, lotniskowce średniej wielkości służące do wspierania głównych sił. Trzecią grupą były lotniskowce eskortowe zwane też pomocniczymi i konwojowymi, w ich budowie specjalizowały się floty amerykańska i brytyjska. Podstawowymi zadaniami tej grupy okrętów była eskorta konwojów i zespołów okrętów nawodnych oraz zwalczanie okrętów podwodnych.
Obecnie ten podział jest nieaktualny i funkcjonuje inny. Według obecnych kryteriów dzieli się lotniskowce na uderzeniowe, najczęściej z napędem atomowym, lotniskowce średniej wielkości i śmigłowcowce przeznaczone głównie do przenoszenia śmigłowców i grup szturmowych.

Budowa

Pokład lotniskowca jest ściśle rozplanowany i podzielony, znajduje się na nim od dwóch do czterech podnośników, używanych do wynoszenia samolotów z hangarów znajdujących się pod pokładem. Na końcu pokładu w rejonie dziobowym też często znajdują się katapulty używane do przyspieszania startu samolotów, nie wszystkie jednak lotniskowce ją mają, nawet w obecnych czasach. W okresie II wojny światowej lotniskowce japońskie nie posiadały katapult gdyż segmentowa konstrukcja okrętu, przypominająca składanie okrętu z niejako modułów, uniemożliwiała ich zabudowę. W obecnych czasach nie stosuje się katapult na śmigłowcowcach - do startu śmigłowców nie są potrzebne, a samoloty na tych okrętach stacjonujące są zazwyczaj samolotami pionowego startu i lądowania.
Na drugim końcu okrętu znajduje się urządzenie o nazwie aerofinisherem. Jest to system stalowych lin, unoszących się i opuszczających. Samolot lądujący na pokładzie przed operacją wypuszcza hak, którym w momencie zetknięcia się z pokładem zaczepia o te liny i jest wyhamowywany na bardzo krótkim odcinku.
Poniżej pokładu znajduje się hangar, w którym trzymane są i obsługiwane samoloty. Hangar może mieć jeden poziom tak jak na małych lotniskowcach lub, częściej, jest dwupoziomowy. Od wielkości hangaru zależy to ile maszyn jest w stanie zabrać okręt. Lotniskowce z okresu II wojny światowej zabierały w morze od kilkunastu samolotów w przypadku eskortowych do nawet około stu w przypadku największych okrętów.
Lotniskowiec -

Na jednej z burt znajduje się mała nadbudówka – wysepka, na której znajdują się centrum dowodzenia i inne ważne dla okrętu miejsca. Były lotniskowce budowane bez wysepki – wówczas centrum dowodzenia znajdowało się pod pokładem.
Lotniskowce mają różną wyporność w zależności od klasy i przeznaczenia, uzbrojenie tak samo jest zmienne. Na przykład lekki lotniskowiec japoński “Hosho”, przebudowany ze statku towarowego, miał wyporność standardową 7410 ton, pełną 10000 ton i zabierał w morze kilkanaście maszyn, w późniejszym okresie 8 samolotów używanych do zwalczania okrętów podwodnych. Przebudowany z okrętu liniowego, “Kaga” miał wyporność standardową 38200 i pełną 43650 ton, zabierał w morze początkowo 81 maszyn potem liczba ta spadła do 66. Zbudowany w latach trzydziestych od podstaw jako okręt lotniczy “Yorktown” miał wyporność standardową 19800 ton i pełną 25400, i zabierał w morze do 90 samolotów. Obecnie budowane okręty są jeszcze większe, amerykańskie lotniskowce uderzeniowe o napędzie atomowym typu “Nimitz” mają wyporność standardową 82320 ton i pełną przekraczającą 92000 ton, cztery podnośniki, cztery katapulty i ponad 90 samolotów i śmigłowców, załogę stanowi 5200 ludzi (razem z personelem lotniczym).

Uzbrojenie

Uzbrojenie lotniskowców jest zmienne, ma jednak jedną wspólną cechę – składa się na nie tylko i wyłącznie uzbrojenie przeciwlotnicze przeznaczone do obrony własnej w wypadku ataku powietrznego. Poza kilkoma próbami uzbrajania pierwszych okrętów w działa o kalibrze 203 mm, wynikających z chęci posiadania większej ilości okrętów artyleryjskich, nie stosowano dział o kalibrze większym niż 152 mm. Zazwyczaj na artylerię przeciwlotniczą składało się 8-16 dział większego kalibru (102–130 mm) stanowiących ciężką obronę i kilkunastu, do nawet 60, działek małego kalibru (20–40 mm). Obecnie budowane okręty posiadają kilka wyrzutni rakiet przeciwlotniczych i 2 do 5 zestawów szybkostrzelnych działek używanych do niszczenia pocisków manewrujących w bezpośredniej bliskości okrętu.
Opancerzenie nie występowało na każdym okręcie, tylko na większych jednostkach i jest to cienki pancerz ochraniający żywotne miejsca okrętu takie jak maszynownia i magazyny paliwa i broni. Grubość opancerzenia nie przekraczała w zasadzie 200 mm, obecnie stosuje się wysoko wytrzymałe pancerze kevlarowe i kompozytowe o grubości około 70 mm.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-23 01:39:18