Czytaj więcej"/> Drukuj
Ligatura - czcionka lub font, w których oczko (obraz) zawiera dwie (co najmniej) połączone litery w postaci jednego wspólnego, nowego znaku, np. w połączeniu liter "fi", gdy kropka z litery "i" stanowi jednocześnie kulkę na końcu litery "f". Innym przykładem tak zbudowanego znaku są litery "f" i "l" stojące na wspólnym szeryfie (w tym wypadku stopce).

Ligatury są specjalnie tworzonymi znakami pisarskimi dla najczęściej występujących w wyrazach grup liter zawierających znaki o kolidującym z sobą rysunku. Język każdego narodu ma inne pary znaków, które występują najczęściej i dlatego ligatury są elementem charakterystycznym każdego z języków. W ogólnodostępnych fontach normą są ligatury języka angielskiego "fi", "fl", "ff". Niektóre polskie fonty mają bardzo ładnie wyglądające ligatury "łł" w postaci wspólnego łuku nad obiema literami. Ligaturą jest również znak "&", który powstał przez połączenie liter słowa et (łac. i).
Z ligatur korzysta się niestety coraz rzadziej i można powiedzieć, że są one obecnie cechą publikacji o najwyższym poziomie edytorskim. Zresztą wiedza o ligaturach może przydać się nawet w najbardziej niespodziewanych momentach, np. gdy program typu OCR spyta nas, czy znak, którego nie może rozpoznać, nie jest przypadkiem ligaturą. Program taki może nawet zaproponować nam dodanie do słownika rozpoznawanych znaków własnych ligatur - będą to w tym przypadku po prostu nowe zbitki literowe i nie należy się ich bać, ponieważ taki program będzie je widział jako ligatury tylko na swoje wewnętrzne potrzeby, a w pliku wynikowym zobaczymy z powrotem pary dwu zwykłych znaków. Tak więc ligatura ligaturze nierówna, a my mamy kolejny przykład wieloznaczności pojęć w terminologii komputerowej.

Ligatury w piśmie odręcznym

Ligatury liczniej występują w starym piśmie odręcznym. W głagolicy znanych jest wieleset ligatur. Często układem nawiązują do wyrazu obrazowanego. Odczytywanie starych ligatur to domena paleografii.
Benedykt Chmielowski nie raz wzmiankuje, "że księgi ich, charakterów czarownickich pełne, spalić kazał", czy "niejakie pisma, charaktery, figury rysując", czy wreszcie "żadnego nie miał żołnierza, który by na szyi takich nie miał karteluszów, charakterów zabobonnych, jako się pokazało przy rewizyi trupów".
Złożone ligatury wyklęto z pism jako niezrozumiałe. Wyszły z użycia, pozostały zaś inicjały, także czasami z kilku początkowych liter, jako znaki nagrobne i w księgach religijnych.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-01 06:07:14