Czytaj więcej"/> Drukuj
Liczba podwójna to występująca w niektórych językach kategoria gramatyczna, dzięki której rzeczowniki oznaczające dwa przedmioty lub dwie osoby przyjmowały odrębną formę (por. dwie niewieście 'dwie niewiasty', dwa kmiecia 'dwaj kmiecie') - w przeciwieństwie do form rzeczowników występujących w liczbach: pojedynczej i mnogiej. Rzeczowniki występujące w języku polskim w liczbie podwójnej miały trzy formy przypadkowe (np. dwa kmiecia, dwu kmieciu, dwoma kmiecioma).
Występuje współcześnie m.in. w języku litewskim, słoweńskim i arabskim.
Liczbę podwójną zawierał język praindoeuropejski. Większość współczesnych języków indoeuropejskich utraciła liczbę podwójną. W języku polskim zanikała ona od XV w., do naszych czasów przetrwały tylko jej ślady.

Ślady liczby podwójnej we współczesnym języku polskim

Niektóre rzeczowniki (np. oczy, uszy, ręce) oraz liczebnik dwa do dziś zachowały kilka form liczby podwójnej, rozumianej jako specjalne formy liczby mnogiej albo nawet liczby pojedynczej (np. w ręku).
Mianownik liczebników 20 i 200 to dwa plus liczba podwójna od odpowiednio dziesięć (dzieścia, porównaj trzy dzieści), i sto (ście, porównaj trzy sta).
Innym reliktem liczby podwójnej są formy typu chodźta, chodźwa, róbta, robita itp. Słowo róbta pierwotnie znaczyło "(wy dwaj) róbcie".
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-02-22 19:39:51