Czytaj więcej"/> Drukuj
Dziwnow_Swinoujscie_Wladyslawowo_15_sie_04.jpg|400px|right|thumb|
Ostatnie MOR-ki w porcie na Oksywiu.
Od lewej: Dziwnów, Świnoujście i Władysławowo.
15 sierpnia 2004r.

Kutry rakietowe są to małe, szybkie okręty wojenne, których zadaniem jest atakować pojedyncze okręty nawodne, inne statki oraz ich zespoły, przy pomocy artylerii rakietowej.
Powstanie okrętów tej klasy wywodzi się od koncepcji tzw. kutrów Makarowa, czyli inaczej kutrów torpedowych, które powstały pod koniec XIX, a największy ich rozwój nastąpił w okresie Wojen Światowych. Schyłek swojego istnienia na arenie morskich działań wojennych kutry torpedowe, znane także jako ścigacze osiągnęły na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku. Pomysł tych jednostek związany był z rozwojem uzbrojenia torpedowego, a polegał na budowie małych, ale bardzo szybkich okrętów zdolnych przenosić 2-4 torpedy, wykonywać nimi szybkie ataki i w równie szybkim czasie oddalić się z pola walki. Prócz torped nie posiadały one praktycznie żadnego uzbrojenia, jedynie słabe do obrony przed lotnictwem. Kutry te miały długość ok. 20 metrów, wyporność do 150 ton, a osiągana przez nie prędkość wynosiła ok. 50 węzłów.
Kutry torpedowe zaczęły tracić na znaczeniu przez rozwój techniki rakietowej i wyłonienie się kierowanych pocisków rakietowych klasy surface - surface, czyli woda - woda w latach sześćdziesiątych XX wieku. Rakiety były szybsze, lepiej naprowadzane i miały większy zasięg niż torpedy, co przekładało się na skuteczność stosowania tej broni. Właśnie wtedy pojawiły się pierwsze kutry torpedowe. Jednakże oprócz zmiany rodzaju głównego uzbrojenia nie nastąpiła znacząca zmiana w koncepcji wykorzystania tego typu okrętów. Nadal miały za zadanie jedynie wykonać atak i uciec, lecz mogły to czynić ze znacznie większych odległości. Na zastosowanie rakiet przeciwokrętowych potrzeba było więcej miejsca niż na torpedy w związku, z czym kutry torpedowe trochę "urosły", zazwyczaj do ok. 30 metrów, wyporność zwiększyła się do ok. 250-350. Prędkość pozostała w granicach 40 węzłów, a autonomiczność mieści się w ok. 5-7 dniach. Poza tym montuje się więcej jednostek ognia niż na kutrach torpedowych. Kutry rakietowe mają 4-8 wyrzutnii rakiet, dwa, rzadziej jedno działo do samoobrony kalibru ok. 30-57 mm., nie posiadają jednak rakiet przeciwlotniczych ani broni do walki z okrętami podwodnymi. Od czasu wprowadzenia konfiguracja ta nie uległa praktycznie żadnym istotnym zmianom. Okres największego rozwoju i masowej budowy kutrów rakietowych to lata siedemdziesiąte XX wieku. Obecnie odchodzi się od budowania kutrów rakietowych przez znaczny rozwój sił napadu powietrznego i podwodnego, kutry rakietowe zastępuje się je trochę większymi, uniwersalnymi korwetami rakietowymi zdolnymi do walki zarówno z obiektami na wodzie, pod wodą i w powietrzu.
Kutrami rakietowymi często nazywa się małe korwety rakietowe, szczególnie starsze i nieposiadające uzbrojenia przeciw okrętom podwodnym. Jednakże cechą odróżniającą te dwa typy jest silniejsze uzbrojenie artyleryjskie korwet rakietowych i zastosowanie na nich rakiet przeciwlotniczych, choćby bardzo bliskiego zasięgu. Korwety rakietowe są także większe pod względem długości i wyporności.
Uzbrojenie rakietowe to zazwyczaj pociski francuskie Exocet MM.40 lub rosyjskie P-21 i P-22. Stosowana artyleria pokładowa to np. małego kalibru rosyjska Ak-630M 30 mm lub średniego szwedzka Bofors Mk. 2 57 mm.
Najpopularniejsze i najbardziej rozpowszechnione kutry rakietowe to rosyjskie jednostki projektu 205, typu Osa I i Osa-II.
Polska Marynarka Wojenna kończy wycofywanie z linii posiadanych kutrów rakietowych projektu 205. Wcielano je partiami w latach 1964-1975. Od 1984 są one stopiowo wycofywane. Ostatni raz opuściło banderę wojenną już dziesięć okrętów. W służbie pozostały jeszcze trzy, również przekazano w 1989 i 1990 Morskiemu Oddziałowi Straży Granicznej, lecz także już stamtąd w 1995 je wycofano.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-23 01:38:27