Czytaj więcej"/> Drukuj
Królewiec -
Kaliningrad (ros. Калининград , od 4 czerwca 1946; wcześniej - niem. Königsberg, łac. Regiomontium, lit. Karaliaučius, pol. od XVI w. Królewiec, do XVI w. także Królówgród) - miasto w Rosji u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii; stolica Obwodu kaliningradzkiego - eksklawy Unii Europejskiej, graniczącej z Polską i Litwą. Liczba ludności Kaliningradu - 434,7 tys. (2004).

Historia

Miasto założone w 1255 przez Krzyżaków na cześć czeskiego króla Przemysła Ottokara II, który stanął na czele wojsk krzyżackich podczas ich kolejnej wyprawy przeciwko Prusom. Krzyżacy postawili tu zamek, a w 1256 nazywano go zamek Królewska Góra w Sambii (castrum de Coningsberg in Zambia), po łacinie - Mons Regius (później Regiomontium).
Miasto weszło w skład państwa Krzyżackiego, stając się stolicą diecezji sambijskiej, jednej z czterech diecezji na obszarze Prus. Zakon ostatecznie podbił Prusów w 1273 r. i przystąpił wtedy do rozbudowy miasta. Było to możliwe także z powodu przekazania zakonowi przez biskupa sambijskiego Henryka von Stritberga swojej części miasta. W 1312 zamek królewiecki stał się rezydencją wielkiego marszałka zakonu. Na przełomie XIII i XIV wieku kapituła sambijska wybudowała nowy kościół katedralny pod wezwaniem św. Wojciecha.
Rozwój osady zmusił zakon do podniesienia zamkowego osiedla wokół młyna do rangi miasta. 27 maja 1300 nadano prawa miejskie Nowemu Miastu (Nova Civitas), które jednak z czasem przejęło nazwę od pobliskiej wsi Lipnik. W 1478 Niemcy po raz pierwszy zapisali ją jako Löbenick, następnie mówiono Löbenicht i od tych nazw powstała druga wersja polska - Lewenik. W 1322 zakon przyznał kapitule wschodnią część wyspy Knipawa pod warunkiem wybudowania mostu na Pregole. Właśnie tutaj biskup rozpoczął budowę nowej katedry. W 1327 wielki mistrz Werner von Orseln nadał Knipawie przywileje miejskie. Miasto miało się nazywać Vogtswerder (wyspa wójta); pisano też Pregelmünde (Pregołoujście), ale zwyciężyła nazwa pierwotna - Knipawa (Kneiphof). Stare Miasto i Knipawa należały do Hanzy, a od 1440 do Związku Pruskiego. Podczas wojny trzynastoletniej od 1457 r. Królewiec stał się siedzibą wielkiego mistrza krzyżackiego.
Królewiec -

Po sekularyzacji Zakonu Krzyżackiego w 1525 miasto stało się stolicą Prus Książęcych, zależnych od króla polskiego jako lenno. Wkrótce rozpoczęła się w Prusach wojna religijna, w wyniku ktorej religią panującą w państwie było chrześcijaństwo reformowane. W 1542 książę Albrecht Hohenzollern tworzy w Knipawie szkołę partykularną, w której mieli przygotowywać się kandydaci do studiów uniwersyteckich. Szkoła w 1544 została przekształcona w Pedagogium, które istniało do 1617 r. Na prośbę Albrechta Zygmunt August w 1560 obdarzył uniwersytet w Królewcu takimi samymi przywilejami jakie posiadała Akademia Krakowska. Dzięki staraniom króla Zygmunta III i biskupa warmińskiego Szymona Rudnickiego (który nosił także tytuł biskupa sambijskiego) w latach 1614-1616 w Królewcu wzniesiono kościół katolicki, jednak na skutek protestów pobliskiej ewangelickiej gminy litewskiej, nie pozwolono wybudować wieży ani zawiesić dużego dzwonu.
W 1618 Prusy Książęce przeszły pod władzę elektorów Brandenburgii, a w 1657 uzyskały pełną niezależność od Rzeczpospolitej. W 1701 elektor Brandenburgii koronował się w Królewcu na króla Prus jako Fryderyk I. Koronacja odbyła się w Prusach, gdyż nie były one częścią składową Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, tak więc tytuł króla w Prusach był łatwiejszy do zaakceptowania dla cesarza. W wyniku koronacji ziemie pod władzą elektorów brandenburskich stały się częścią nowego Królestwa Prus. Królewiec był tylko miejscem koronacji, stolica państwa pozostała w Berlinie. Jednak dzięki tej koronacji miasto zyskało ogromne symboliczne znaczenie jako kolebka zjednoczonych Niemiec.
Królewiec -

Fryderyk Wilhelm I wydał 13 czerwca 1724 r. reglament ratuszowy, który scalał trzy miasta: Stare Miasto, Knipawę i Lipnik w jedno miasto Królewiec, którego oficjalna nazwa brzmiała odtąd: Królewsko-Pruskie Stołeczne i Rezydencjonalne Miasto Królewiec (niem. Königlich Preussische Haupt- und Rezidenzstadt Königsberg). Miasto otrzymało też nowy herb - z herbu Starego Miasta wzięto biały krzyż i koronę (na środku), herb Lipawy po prawej - korona miedzy dwoma gwiazdami, po lewej herb Knipawy - korona wśród dwóch myśliwskich rogów. Wszystkie wizerunki łączył pruski orzeł w koronie książęcej na głowie i koroną królewską z inicjałami FW (Fryderyk Wilhelm) na piersi. Herbem tym posługiwano się tylko na pieczęci miejskiej i dopiero w 1906 stał się on oficjalnym herbem miasta Królewiec. W 1757 wybuchła wojna nazwana siedmioletnią. Zgodnie z porozumieniem między Austrią a Rosją carowa Elżbieta wydała 31 grudnia 1757 ukaz, na mocy którego wcieliła Królewiec do Rosjii. Rosjanie opuścili miasto w marcu 1763.
W 1871 miasto stało się częścią Rzeszy. 9 kwietnia 1945, po krwawym oblężeniu, miasto zostało zdobyte przez Armię Czerwoną. Po wojnie, w wyniku postanowień poczdamskich, miasto jak i całe Prusy Wschodnie zostało odebrane Niemcom. Królewiec wcielono do ZSRR, a po 1991 stał się częścią Rosji. W 1946 miasto przemianowano na Kalinigrad na część jednego z przywódców ZSRR Michaiła Kalinina.

Bibliografia

Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-20 13:20:50