Czytaj więcej"/> Drukuj
Karlsruhe - miasto w południowo-zachodnich Niemczech (Badenia-Wirtembergia), na Nizinie Górnoreńskiej, nad rzekami Alb i Pfinz (dopływy Renu).
Karlsruhe -

Historia

Nazwa miasta pochodzi od imienia margrabiego Badenii, Karola Wilhelma von Baden-Durlach, który założył je w 1715 w lesie Hardt. W latach 1724-1918 było miastem rezydencjonalnym władców Badenii, którzy wcześniej mieli siedzibę w pobliskim Durlach. Całkowicie sztuczna lokacja miała na początku problemy z przyciągnięciem planowanej liczby osadników, wprowadzono zatem ulgi podatkowe dla nowych mieszkańców. W 1745 Karlsruhe uzyskało prawa miejskie. Do 1952 było stolicą Badenii, zjednoczonej wówczas ostatecznie z Wirtembergią.
Po 1801 nastąpiło pierwsze rozszerzenie miasta na południe i wytyczenie nowego rynku. Ekspansja terytorialna Badenii i podniesienie do rangi wielkiego księstwa na pocz. XIX w., a także powstanie od 1844 węzła kolejowego dały podstawy do szybkiego rozwoju miasta. Zbudowano port rzeczny i pierwszy stały most na Renie. Powstają cztery duże przedmieścia (Miasto Wschodnie, Południowe, Południowo-Zachodnie i Zachodnie), a dwa sąsiednie miasta zostają przyłączone: Mühlburg na zachodzie w 1885 i Durlach na wschodzie w 1939. Po reformie administracyjnej w 1972 zostaje wchłonięte także miasto Grötzingen. Silny rozwój zabudowy wymusza w 1913 przebudowę linii kolejowych i przeniesienie dworca o około 2 km na południe. Już w wieku XIX Karlsruhe jest znaczącym w Europie ośrodkiem naukowym, swoje pionierskie badania nad falami elektromagnetycznymi prowadził tu Heinrich Hertz. Znany jest też wynalazca prymitywnego roweru oraz drezyny kolejowej Karl Drais Freiherr von Sauerbronn. W początku XIX w. w Karlsruhe zbiera się pierwszy współczesny parlament w Niemczech. Wiosna ludów 1848 i rewolucja 1918 mają stosunkowo łagodny przebieg. Po I wojnie światowej na skutek utraty Alzacji przez Niemcy miasto podupada gospodarczo. W II wojnie światowej silnie zniszczone przez nocne bombardowania alianckie, ze wglądu na charakterystyczny rzut stanowiło łatwy cel i punkt orientacyjny dla lotnictwa. Szczególnie ucierpiało zabytkowe centrum miasta.
Po wojnie misto znalazło się w amerykańskiej strefie okupacyjnej. Szybko przystąpiono do odbudowy. Nastąpił znaczny rozwój gospodarczy miasta. Powojenny przyrost liczby mieszkańców wynosi około 100 tys. i jest związany także z napływem uchodźców, głównie ze Śląska. Powstają dzielnice Waldstadt i Oberreut. Do 1990 w mieście znajdował się duży garnizon amerykański z lotniskiem wojskowym. Dawne osiedle amerykańskie przekształcono następnie w dzielnicę Nordstadt. W latach 70. akcje terrorystyczne Rote Armee Fraktion.

Gospodarka

Duży ośrodek przemysłowy. Występuje przemysł maszynowy, metalowy, środków transportu, precyzyjny, elektrotechniczny i elektroniczny (Siemens, Bosch), chemiczny (w tym farmaceutyczny – Pfitzer), poligraficzny, odzieżowy i spożywczy. W ostatnich latach następuje rozwój firm informatycznych. Znajduje się tutaj rafineria ropy naftowej (rurociągi Genua–Karlsruhe i Ingolstadt–Karlsruhe).
Ważny port śródlądowy (przeładunek 10,3 mln t — 1988). Węzeł drogowy z trójkątem autostrad i najdalej w górę rzeki połozonym niemieckim mostem na Renie. Duży węzeł kolejowy z dworcem towarowym. Rozwinięta i pierwsza na świecie sieć dwusystemowego tramwaju regionalnego AVG z liniami m.in. do Pforzheim, Baden-Baden, Freudenstadt i Heilbronn. Miasto posiada centrum kongresowe i tereny targowe.

Polityka i kultura

r.
Karlsruhe jest siedzibą niektórych centralnych instytucji Niemiec (między innymi Sądu Najwyższego i Federalnego Trybunału Konstytucyjnego), również wielu organizacji handlowych i banków. Stanowi stolicę jednego z czterech okręgów rządowych Badenii-Wirtembergii. Do lat 90. XX w. ośrodek badań nad energią jądrową. Znajduje się tutaj uniwersytet (założony w 1825 - najstarsza niemiecka uczelnia o profilu technicznym), oraz szkoły wyższe: pedagogiczna, techniczna, administracyjno-ekonomiczna, muzyczna, sztuk pięknych (z bogatą galerią malarstwa europejskiego), projektowania i mediów, a także wiele instytutów naukowo-badawczych.
Karlsruhe -
(Zamek) w Karlsruhe
Karlsruhe -

Ośrodek turystyczny. Znajdują się tutaj muzea, teatry, oraz ogrody: botaniczny i zoologiczny. Biblioteki: miejska i krajowa o rozbudowanym księgozbiorze. Duży zespół parkowo-leśny na północy miasta.

Zabytki architektury i inne ważniejsze obiekty

Znane osoby związane z Karlsruhe

(lista chronologiczna)
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-09-23 11:45:32