Czytaj więcej"/> Drukuj
Jezuici, pełna nazwa Societas Jesu (SJ) - Towarzystwo Jezusowe (TJ) jest to zakon męski kościoła rzymskokatolickiego.
Zakon Jezuitów założony w 1534 roku przez grupę baskijskich studentów studiujących na Sorbonie z Ignacym Loyolą na czele.
Zakon powstał na fali kontrreformacji, z jednej strony jako reakcja na rozkład dyscypliny samego Kościoła, który w owym czasie nie posiadał struktur zdolnych nadążać za współczesnością, a z drugiej jako próba zorganizowanego oporu przeciw reformacji.
Od samego początku podstawowymi zasadami Jezuitów, odróżniającymi go od innych zakonów, były: Na czele Towarzystwa stoi generał (zwany też dawniej "czarnym papieżem"), wybierany dożywotnio i mający prawo do jednoosobowego kierowania ogólnym kierunkiem rozwoju zakonu i rozstrzygania wszelkich sporów wewnętrznych. Zakon jest podzielony na "prowincje", które w przypadku większości krajów obejmują cały ich obszar, a w niektórych występuje po kilka z nich. Na czele prowincji stoi "prowincjał", któremu już bezpośrednio podlegają wszyscy szeregowi zakonnicy. Prowincjałów powołuje bezpośrednio generał, zaś generała wybiera osobiście papież.
Jezuici w ciągu pierwszych czterech wieków swojej działalności koncentrowali się na walce ideologicznej (i nie tylko) z Reformacją, organizowaniu powszechnej edukacji na wszystkich szczeblach oraz pracy misyjnej w nowo powstających koloniach w Ameryce i Azji.
Jezuici w wielu państwach Europy (m.in. Hiszpania, Włochy, Polska) praktycznie stworzyli od podstaw nieistniejący wcześniej system powszechnego szkolnictwa podstawowego i średniego i w pełni go kontrolowali aż do likwidacji zakonu w 1773 roku.
Działając w środowisku elit politycznych Francji, Portugalii i Hiszpanii pozyskali bardzo silny wpływ na kierunek rządów, wykorzystując czasami te wpływy do osłabiania konkurencyjnych zakonów, zwłaszcza Dominikanów, którzy wcześniej zajmowali analogiczne miejsce w strukturach władzy.
Działalność misyjna Jezuitów w Ameryce Południowej, która doprowadziła do powstania konkurencyjnych do świeckich struktur państwowych, spowodowała ostre konflikty Jezuitów z lokalnymi władzami. Jezuici stosowali tu taktykę wkraczania na dziewicze tereny i prowadzenia tam działalności misyjnej przed przybyciem wojsk hiszpańskich, a następnie obronę autochtonicznej ludności przez skrajnym wyzyskiem. W końcu jednak Papież Urban III zabronił im tej działalności.
Rosnąca potęga zakonu Jezuitów, wpływ na wychowanie młodzieży z wyższych sfer, prześladowanie jansenizmu we Francji, spowodowały usunięcie ich z kilku krajów w drugiej połowie XVIII wieku.
1773 papież pod wpływem Burbonów zniósł oficjalnie Towarzystwo Jezusowe we wszystkich krajach. W momencie kasaty Jezuici liczyli 24 tysiące członków.
Caryca Katarzyna II, demonstrując swą niezależność pozwoliła garstce jezuitów pozostać na Litwie.
Po rewolucji francuskiej i upadku Napoleona w 1814 roku papież przywrócił zakon do istnienia, zmieniając jednak znacznie jego statut i poddając go bardzo rygorystycznej kontroli zwykłej hierarchii kościelnej. Zakon dość długo był tylko własnym cieniem i nie odgrywał takiej roli, jak przed kasatą. Jego prawdziwy renesans nastąpił dopiero po II wojnie światowej, a szczególnie po Soborze Watykańskim II, który przywrócił mu dawne prawo do organizowania systemów edukacji i gromadzenia środków na działalność charytatywną.
Obecnie Jezuici są ponownie jednym z najbardziej wpływowych i licznych zakonów w Kościele katolickim. Liczbę ich członków szacuje się na około 20 tys. Działają obecnie w ponad 114 krajach świata; posiadają własne uniwersytety, obserwatoria astronomiczne, instytuty geofizyczne, radiostacje, czasopisma, kilka szpitali, liczne szkoły średnie i podstawowe, rozgłośnie radiowe i telewizyjne.
------
Cel uświęca środki - zdanie, którym jezuici uzasadniali swoją giętką taktykę.
Ad maiorem Dei gloriam - na większą chwałę Bożą - dewiza św. Ignacego Loyoli
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-11-27 01:33:11