Czytaj więcej"/> Drukuj
{{Język| kolor=0000ff| barwa=ffffff| nazwa oryginalna=Slovenčina| kraj, region1=Słowacja, Czechy i inne| liczba=6 milionów| pozycja=(poza pierwszą 100.)| rodzina=Języki indoeuropejskie
*Języki słowiańskie
**Języki zachodniosłowiańskie
***Język słowacki| rodzaj=łaciński| kraj, region2=Słowacja, jeden z urzędowych w Unii Europejskiej| agencja=?| iso1=sk| iso2=slo/slk| sil=SLO| kod=sk| przymiotnik=Słowacka| język=Słowacki|przymiotnik2=słowackiego }}
Język słowacki należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób - przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest językiem urzędowym. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. Język słowacki może być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.
Język słowacki jest bardzo blisko spokrewniony z językiem czeskim. Dialekty słowackie znacznie różnią się między sobą, w ich obrębie wyróżnia się 3 zespoły: Współczesny słowacki język literacki powstał w połowie XIX wieku. Do jego zapisu stosuje się zmodyfikowany alfabet łaciński, który składa się z 40 liter : a á ä b c č d ď e f g h i í j k l ĺ ľ m n ň o ó ô p r ŕ s š t ť u ú v x y ý z ž. Używa się trzech dwuznaków: dz dž ch.
Język słowacki zachował w fonetyce pewne elementy starego języka słowiańskiego, które w polskim już zanikły. Jednym z nich jest iloczas, tj. występowanie samogłosek długich i krótkich. Te pierwsze są w piśmie wyróżnione kreseczką umieszczoną nad literą. Dla przykładu, słowackie a wymawia się podobnie jak w języku polskim przy dosyć szybkim wypowiadaniu słów, natomiast á wymawia się długo, mniej więcej tak, jak polskie aa. Czasami iloczas przesądza o znaczeniu wyrazu, np. krik/krík ("krzyk/krzak"). Ponadto w języku słowackim głoski l i r mogą być zgłoskotwórcze, a wtedy funkcjonują w identyczny sposób, jak samogłoski, to znaczy może padać na nie akcent wyrazowy (np. w dwusylabowych wbrew pozorom słowach vlhký, štvrtok "wilgotny, czwartek") i posiadają iloczas (krótkie l, r i długie ĺ, ŕ). Ta właściwość umożliwia tworzenie zdań, w których nie ma ani jednej samogłoski, takich jak słynne, choć mało sensowne "strč prst skrz krk, srsť, krv" ("włóż palec przez szyję, sierść, krew"). Zanikła w języku słowackim samogłoska y, która jest już od wielu wieków wymawiana jak i (choć nadal zapisywana przy pomocy litery y). Istnieje natomiast rozróżnienie między dźwięcznym h a bezdźwięcznym ch (to pierwsze dla Polaków brzmi jak coś pomiędzy ch a g).
Akcent w języku słowackim jest dynamiczny i stały - zawsze pada na pierwszą sylabę wyrazu (również w słowach obcego pochodzenia).
Gramatyka języka słowackiego bardzo przypomina polską. Również jeśli chodzi o jej złożoność - podobnie jak w języku polskim rzeczowniki i czasowniki ze względu na typ odmiany dzieli się na kilkanaście grup. Rzeczownik odmienia się przez liczby (liczba pojedyncza i mnoga) oraz przypadki. Zazwyczaj przyjmuje się, że przypadków jest sześć, ponieważ nie rozdziela się mianownika i wołacza, które poza bardzo nielicznymi wyjątkami posiadają identyczne formy. W liczbie pojedynczej występują trzy rodzaje: męski, żeński i nijaki. W liczbie mnogiej to rozróżnienie zanika, a jego miejsce zajmuje inne: między formą żywotną a nieżywotną. W odmianie czasownika występują te same tryby (za wyjątkiem formy bezosobowej) i czasy co w języku polskim, jednak w nieco inny sposób tworzy się formy czasu przeszłego i trybu przypuszczającego - nie używa się tak jak w polskim ruchomych końcówek, lecz odpowiedniej osoby czasu teraźniejszego czasownika byť ("być"). Oto przykłady:
som = jestem
sme = jesteśmy
ste = jesteście
dal som = dałem
dala som = dałam
dali sme = daliśmy/dałyśmy
dali ste = daliście/dałyście
dal by som = dałbym
dala by som = dałabym
dali by sme = dalibyśmy/dałybyśmy
Wikipedia w języku słowackim: http://sk.wikipedia.org
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-11-28 00:44:18