Czytaj więcej"/> Drukuj
Język_portugalski -
{{Język| kolor=0000cc| barwa=ffffff| nazwa oryginalna=Português| kraj, region1=Portugalia, Brazylia, Angola, Mozambik i inne| liczba=205 milionów| pozycja=6.| rodzina=Języki indoeuropejskie
*Języki romańskie
**Języki zachodnioromańskie
***Język portugalski| rodzaj=łaciński| kraj, region2=Angola, Brazylia, Gwinea Bissau, Mozambik, Portugalia, Republika Zielonego Przylądka, Timor Wschodni i Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, jeden z urzędowych w Unii Europejskiej| agencja=Międzynarodowy Instytut Języka Portugalskiego| iso1=pt| iso2=por| sil=POR| kod=pt| przymiotnik=Portugalska| język=Portugalski|przymiotnik2=portugalskiego }} Portugalski język literacki oparty jest na dialekcie północnym. Najstarsze zapisy w tym języku pochodzą z XII wieku. Kraje, w których portugalski jest językiem urzędowym, współpracują ze sobą w ramach założonej w 1996 Wspólnoty Państw Portugalskojęzycznych.

Dialekty

Do najważniejszych dialektów języka portugalskiego należą:

Alfabet

LiteraWymowaPrzykład
aAkcentowane jak po polsku.mais (więcej)
Nieakcentowane jak niemieckie ä.enciclopédia (encyklopedia)
bJak po polsku. Spotykana jest regionalna wymowa pomiędzy polskim b a wbem (dobrze)
c Przed a/o/u lub spółgłoską jak polskie k. cultura (kultura)
Przed e/i jak polskie s.ciência (nauka)
dJak polsku.nada (nic)
eAkcentowane wymawia się jak po polsku, tylko trochę jak je.abelha (pszczoła)
Nieakcentowane jak krótkie i albo y.editar (edytować)
fJak po polsku.afastado (odległy)
gPrzed spółgłoską lub a/o/u jak polskie g.adega (piwnica)
Przed e/i jak polskie ż.abranger (obejmować)
Gu przed a/o/u, a także w wyjątkach przed e/i (patrz niżej), jak .água (woda)
Gu przed e/i jak polskie g.carregue (nieść)
hNieme (nie wymawia się).hotel (hotel)
iJak po polsku.acústica (akustyka)
jJak polskie ż.coruja (sowa)
lBardziej głębokie, niż po polsku (trochę jak rosyjskie л).hotel, aldeia (wioska)
Lh wymawia się miękko, jak rosyjskie ль.espelho (lustro)
mPo samogłosce nasalizuje ją (patrz niżej).
W przeciwnym wypadku tak, jak po polsku.alarme (alarm)
nPo samogłosce nasalizuje ją (patrz niżej).
W przeciwnym wypadku tak, jak po polsku.pneu (opona)
Nh wymawia się jak hiszpańskie ñ (jak w polskim lazania).dinheiro (pieniądze)
oAkcentowane wymawia się pomiędzy polskim o a ło.acetona (aceton)
Nieakcentowane wymawia się jak polskie u (krótkie).ácido (kwas)
pJak po polsku.apertar (zacieśniać)
qQu przed a/o/u, a także w wyjątkach przed e/i (patrz niżej), jak polskie .quatro (cztery)
Przed e/i qu wymawia się jak polskie k.identifique (identyfikować)
rNa początku wyrazu oraz rr mocno lub gardłowo jak po francusku.rolha (korek), ferro (żelazo)
W pozostałych przypadkach łagodnie jak po polsku lub po japońsku.actriz (aktorka)
sPo spółgłosce i na początku wyrazu jak polskie s.absurdo (absurd)
Pomiędzy samogłoskami jak polskie z.acusar (oskarżać)
Przed spółgłoską bezdźwięczną jak polskie sz.Agosto
(sierpień)
Przed spółgłoską dźwięczną jak polskie ż.desde (począwszy od)
Ss wymawia się jak polskie s.dissolver (rozpuszczać się)
tJak po polsku.acidente (wypadek)
uJak po polsku.agulha (igła)
vJak polskie w.activo (aktywny)
xPrzed spółgłoską, na początku wyrazu lub sylaby, a także w złożeniach aix/eix/ux przed samogłoską: jak polskie sz.excelente (znakomity)
Pomiędzy samogłoskami zazwyczaj jak polskie s.próximo (następny)
Wyjątkowo (głównie w wyrazach obcych) jak polskie ks.taxi (taksówka)
Ex przed samogłoską wymawia się ehz.existir (istnieć)
zNa początku słowa, sylaby lub pomiędzy samogłoskami jak polskie z.azul (niebieski)
Przed spółgłoską jak polskie ż lub sz, zależnie czy dźwięczna, czy bezdźwięczna.o feliz gato (szczęśliwy kot)

Wyjątki

Wymawiane u: Normalnie gue, gui, que, qui wymawiamy odpowiednio ge, gi, ke, ki. Czasami jednak geneza wyrazu nakazuje wymawiać u w takim złożeniu.
Przykład  lingua (język) → linguista (lingwista)

W niektórych wyrazach ze względu na lepsze brzmienie e wymawia się prawie jak a.
Przykłady  azenha (młyn wodny), lenha (drewno opałowe)

Acute (agudo) (´)

Otwiera samogłoskę i nadaje akcent wyrazowy. Zatem á, é, í, ó, ú wymawia się tak, jak polskie a, e, i, o, u i stawia na nich akcent.

Cedilla (cedilha) (¸)

Tylko w postaci ç; wymawia się jak polskie s.

Cyrkumfleks (circumflexo) (ˆ)

Zamyka samogłoskę i nadaje akcent wyrazowy. Zatem ê, ô wymawia się nieco jak polskie ej, i akcentuje. A przyjmuje cyrkumfleks (â), jeśli jest nosowa — stawia się wtedy na niej akcent. Pozostałe samogłoski nie zamykają się, nie przyjmują więc cyrkumfleksu.

Grave (grave) (`)

Tego znaku używa się w skróconej formie, w której przyimek a łączy się z przedimkiem lub zaimkiem, np.:

Tylda (tilde) (˜)

Nasalizuje samogłoskę.

Diaeresis/Umlaut (trema) (¨)

Oddziela dwie samogłoski zapobiegając powstaniu dyftongu. Tylko w brazylijskim.

Wymowa

Litera Wymowa
d W złożeniach de, di wymawiane dźi.
l Na końcu wyrazu wymawiane ł.
r Forma mocna (r na początku wyrazu lub rr) zwykle wymiawiana gardłowo.
Na końcu wyrazu bywa wymawiane gardłowo lub pomijane.
s Na końcu wyrazu i przed spółgłoskami może być wymawiana s (przed bezdźwięcznymi) lub z (przed dźwięcznymi).
(Do wyjaśnienia: czy jest to zależne od regionu czy też kwestia indywidualna.)
t W złożeniach te, ti wymawiane jak ći.
z Na końcu wyrazu i przed spółgłoskami może być wymawiana z (lub s przed bezdźwięcznymi).
(Do wyjaśnienia: czy jest to zależne od regionu czy też kwestia indywidualna.)

Pisownia

Cyrkumfleks (ˆ) jest używany znacznie częściej, niż w Portugalii. Np. vôo zamiast voo (lot).
W wyrazach z gue, gui, que i qui, gdzie u jest wymawiane, oznacza się je przez diaeresis (¨): lingüista zamiast linguista.

Wyrazy pochodzenia arabskiego

W języku portugalskim występuje znaczna liczba wyrazów pochodzenia arabskiego. Większość z nich zaczyna się na al, a w mniejszej ilości także na ar, az.
Przykłady  albufeira (zatoka), azeitona (oliwka)

Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-09-22 16:30:47