Czytaj więcej"/> Drukuj
{{Język| kolor=00cccc| nazwa oryginalna=Gagauz| kraj, region1=Mołdawia, Rumunia, Bułgaria| liczba=150 tys.| pozycja=poza pierwszą 100.| rodzina=Języki uralo-ałtajskie
*Języki tureckie
**Języki oguzyjskie
***Język gagauski| rodzaj=cyrylica, od 1993 - łacinka| kraj, region2=Gagauzja (Mołdawia)| agencja=?| iso1=| iso2=gag |sil=GAG| kod=| przymiotnik=(brak)| }}
Język gagauski to język Gagauzów, ludu pochodzenia tureckiego, osiadłego w większości na terenie dzisiejszej południowej Mołdawii (dziś terytorium przez nich zamieszkałe jest wydzieloną administracyjnie autonomiczną jednostką państwa). Należy do rodziny języków tureckich i zaliczany jest do grupy języków oguzyjskich. Początek nowożytnego piśmiennictwa w tym języku datuje się dopiero na rok 1810, kiedy w Wiedniu została wydana pierwsza książka po gagausku. Pierwsze gagauskie słowo drukowane na terenie Mołdawii ukazało się w 1907 roku. Był to przekład Starego Testamentu autorstwa gagauskiego duchownego prawosławnego Michała Czakira, który wydał szereg innych książek o charakterze religijnym, a także stworzył pierwszy gagauski tytuł prasowy. Przełomem w historii języka gagauskiego był rok 1957, kiedy do jego zapisu zaczęto używać cyrylicy. W latach 1958-1961 język gagauski nauczany był w niektórych szkołach, wychodziły w nim gazety i używano go w radiofonii. Potem jednak zastąpiono go językiem rosyjskim. Powrót języka do szkół i uznanie go za język oficjalny nastąpiło dopiero w 1989 roku na mocy Ustawy Republiki Mołdowy o funkcjonowaniu języków używanych na terytorium Mołdawskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej z dnia 1 września 1989 roku. Obecnie w Mołdawii drukowane są książki i wydawane gazety w języku gagauskim, takie jak Saba Ałryzy (Gwiazda Poranna), Ana Sozu (Ojczyste Słowo), Gagauz Sesi (Gagauski Głos). Ważnym badaczem języka gagauskiego był Polak - profesor Tadeusz Kowalski (1889-1948), słynny turkolog Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-02-24 21:52:45