Czytaj więcej"/> Drukuj
{{Język| kolor=000099| barwa=ffffff| nazwa oryginalna=Dansk| kraj, region1=Dania, Niemcy, Wyspy Owcze, Grenlandia i inne| liczba=6 milionów| pozycja=(poza pierwszą 100.)| rodzina=Języki indoeuropejskie
*Języki germańskie
**Języki północnogermańskie
***Język duński| rodzaj=łaciński| kraj, region2=Dania, Wyspy Owcze, Grenlandia jeden z urzędowych w Unii Europejskiej| agencja=Rada Języka Duńskiego| iso1=da| iso2=dan| sil=DNS| kod=da| przymiotnik=Duńska| język=Duński| przymiotnik2=duńskiego| }}
Język duński (dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących zamieszkujących obszar Danii i Szlezwiku-Holsztyna w północnych Niemczech. Duński jest językiem urzędowym Danii. Najstarsze zapisy runiczne pochodzą z V w., natomiast zabytki języka duńskiego w alfabecie łacińskim pochodzą z końca XIII w. (ustawy Skanske Lov i Jyske Lov). Można wyróżnić 3 główne dialekty: jutlandzki, zelandzki i fioński, przy czym standardowy język duński tzw. rigsmål powstał w XVII w. na bazie dialektu zelandzkiego.

Gramatyka

W języku duńskim są dwa rodzaje gramatyczne: wspólny i nijaki. Odpowiadające im rodzajniki to en/den, et/det oraz de dla liczby mnogiej. W formie określonej rodzajniki występują najczęściej jako przyrostki (np. en dreng - drengen, co odpowiada angielskiemu a boy - the boy). Formę dopełniaczową rzeczownika tworzy się poprzez dodanie końcówki -s, natomiast liczbę mnogą w za pomocą końcówki -(e)r.

Czasownik nie odmienia się przez osoby ani liczby. Bezokoliczniki kończą się w 95% przypadków na -e, w 5% na -å. Wyróżnia się następujące czasy gramatyczne: teraźniejszy, przyszły, przyszły w przeszłym, przeszły prosty, przeszły dokonany (perfekt) oraz zaprzeszły. Formy czasu teraźniejszego tworzy się przez dodanie do bezokolicznika końcówki -(e)r. Czas przyszły tworzy się za pomocą czasowników posiłkowych at ville i at skulle. Czasy przeszły dokonany oraz zaprzeszły tworzy się za pomocą czasowników posiłkowych at være lub at have oraz imiesłowu biernego. Czas przeszły prosty w przypadku czasowników regularnych tworzy się za pomocą końcówek -ede i -te.
Język_duński -
Chrystiana III, pierwsze duńskie tłumaczenie. Książka wydrukowana w Kopenhadze w 1550 r. w 3000 egzemplarzy

Przymiotniki odmieniają się przez rodzaje oraz liczby.

Ortografia

Charakterystyczne dla języka duńskiego litery to Æ/æ, Ø/ø oraz Å/å (ta ostatnia zapisywana przed reformą ortografii z roku 1948 jako Aa/aa; taka pisowania pozostała w przypadku niektórych nazwisk i nazw miast, np. Aalborg). Wyrazy zaczynające się na te litery znajdują się końcu słowników i książek telefonicznych.
Przed rzeczoną reformą ortografii rzeczowniki zapisywano dużą literą, podobnie jak dziś w języku niemieckim.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-26 11:18:47