Czytaj więcej"/> Drukuj
Gruzja to państwo na Zakaukaziu. Obszar 67,7 tys. km². Graniczy na północy i wschodzie z Rosją, na południu z Azerbejdżanem, Armenią, Turcją, na zachodzie granice kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolica Tbilisi.

Ukształtowanie powierzchni

Teren w większej części górzysty. Północna granica państwa przebiega wzdłuż głównego grzbietu Kaukazu - najwyższy szczyt, góra Kazbek ma 5048 m n.p.m. Od głównego pasma Kaukazu odchodzą na południe (wymienione w kolejności od zachodu na wschód): Góry Gagrińskie, Góry Bzypijskie, Góry Abchaskie, Góry Kodorskie, Góry Swaneckie, Góry Leczchumskie, Góry Raczyńskie, Góry Suramskie, Góry Kartalińskie, Góry Kachetyńskie. Góry Suramskie dzielą państwo na dwie części: wschodnią i zachodnią. Na południu znajdują się pasma Małego Kaukazu: Góry Adżarsko-Imeretyńskie (do 2850 m n.p.m.), Góry Szawszeckie (na granicy z Turcją) i Góry Dżawanacheckie. Miedzy Kaukazem a Małym Kaukazem rozciągają się obniżenia, z Niziną Kolchidzką na czele. Zachodnią granicę stanowi wschodni brzeg Morza Czarnego; linia brzegowa słabo rozwinięta, brzegi na północy i południu urwiste, w środkowej części niskie.

Klimat

Nad Morzem Czarnym klimat sródziemnomorski, wzdłuż pasma Kaukazu typowo górski.

Roślinność

Na zachodzie figi (narodziny tej rośliny), palmy, laury, oliwki i inne rośliny śródziemnomorskie, wpływ na hodowle tych roślin ma Morze Czarne. W dalszej części kraju wzdłuż Kaukazu rosną rośliny typowo górskie potocznie zwane alpejskie, oraz sporadyczna uprawa winorośli.

Historia

Historia Gruzji sięga II tysiąclecia p.n.e., gdy wybrzeże Gruzji znane była starożytnym Grekom pod nazwą Kolchida, zaś na wschodnie górzyste obszary - Iberia. W 66 p.n.e. obszar ten został podbity przez Pompejusza i włączony od imperium Rzymskiego. Około 317 król Mirian II przyjął chrześcijaństwo jako religię państwową. Przez kolejne tysiąc lat Gruzja była w stanie zachować niezależność pomimo najazdów ze strony Arabów, Mongołów, Persów i Turków i osiągneła szczyt potęgi pomiędzy XI i XIII wiekiem, za panowania króla Dawida Budowniczego (1089-1125) i królowej Tamary (1184-1213). Później została podbita przez Persję i imperium Ottomańskie. W połowie XVIII wieku Gruzja wyzwoliła się spod władzy muzułmanów, była jednak zmuszona przyjąć w 1783 protektorat imperium Rosyjskiego. Rosjanie nie udzielili Gruzji wsparcia militarnego w walce z Persami w 1795, zamiast tego w latach 1801-1810 zaanektowali jej terytorium i rozpoczeli program intensywnej rusyfikacji. W XIX wieku na terenie Gruzji rozwinął się ruch narodowo-wyzwoleńczy, który doprowadził do buntów chłopskich w 1905. Po rewolucji październikowej w 1917 Gruzini, podobnie jak inne narody niewolone przez Rosję, ogłosili niepodległość, tworząc 26 maja 1918 Demokratyczą Republikę Gruzji, która został podbita przez bolszewików w 1921. W latach 1921-1924 Gruzińscy partyzanci stawiali opór krwawo stłumiony przez Rosjan. Po chruszczowskiej odwilży, na terenie Gruzińskiej SRR rozwinął się czarny rynek, czyniąc gruzińską gospodarkę jedną z najwydajniejszych na terenie ZSRR lecz zarazem powodując ogromną korupcję. W latach 80-tych, na skutek Gorbaczow pieriestojki powtórnie ujawniły się gruzińskie aspiracje niepodległościowe. 31 marca 1991 98,91% Gruzinów opowiedziało się w referendum za niepodległością, która została ogłoszona 9 kwietnia. 26 maja prezydentem Gruzji wybrany został Zwiad Gamsachurdia, który został później obalony 22 grudnia. W marcu 1992 kolejnym prezydentem Gruzji został były sowiecki minister spraw zagranicznych Eduard Szewardnadze. Gruzję ogarneła inspirowana przez Rosjan wojna domowa, która zakończyła się zwycięstwem Szewardnadze kosztem przystąpienia do Wspólnoty Niepodległych Państw. 2 listopada 2003 w wyborach parlamentarnych zwyciężyła koalicja reformatorów przewodzona przez Nino Burdżanadze, Michaiła Saakaszwili i Zuraba Żwanii, jednak rząd Szewardnadze sfałszował ich wynik, co doprowadziło do masowych protestów, nazwanych przez dziennikarzy rewolucją róż i zmusiło go do ustąpienia 23 listopada. 4 stycznia 2004 na prezydenta wybrany został Michaił Saakaszwili otrzymując 96% głosów.
Obecnie Gruzja jest nadal bardzo biednym krajem jak na standardy europejskie, rząd jednak usiłuje wyplenić korupcję i przeprowadza reformy gospodarcze przy wsparciu MFW i Banku Światowego. Rząd zdołał przywrócić kontrolę nad zbuntowaną prowincją Adżarii, jednak Abchazja i Południowa Osetia nadal znajdują się de facto po kontrolą Rosji i 230 tysięcy uchodźców nie może powrócić do swoich domów.

Ludność

Około 5 mln mieszkańców, 84% Gruzinów, 6% Ormian, 6% Abchazów, 1% Osetyjczyków, 1% Rosjan, poza tym Grecy, Ukraińcy, Kurdowie. 82% deklaruje przynależność do Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego, 4% do Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego, 2% Rosyjska Cerkiew Prawosławna około 10% muzułmanów (głównie w Abchazji i Adżarii). Poza granicami kraju mieszka 1,5 mln Gruzinów w Turcji, 1 mln w Rosji, 600 tys. w Iranie, 150 tys. w Afganistanie, 100 tys. w Azerbejdżanie.

Podział administracyjny

Gruzja dzieli się na 53 prowincje, 11 miast i dwie republiki autonomiczne.
Қырҭтәыла
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-04-09 20:07:52