Czytaj więcej"/> Drukuj
Gady
'
Systematyka
Domena: eukarioty
Królestwo: zwierzęta
Gromada: gady
Rząd: żółwie
 Podrząd: żółwie bokoszyjne
 Podrząd: żółwie skrytoszyjne
Rząd: krokodyle
Rząd: sfenodonty
Rząd: łuskonośne
 Podrząd: jaszczurki
 Podrząd: amfisbeny
 Podrząd: węże
Nazwa systematyczna
Reptilia
Gady (Reptilia) - gromada kręgowców (czworonogów) zmiennocieplnych. Współczesne gady są pozostałością po znacznie większej grupie zwierząt, której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną. Z osiemnastu znanych rzędów gadów obecnie żyją tylko cztery, pozostałe wymarły w końcu ery mezozoicznej. Niektóre kopalne gady naczelne czyli archozaury takie jak pterozaury i dinozaury były prawdopodobnie zwierzętami stałocieplnymi.

Cechy budowy

skóra sucha, szorstka lub delikatna - pokryta rogowymi tarczami (żółwie i krokodyle) lub tarczki i łuski (jaszczurki, węże)
uzębienie brak u żółwi u pozostałych dobrze rozwinięte. Według sposobu osadzenia są reprezentowane 3 typy osadzenia: U większości podlegają stałej wymianie - polifiodontyzm (oprócz agam i kameleonów)
czaszka połączona z 1-szym kręgiem za pomocą 1 kłykcia potylicznego - połączenie ruchome
kręgosłup posiada 2 kręgi krzyżowe
serce z 2 przedsionków oraz komory podzielonej niepełną przegrodą na 2 części a jedynie u krokodyli przegroda jest pełna (serce z 2 przedsionków i 2 komór)
kończyny dobrze rozwinęte, zredukowane lub brak zupełnie
jaja typu polilecytalnego - zawierają duże ilości żółtka w osłonkach pergaminowatych a u żółwi i krokodyli w wapiennych skorupkach
rozmnażanie; zapłodnienie wewnętrzne, jajorodne lub jajożyworodne lub żyworodne, rozwój prosty, zarodki tworzą błony płodowe - owodniowce.

Ewolucja gadów

Pierwsze najprymitywniejsze gady Anapsida, charakteryzujące się czaszką pozbawioną dołów skroniowych, pojawiły się w karbonie. Były to kotylozaury (Cotylosauria), które dotrwały do triasu i żółwie, których potomkowie żyją do dzisiaj. Kotylozaury dały początek grupie Synapsida, w których czaszce występował jeden dół skroniowy - dolny oraz Diapsida z czaszką z dwoma dołami skroniowymi (2 pary: dolna i górna). Dzięki obecności dołów skroniowych czaszka mogła być lżejsza, a mięśnie miały więcej miejsca; w rezultacie szczęka stawała się silniejsza i bardziej ruchliwa. Synapsida ostatecznie dał początek pierwszym ssakom, podczas gdy diapsydy rozdzieliły się na dwie linie:

Systematyka

Współczesne gady należą do czterech rzędów: żółwie, krokodyle, sfenodonty (hatteria) i łuskonośne, które dzielą się na trzy podrzędy: jaszczurki, amfisbeny i węże. Liczbę żyjących współcześnie gatunków gadów szacuje się na około 7000 gatunków. Systematyka gadów nie jest ostatecznie ustalona.
Żółwie posiadają pokryte płytkami skorupy, zamykające ich ciała z dołu i z góry. Do skorupy przyrośnięte są żebra. Nie mają zębów. Pysk kończy się mocnym rogowym dziobem.
Węże i jaszczurki mają ciało wydłużone, pokryte łuskami lub tarczkami, duży pysk, język przeważnie rozdwojony. Jaszczurki mają przeważnie cztery kończyny (ale np. padalec nie ma kończyn), a węże nie mają ich wcale.
Krokodyle i aligatory są podobne do jaszczurek, wielkie, o skórze pokrytej twardymi, dużymi łuskami. Mają wielkie pyski i liczne zęby. U większości nozdrza znajdują się na szczycie głowy.

Gady (Reptilia)

 


Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-27 13:23:52