Czytaj więcej"/> Drukuj
Eserowcy, eserzy (ros. эсеры) - skrót nazwy Partia Socjalistów Rewolucjonistów (Партия социалистов-революционеров ПСР). Rosyjska nielegalna partia polityczna założona w 1901 roku przez rewolucjonistów wywodzących się z tzw. narodników. Program przewidywał przekształcenie Rosji w republikę demokratyczną, w której dominowałaby klasa chłopska. Partia domagała się także socjalizacji ziemi (tzn. przekazania decyzji o sposobie jej użytkowania wspólnotom wiejskim) i konfiskaty ziemi obszarniczej. Ważnym składnikiem partii była Organizacja Rewolucyjna, stosująca terror (gł. zamachy na wysokich urzędników carskich) oraz odgrywająca znaczącą rolę w Rewolucji 1905 roku. Umiarkowana, legalna gałąź była określana jako trudowiki. Przywódcy: Wiktor Czernow - główny ideolog socjalistów-rewolucjonistów; Grigorij Gerszuni; Jewno Azef - organizator wielu zamachów, zdemaskowany jako agent Ochrany.
Po rewolucji lutowej wyszła z podziemia i zaczęła odgrywać dużą rolę polityczną. Eser Aleksander Kiereński został ministrem sprawiedliwości, następnie wojny, a od 18 lipca 1917 - premierem Rządu Tymczasowego; Wiktor Czernow otrzymał tekę ministra rolnictwa. Prowadzona przez rząd polityka kontynuacji wojny spowodowała niepopularność partii wśród robotników i żołnierzy, i choć nadal popierały ją masy chłopskie w Partii nastąpił rozłam: frakcja Lewicowych Eserów, kierowana przez Marię Spiridonową przeszła do opozycji. W jedynych wolnych wyborach do rozpędzonego przez bolszewików Zgromadzenia Konstytucyjnego w listopadzie 1917 eserzy uzyskali około 17.100.000 głosów (41%), podczas gdy partia bolszewików - tylko 9.800.000.
Przewrót bolszewicki (rewolucja październikowa) został przeprowadzony z poparciem Lewicowych Eserów i weszli oni do rządu Lenina, natomiast "prawicowi" organizowali opór wobec bolszewików i poparli w wojnie domowej "białych". Eserami byli: Fanny Kaplan, która dokonała nieudanego zamachu na Lenina oraz wielu przywódców powstań chłopskich (m.in. Aleksander Antonow - przywódcy tzw. antonowszczyzny). Wygrana bolszewików skazała przywódców eserów na emigrację, albo prześladowania w ZSRR. Dotyczyło to również Lewicowych Eserów, którzy nie poparli pokoju brzeskiego i w lipcu 1918 wystąpili przeciwko bolszewikom.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-23 02:20:25