Czytaj więcej"/> Drukuj
El_Greco_Chrzest_Chrystusa.jpg|thumb|200px|Chrzest Chrystusa
1608-1614
Olej na płótnie, 330 x 211 cm
Szpital San Juan Bautista w Toledo
El_Greco_Laookon.jpg|thumb|200px| Laokoön,
1610
Olej na płótnie, 142 x 193 cm
National Gallery of Art, Washington

El Greco, właściwie Dominikos Theotokopulos, gr. Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (ur. 1541 w Iraklionie na Krecie, zm. 7 kwietnia 1614 w Toledo), malarz i rzeźbiarz hiszpański pochodzenia greckiego, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli manieryzmu.
W początkowym okresie swojej twórczości, jeszcze na Krecie, malował ikony. W roku 1568 wyjechał do Wenecji, gdzie prawdopodobnie przebywał w pracowni Tycjana. El Greko poznał i zachwycił się kolorem obrazów Tintoretta. Wpływ Tycjana i Tintoretta bedzie widoczny w jego malarstwie. Od roku 1570 El Greko przebywał w Rzymie na dworze kardynała Alessandro Farnese. Poznał tam twórczość Rafaela i Michała Anioła, do których miał jednak stosunek krytyczny zarzucając im przywiązywanie zbyt dużej uwagi do rysunku i zmniejszenie roli koloru. Dodatkowo konflikt z Vasarim spowodował, że w 1577 zdecydował się opuścić Rzym. Osiadł w Toledo, gdzie pracował do śmierci i gdzie powstały jego najbardziej dojrzałe dzieła, wykonywane głównie na zamówienie Kościoła katolickiego, dążącego do odbudowy swojego znaczenia
w Hiszpanii, co dzisiaj nazywamy kontrreformacją.
W twórczości El Greca dominuje malarstwo religijne. Grek malowal także portrety; najbardziej znany to Dama w Futrze najprawdopodobniej portret ukochanej Jerónimy de las Cuevas, z którą miał syna Jorge Manuela. (Jorge także został malarzem. Pozostawał pod wpływem ojca, ale nie dorównał mu talentem). Poboczny temat stanowiły sceny mitologiczne Laookon i pejzaż Widok Toledo. El Greco zajmował się również projektowaniem architektury i rzeżbą (najczęściej związaną z projektowanym obiektem, ale był to zaledwie margines jego działalności malarskiej. Po śmierci jego twórczość uległa zapomnieniu, odkryto ją ponownie dopiero w końcu XIX wieku, kiedy doceniono jego silny indywidualizm i ekspresję. Swobodna forma, rysunek i kolor El Greca wpłynęły na artystów takich, jak Paul Cézanne, Pablo Picasso i Jackson Pollock. Wydłużenie postaci, będące wyrazem artystycznej transformacji, było interpretowane w XIX wieku, przez artystycznych laików, jako wyraz wady wzroku (astygmatyzm), zamiast jako świadomy zabieg artystyczny, indywidualizm i uduchowienie wizji malarskiej.

Ważniejsze dzieła

Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-09-19 13:25:48