Czytaj więcej"/> Drukuj
Cze-Ka (WCzeKa) - Akronim nazwy radzieckiego ogranu czuwającego nad bezpieczeństwem państwa, odpowiedzialnego za represje w Rosji Sowieckiej w latach 1917 - 1922.
Początkowo Czieriezwyczajna Komissija po Bor'bie s Kontrriewolucyjej Samotazom (Komisja Nadzwyczajna do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem), od sierpnia 1918 roku Wsierossijska Czieriezwyczajna Komissja po Bor'bie s Kontrriewolucyjej, Spiekulacyjej i Priestupleniami po Dołżnosti (Wszechrosyjska Komisja Nadzwyczajna do Walki z Kontrrewolucja, Spekulacją i Nadużyciami Władzy), zwana potocznie CzeKa, lub Czieriezwyczajka.

Powołanie WCzeKa

Lenin sądził, że w państwie rządzonym przez bolszewików nie będzie potrzebna policja polityczna (Służba Bezpieczeństwa), lecz zaskoczony rozmiarami wewnętrznej i zewnętrznej opozycji wobec nowej władzy "Sownarkomu" (Rada Komisarzy Ludowych), wystąpił z inicjatywą utworzenia Policji Politycznej. 20 grudnia 1917 roku, Rada Komisarzy Ludowych podjęła decyzję o utworzeniu Wszechrosyjskiej Nadzwyczajnej Komisji do Spraw Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem - WCZEKA.
Na czele komisji stanął bolszewik polskiego pochodzenia Feliks Dzierżyński, który sprawował ów stanowisko do 1922 roku, po reorganizacji WCzeKi i zamienienia jej w Państwowy Zarząd Polityczny, a następnie w Zjednoczony Państwowy Zarząd Polityczny, Feliks Dzierżyński kierował GPU następnie OGPU, aż do śmierci w 1926 roku.

Kierownictwo WCzeKa

W skład ścisłego kierownictwa CzeKa wchodzili: Łotysze - Jakow Peters, Martin Łacis, Polak Stanisław Messing, Rosjanie - Jurij Ksenofontow, Michaił Kiedrow, Fiodor Fomin, oraz Żyd polskiego pochodzenia Józef Unszlicht, który w kwietniu 1921 roku objął stanowisko jednego z zastępców Feliksa Dzierżyńskiego.
Rada Komisarzy Ludowych ściśle określiła zadania WCzeKi, początkowo składające się z trzech punktów:

Pierwsze Zadania

  1. .Ścigać i likwidować wszystkie akcje kontrrewolucyjne i sabotażowe na obszarze całej Rosji, bez względu na to kto je organizował.
  2. .Oddawać pod sąd Trybunału Rewolucyjnego wszystkich sabotażystów i kontrrewolucjonistów.
  3. .Przeprowadzać wstępne doniesienia, jeśli były by one konieczne do zachowania bezpieczeństwa.
W rzeczywistości kompetencje i zadania WCzeKi były nieograniczone, spełniała nie tylko rolę policji politycznej, ale także sądu i kata. WCzeKa przeprowadzała wysiedlenia i konfiskaty mienia, ścigała przestępstwa pospolite, walczyła ze spekulacją, pełniła funkcję cenzora prasy i wywawnictw, zajmowała się bezpośrednią ochroną rządu i partii.
24 lutego 1918 roku, ustanowiono tzw: trójki, które pełniły rolę trybunałów kontrrewolucyjnych, cztery miesiące później przywrócono karę śmierci, czego domagał się Lenin (kara śmierci została zniesiona w Rosji po rewolucji lutowej). Pierwszych egzekucji dokonano w Piotrogrodzie (Sankt Petersburg) w tamtejszej twierdzy Pietropawłowskiej. W latach funkcjonowania WCzeKi prawdopodobnie podobnych egzekucji wykonano aż 500 tys. Rozpoczęło się organizowanie pierwszych łagrów, które podzielono na obozy pracy i koncentracyjne.

Czerwony Terror

Korzystając z pretekstu, jakim był nieudany zamach na Lenina, WCzeKa rozpoczęła tzw. Czerwony Terror, co pozwoliło na stosowanie takich metod jak branie zakładników i na nie spotykaną do tej pory skalę masowych egzekucji. Dzierżyński wydał osobisty rozkaz, aby do masowych egzekucji na kontrrewolucjonistach wykorzystywać karabiny maszynowe.
W Piotrogrodzie wydano tak wiele wyroków śmierci, że skazanych wiązano parami, ładowano wieczorami na drewniane barki, które wyprowadzano na wody Zatoki Fińskiej, i tam zatapiano. Kiedy powiewał zachodni wiatr, ciała wpływały do portu w Kronsztadzie. Oprawcy z WCzeKa w Charkowie skalpowali ofiary w ten sposób, że z rąk ściągano im żywcem skórę robiąc tzw. Krware Rękawiczki.
Oprawcy WCzeKa z Woroneża umieszczali torturowanych w specjalnie przygotowanych wcześniej beczkach, naszpikowanych kilkucalowymi gwoździami z ostrzami skierowanymi do wewnątrz beczki, które następnie toczono przez kilka minut, dziurawiąc w ten sposób torturowaną ofiarę. Zaprowadzanie wewnętrznego porządku wiązało się często z bezmyślnymi, przerażającymi okrucieństwami ze strony WCzeKa. Opisał je w swym pamiętniku Sidney Reilly, który przebywał w Rosji w czasie rewolucji październikowej :
Akcje 'CzeKa prowadzone były z taką brutalnością i bezwzględnością, jakich nie może pojąć cywilizowany umysł. Pewnego razu, gdy lokatorzy ze strachu nie zdjęli łańcucha z drzwi, czekista rzucił przez szparę granat. Innym razem nikt nie odpowiadał na łomotanie, stara kobieta była przykuta do łóżka z powodu paraliżu, który nastąpił gdy na jej oczach zamordowano jej męża, jeden z czekistów zniecierpliwiony czekaniem rzucił w drzwi granatem, który eksplodując za blisko ciężko ranił pięciu funkcjonariuszy. Powrócili tej samej nocy, i w odwecie zarżnęli starą kobietę.

Liczba Personelu

W miesiąc po ustanowieniu WCzeKa miała 23 osoby personelu. W 1920 roku liczyła już 27 tys. ludzi, a w 1921 roku w momencie zakończenia wojny domowej 31 tys. funkcjonariuszy cywilnych.
W tym 137 tys. żołnierzy w wojskach wewnętrznych i 94 tys. w jednostkach frontowych.więcej

Struktury organizacyjne WCzeKa w latach 1918 - 1921 :

Od początku istnienia WCzeKa, czyli od 1917 roku do 1922 roku, na jej czele stał Feliks Dzierżyński, który kierował także Państwowym Zarządem Politycznym, w który zamieniona została WCzeKa, oraz do 1926 roku obejmował kierownictwo Zjednoczonym Państwowym Zarządem Politycznym - OGPU.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-02-24 00:23:39