Czytaj więcej"/> Drukuj
In - Sn - Sb
 
Ge
Sn
Pb  
 
 
Cyna -

Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.*Cyna, Sn, 50
Własności metalicznemetal grup głównych
Grupa, okres, blok14 , 5, p
Gęstość, twardość7310 kg/m3, 1,5
Kolorsrebrzystobiały
Własności atomowe
Masa atomowa118,710 u
Promień atomowy (obl.)145 (145) pm
Promień kowalencyjny141 pm
Promień van der Waalsa217 pm
Konfiguracja elektronowahref="Krypton_(pierwiastek).html" title="Krypton (pierwiastek)" >Kr4d105s25p2
e- na poziom energetyczny2, 8, 18, 18, 4
Stopień utlenienia4, 2
Własności kwasowe tlenkówamfoteryczne
Struktura krystalicznatetragonalna
Własności fizyczne
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia505,08 K
(231,93 °C)
Temperatura wrzenia2875 K
(2602 °C)
Objętość molowa16,29×10-3 m3/mol
Ciepło parowania295,8 kJ/mol
Ciepło topnienia7,029 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej5,78×10-21 Pa (505 K)
Prędkość dźwięku2500 m/s (293,15 K)
Pozostałe dane
Elektroujemność1,96 (Pauling)
1,72 (Allred)
Ciepło właściwe228 J/
Przewodność właściwa9,17×106 S/m
Przewodność cieplna66,6 W/
I Potencjał jonizacyjny708,6 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1411,8 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny2943,0 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny3930,3 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny7456 kJ/mol
Najbardziej stabilne izotopy*
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r. MeVr.p.
112Sn 0,97% stabilny izotop z 62 neutronami
114Sn 0,65% stabilny izotop z 64 neutronami
115Sn 0,34% stabilny izotop z 65 neutronami
116Sn 14,54% stabilny izotop z 66 neutronami
117Sn 7,68% stabilny izotop z 67 neutronami
118Sn 24,23% stabilny izotop z 68 neutronami
119Sn 8,59% stabilny izotop z 69 neutronami
120Sn 32,59% stabilny izotop z 70 neutronami
121mSn {syn.} 55 lat β- 0,394 121Sb
i.t. 0,006 121Sn
122Sn 4,63%% stabilny izotop z 72 neutronami
124Sn 5,79% stabilny izotop z 74 neutronami
126Sn {syn.} 1×105 lat β- 0,380 126Sb
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu,
i.t.=przejście izomeryczne

Chemia > Pierwiastek chemiczny > H - He - Li - Be - B - C - N - O - F - Ne - Na - Mg - Al - Si - P - S - Cl - Ar - K - Ca - Sc - Ti - V - Cr - Mn - Fe - Co - Ni - Cu - Zn - Ga - Ge - As - Se - Br - Kr - Rb - Sr - Y - Zr - Nb - Mo - Tc - Ru - Rh - Pd - Ag - Cd - In - Sn - Sb - Te - I - Xe - Cs - Ba - La - Ce - Pr - Nd - Pm - Sm - Eu - Gd - Tb - Dy - Ho - Er - Tm - Yb - Lu - Hf - Ta - W - Re - Os - Ir - Pt - Au - Hg - Tl - Pb - Bi - Po - At - Rn - Fr - Ra - Ac - Th - Pa - U - Np - Pu - Am - Cm - Bk - Cf - Es - Fm - Md - No - Lr - Rf - Db - Sg - Bh - Hs - Mt - Ds - Rg - Uub - Uut - Uuq - Uup - Uuh - Uus - Uuo


Cyna (Sn, łac. stannum) - metal grupy IV A. W przyrodzie występuje w postaci związków chemicznych.
Cyna tworzy odmiany alotropowe. W warunkach normalnych występuje w odmiana β (beta) zwana cyną białą, trwała powyżej 13,2°C; ma sieć krystaliczną układzie tetragonalnym, o gęstości 7,3 g/cm3. W temperaturach niższych przechodzi w odmianę regularną α (alfa) o gęstości 5,85 g/cm3. Zmiana gęstości jest równoznaczna ze zmianą objętości, co powoduje, że cyna rozpada się (zaraza cynowa) tworząc szary proszek (cyna szara). Czysta cyna (biała) jest ciągliwa i kowalna, odporna na korozję.
Ze względu na dostępność niską temperaturę topnienia, łatwość odlewania, dobre własności mechaniczne a także niską cenę cyny, przedmioty cynowe były niegdyś bardzo popularne od wczesnego średniowiecza, największy rozkwit przedmiotów z cyny nastąpił pomiędzy XIV i XVI w.
Cynę używa się do pokrywania innych metali cienką warstwą cyny w celach antykorozyjnych (cynowanie, pobielanie), proces ten stosowany jest do zabezpieczania stalowych (żelaznych) naczyń stosowanych w przemyśle spożywczym np. puszek do konserw oraz konwi na mleko (pobielanie).
Stop cyny i ołowiu ma niską temperaturę topnienia (np. przy 60% cyny jest to temperatura 180°C) stosowany jest w przemyśle i elektrotechnice jako lutowie do łączenia innych metali lutowanie. Używany był także do wyrobu czcionek drukarskich.
Stop cyny i miedzi to brąz.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-10-25 05:31:59