Czytaj więcej"/> Drukuj
V - Cr - Mn
 
Cr
Mo  
 
 
Chrom -

Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.*Chrom, Cr, 24
Własności metalicznemetal przejściowy
Grupa, okres, blok6 , 4, d
Gęstość, twardość7140 kg/m3, 8,5
Kolorsrebrzystoniebieski
Własności atomowe
Masa atomowa51,9961 u
Promień atomowy (obl.)140 (166) pm
Promień kowalencyjny127 pm
Promień van der Waalsabd
Konfiguracja elektronowahref="Argon.html" title="Argon" >Ar3d54s1
e- na poziom energetyczny2, 8, 13, 1
Stopień utlenienia6, 3, 2
Własności kwasowe tlenkówsilnie kwasowe
Struktura krystalicznaregularna przestrzennie
centrowana
Własności fizyczne
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia2130 K
(1857 °C)
Temperatura wrzenia2945 K
(2672 °C)
Objętość molowa7,23×10-3 m3/mol
Ciepło parowania344,3 kJ/mol
Ciepło topnienia16,9 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej990 Pa (2130 K)
Prędkość dźwięku5940 m/s (293,15 K)
Pozostałe dane
Elektroujemność1,66 (Pauling)
1,56 (Allred)
Ciepło właściwe450 J/
Przewodność właściwa7,74×106 S/m
Przewodność cieplna93,7 W/
I Potencjał jonizacyjny652,9 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1590,6 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny2987 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny4743 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny6702 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny8744,9 kJ/mol
Najbardziej stabilne izotopy*
izotopwyst.o.p.rs.r.e.r. MeVp.r.
50Cr 4,35% > 1,8×1017 w.e.   50V
51Cr {syn.} 27,7025 dni w.e. 0,753 51V
52Cr 83,789% stabilny izotop z 28 neutronami
53Cr 9,501% stabilny izotop z 29 neutronami
54Cr 2,365% stabilny izotop z 30 neutronami
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu,
w.e.=wychwyt elektronu

Chemia > Pierwiastek chemiczny > H - He - Li - Be - B - C - N - O - F - Ne - Na - Mg - Al - Si - P - S - Cl - Ar - K - Ca - Sc - Ti - V - Cr - Mn - Fe - Co - Ni - Cu - Zn - Ga - Ge - As - Se - Br - Kr - Rb - Sr - Y - Zr - Nb - Mo - Tc - Ru - Rh - Pd - Ag - Cd - In - Sn - Sb - Te - I - Xe - Cs - Ba - La - Ce - Pr - Nd - Pm - Sm - Eu - Gd - Tb - Dy - Ho - Er - Tm - Yb - Lu - Hf - Ta - W - Re - Os - Ir - Pt - Au - Hg - Tl - Pb - Bi - Po - At - Rn - Fr - Ra - Ac - Th - Pa - U - Np - Pu - Am - Cm - Bk - Cf - Es - Fm - Md - No - Lr - Rf - Db - Sg - Bh - Hs - Mt - Ds - Rg - Uub - Uut - Uuq - Uup - Uuh - Uus - Uuo


Chrom (Cr, łac. chromium) to metal z VI grupy pobocznej. Posiada 13 izotopów z przedziału mas izotopowych 45-57. Izotopy 50, 52, 53 i 54 są trwałe.
Odkryty w roku 1797 przez N.L. Vauqellina.

Występowanie

Występuje w skorupie ziemskiej w ilościach ok. 102 ppm, głównie w postaci minerałów chromitu i krokoitu.
Z punktu widzenia odżywiania najlepszym źródłem chromu są drożdże piekarskie, a także kolby kukurydzy, gotowana wołowina, jabłka, kasze, chleb gruboziarnisty oraz płatki zbożowe.

Właściwości

Chrom metaliczny jest błekitnobiałym metalem, bardzo odpornym na korozję. Jest stosowany jako zewnętrzna warstwa pokrywająca elementy stalowe, poprawiająca ich wygląd oraz chroniąca przed korozją. Chrom jest też składnikiem stali nierdzewnych.

Związki

Najważniejszym związkiem jest FeCr2O4 czyli chromit, posiadający silne własności diamagnetyczne, który jest stosowany jako aktywna warstwa w taśmach magnetycznych.
Roztwory soli Cr(III) i Cr(VI) posiadają bardzo intensywne barwy (zieloną i pomarańczową) co jest wykorzystywane w fotochemii i technikach kolorymetrycznych.
Mieszanina Na2Cr2O7 z kwasem siarkowym jest nazywana chromianką i służy do mycia szkła laboratoryjnego.
Tlenek chromu (zieleń chromowa) jest używany jako pigment.
Sole chromu(VI) są toksyczne i mają właściwości rakotwórcze.

Znaczenie biologiczne

Chrom jest obecny w centrach aktywnych wielu enzymów i jest niezbędnym do życia mikroelementem. Ułatwia przenikanie glukozy z krwi do komórek. Zmniejsza zapotrebowanie na insulinę, hormon regulujący prawidłowe stężenie glukozy we krwi. Współdziała z tym hormonem w sytnezie białek. Zmniejsza ryzyko zawału serca i rozwoju miażdżycy, ponieważ obniża stężenie całkowitego cholesterolu i jego frakcji LDL (tzw. zły cholesterol), a zwiększa ilość HDL (tzw. dobry cholesterol).
Jego dzienne spożycie powinno wynosić min. 1 mg.
Niedobór tego pierwiastka może mieć wpływ na rozwój cukrzycy u dorosłych oraz chorób układu krążenia.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-08-03 20:20:51