Czytaj więcej"/> Drukuj
Chełmno jest miastem powiatowym w województwie kujawsko-pomorskim, w dolinie Wisły, nad rzekami Wisłą i wpadającą do niej Frybą. Liczba mieszkańców 21 300 (2001 rok), obszar 13,86 km². W pobliżu most przez Wisłę na drodze międzynarodowej Cieszyn - Gdańsk.
br />

Historia

Miasto w czasie swojej historii nosiło także niemiecką nazwę Kulm.
Historyczne centrum Chełmna leży na wysokiej skarpie odległej około 1,5 km od Wisły, pozostałe osiedla - głównie wielkopłytowe - na wschód i południe od niego.
Chełmno już od wczesnego średniowiecza było ważnym grodem, co potwierdziło niedawne odkrycie pozostałości dużej bazyliki romańskiej z XI w. oraz grodziska i cmentarzyska w pobliskim Kałdusie. W XI - XII w. Chełmno pełniło funckję grodu kasztelańskiego. Trudno się więc dziwić że Krzyżacy to właśnie miasto wybrali w 1228 roku na stolicę ziemi chełmińskiej, a w latach 1230 - 1250 było głównym miastem zakonu i siedzibą I Komturii). 28 XII 1233 roku otrzymuje prawa miejskie (odnowione po pożarze w 1251), które stają się wzorem dla lokacji około 200 miast wschodniopomorskich i mazowieckich. Odtąd rozpoczyna się największy rozwój miasta, które wstępuje do Hanzy, jednak nie zyskuje tak dużego znaczenia jak to planowano i wkrótce zostaje prześcignięte przez Toruń. Od 1466 na mocy pokoju toruńskiego w granicach Prus Królewskich. Od 1473 i ponownie, reaktywowana po upadku, od 1692, działała tutaj Akademia Chełmińska, szkoła średnia która współpracowała z Akademią Krakowską. W XVIII wieku Chełmno podupada, w 1772 dostaje się do zaboru pruskiego. 1806 Ksiestwo Warszawskie, 1815 Prusy (Wlk. Ks. Poznanskie), 1817 do Prus Zach.
W 1881 pierwszą na świecie operację żołądka wykonuje tutaj Ludwik Rydygier.

Zabytki

Chełmno jest wyjątkowe bogate w zabytki, zachowało się tutaj sześć (spośród siedmiu niegdyś istniejących) gotyckich kościołów, prawie nienaruszony średniowieczny układ urbanistyczny oraz prawie cały obwód murów miejskich, piękny renesansowy ratusz, a także wiele kamienic z XVIII - XIX w.
Układ urbanistyczny pochodzi prawdopodobnie z czasu drugiej lokacji, po r. 1251.

Znane postacie urodzone w Chełmnie

W Chełmnie zmarła Magdalena Mortęska (1554-1631), benedyktynka, ksieni tutejszego klasztoru i reformatorka zakonu benedyktynów, a także autorka dzieł religijnych.
Swoją klinikę w Chełmnie miał Ludwik Rydygier - chirurg, który przeprowadził tutaj pierwszą na świecie operację resekcji żołądka i udoskonalił wiele narzędzi chirurgicznych.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-11-27 12:33:17