Czytaj więcej"/> Drukuj
Bolesław_III_Krzywousty -

'
Bolesław III Krzywousty (ur. 20 sierpnia 1085 w Krakowie, zm. 28 października 1138 r.) – książę Polski 1102-1138, w latach 1097-1107 panował na Śląsku, w Małopolsce i Ziemi Lubuskiej, podczas gdy jego brat Zbigniew w Wielkopolsce, a po śmierci ich ojca Władysława Hermana w 1102 również na Mazowszu.
Bolesław wygnał brata w 1107 r. i objął samodzielną władzę, w obronie Zbigniewa wystąpił cesarz niemiecki Henryk V i w 1109 r. dokonał najazdu na Polskę. Działania wojenne toczyły się na Śląsku (obrona Głogowa, Bytomia, Wrocławia). Bolesław Krzywousty miał zwyciężyć Niemców w bitwie na Psim Polu. Jednak jest to prawdopodobnie legenda. Jak pisze prof. Stanisław Trawkowski, wzięła się ona z błędnego tłumaczenia nazwy Psie Pole, które było prawdopodobnie terenem przeznaczonym dla książęcej psiarni. Zbigniew wkrótce do Polski powrócił, jednak został przez brata oślepiony i wkrótce zmarł.
Za zbrodnię tę Bolesław został obłożony klątwą kościelną, co zwalniało wszystkich poddanych z obowiązku posłuszeństwa. By klątwa została zdjęta, Bolesław zaczął pościć i rozdawać jałmużnę. To jednak nie wystarczyło i zdesperowany król udał się z pielgrzymką na Węgry do klasztoru świętego Idziego. Musiał jednak szybko wracać, gdyż pod jego nieobecność w kraju wrzało. Ostatecznie boso podążył do Gniezna do grobu św. Wojciecha, gdzie przez 4 dni pościł, leżąc w popiele i włosienicy, nie rozmawiał z ludźmi rozdając jałmużnę ubogim i możnym. Poświęcenie to pomogło i klątwa została ściągnięta.
Bolesław Krzywousty odzyskał w 1116 r. Pomorze Gdańskie, a w latach 1121-1122 zhołdował Pomorze Zachodnie, czyniąc tamtejszego księcia Warcisława swym lennikiem. Aby silniej związać Pomorze z Polską, Bolesław zorganizował misję chrześcijańską. Pierwsza, prowadzona przez Hiszpana Bernarda nie przyniosła żadnych efektów. Dwie następne w latach 1124-1128 odbył biskup Otton z Bambergu. Udał się on m.in. do Pyrzyc, Stargardu, Wolina, Szczecina i Kołobrzegu. Ostatecznie udzielił on chrztu Pomorzanom, którzy uznali chrześcijaństwo za religię oficjalną.
W 1117 stłumił bunt wojewody Skarbimira, oślepiając go i przejmując jego majątek. W 1129 zawarł sojusz z Danią. Pod koniec życia Bolesław musiał walczyć o utrzymanie niezależności polskiego Kościoła. Spotkanie w Merseburgu z cesarzem Lotarem III w 1135 potwierdziło niezależność polskiej organizacji kościelnej od arcybiskupstwa w Magdeburgu. Na jego dworze pisał Gall Anonim – pierwszy polski kronikopisarz.
W swym testamencie, zwanym również statutem, w 1138 r. Krzywousty wprowadził w Polsce zasadę senioratu, chcąc w ten sposób zachować jedność państwa polskiego i zapobiec walkom o władzę między synami. Wydzielił im dziedziczne dzielnice (Władysławowi Wygnańcowi – Śląsk (ze stolicą we Wrocławiu), Bolesławowi Kędzierzawemu – Mazowsze (ze stolicą w Płocku), Mieszkowi Staremu – Wielkopolskę (ze stolicą w Poznaniu), Henrykowi Sandomierskiemu – Ziemię Sandomierską (Sandomierz)), a najstarszy z Piastów miał być seniorem (princepsem) władającym dzielnicą senioralną – Małopolską i Pomorzem Gdańskim, i być zwierzchnikiem krewnych oraz książąt Pomorza Zachodniego. Być może część terytorium (najprawdopodobniej Ziemię Łęczycką) otrzymała wdowa po Bolesławie – Salomea, jako tzw. oprawę wdowią. Ziemie te miały być po jej śmierci włączone do dzielnicy senioralnej.
Testament Bolesława Krzywoustego zapoczątkował w Polsce okres rozbicia dzielnicowego zwanego również rozdrobnieniem feudalnym. Rozbicie dzielnicowe było częstą sytuacją w średniowiecznej Europie – występowało m.in. na Rusi i Węgrzech. Po śmierci Bolesława władzę jako książę zwierzchni objął Władysław II Wygnaniec.

Wywód rodowodowy

{{Tree|ojciec_ojca=Kazimierz I Odnowiciel
zm. 28 listopada 1058|matka_ojca=Dobronega Maria Kijowska
zm. 1087 |ojciec_matki=Wratysław II Czeski
zm. 14 stycznia 1092|matka_matki=Adelajda Węgierska
zm. 27 stycznia 1062|ojciec=Władysław I Herman
zm. 4 czerwca 1102|matka=Judyta Czeska
zm. 24 grudnia 1086|osoba=Bolesław III Krzywousty
zm. 28 października 1138}}
Żony Dzieci
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-09-18 16:30:31