Czytaj więcej"/> Drukuj
Bohdan_Chmielnicki -
Bohdan_Chmielnicki -
pod Lwowem (obraz Jana Matejki)
Bohdan Zenobi Chmielnicki (urodzony ok. roku 1595 - zmarł 6 sierpnia 1657) - prawdopodobnie polski szlachcic - hetman Ukrainy, pisarz wojska zaporoskiego.
Urodził się prawdopodobnie w Czehryniu jako syn Michała (herbu Abdank), szlachcica w służbie Stanisława Żółkiewskiego i jego zięcia, Daniłowicza (dziadka ze strony matki króla Jana III Sobieskiego). Uczył się prawdopodobnie we Lwowie i w Krakowie. W 1620 po bitwie pod Cecorą, w której zginął jego ojciec, dostał się do niewoli tureckiej, w której nauczył się tatarskiego i tureckiego. W 1637 został pisarzem wojska zaporoskiego, a po skasowaniu tego urzędu był setnikiem czehryńskim. Po awanturze z podstarościm Czaplińskim (który zabił 10-letniego syna Chmielnickiego), oskarżony o próbę zorganizowania wyprawy na Turcję, Chmielnicki stanął na czele powstania jako hetman kozacki. Poparł starającego się o ugodę z Kozakami Jana Kazimierza w staraniach o tron Polski. Przekonany o słabości Polski i własnej sile, w początku 1649 podjął ideę utworzenia państwa ruskiego. Zbudował je, opierając na strukturach wojska zaporoskiego w sile ok 80 tys. ludzi, z rządem (starszyzna generalna), odpowiednikiem parlamentu (czerń kozacka) oraz aparatem państwowym pobierającym od chłopów i mieszczan podatki oraz kontrybucje.
Miał dwóch synów: Tymofieja (Tymosza) i Juraszkę (Jerzego), którzy jednak nie dorównywali talentami ojcu. Zmarł z powodu wylewu krwi do mózgu na wieść o fiasku wyprawy Rakoczego przeciwko Polsce.
Był utalentowanym i skutecznym politykiem, żołnierzem i wodzem. Dążył do niezależności Ukrainy, był przywódcą największego powstania kozackiego(stolica w Siczy Zaporoskiej), które mimo początkowych sukcesów nie przyniosło Ukrainie autonomii. Powstanie wybuchło na wiosnę 1648 roku. Odniósł sukcesy pokonując Polaków nad Żółtymi Wodami, pod Korsuniem i Piławcami. W roku 1649 zostały odparte ataki jego wojsk na Zbaraż i doszło do ugody w Zborowie. W 1651 roku przegrał pod Beresteczkiem i podpisał nową ugodę w Białej Cerkwi. Wówczas szuka potężnego sojusznika i w 1654 roku podpisuje w Perejasławiu układ z Rosją oddając się pod opiekę cara. Doprowadza to do połączenia znacznej części Ukrainy z Rosją i wieloletniej wojny Polski z Rosją.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-08-07 13:48:07