Czytaj więcej"/> Drukuj
Adam_Koc -
Oksford
, USA
| data urodzenia = 31 sierpnia
1891
| miejsce urodzenia = Plik:Romanov Flag.svg|20px|border
Suwałki
, wówczas Imperium Rosyjskie
| służba od = 1915 | stanowiska = | wojny i bitwy = I wojna światowa
, wojna polsko-bolszewicka
| późniejsza praca = | medale = }} Adam Koc (ur. 31 sierpnia 1891 w Suwałkach, zm. 3 lutego 1969 w Oksfordzie w USA, pseudonimy Witold, Szlachetny, Adam Krajewski) – uczestnik walk o niepodległość Polski w I wojnie światowej i wojnie polsko-bolszewickiej, polityk, poseł, dziennikarz, pułkownik dyplomowany WP.

Działalność niepodległościowa

Razem z młodszym bratem Leonem Wacławem, późniejszym pułkownikiem dyplomowanym WP, uczęszczał do Gimnazjum Męskiego w Suwałkach. Jesienią 1905, w czasie rewolucji, był członkiem komitetu strajkowego gimnazjalistów. W styczniu następnego roku rozpoczął naukę w Polskiej Prywatnej Siedmioklasowej Szkole Handlowej w Suwałkach (obecnie Zespół Szkół nr 4). Był członkiem Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckiego. W 1912 ukończył oficerską szkołę Związku Strzeleckiego w Stróży pod Krakowem, uzyskując stopień oficera Związku i znak oficerski "Parasol". 10 sierpnia 1914 przybył z Druskienik do Warszawy i samorzutnie objął komendę nad ZWC. Po 10 sierpnia został zastępcą Karola Rybasiewicza, komendanta połączonych organizacji ZWC i Polskich Drużyn Strzeleckich w Królestwie. 22 października 1914 bezimienna organizacja przyjęła nazwę Polska Organizacja Wojskowa. Adam Koc pod pseudonimem „Witold” został członkiem Komendy POW i komendantem Okręgu Warszawskiego. W maju 1915 udał się przez Skandynawię z raportami dla Józefa Piłsudskiego. Po wykonaniu zadania został wcielony do 5 Pułku Piechoty „Zuchowatych”. 18 września 1916 ciężko ranny w bitwie pod Sitowiczami nad Stochodem. Tamtego dnia poległ sierżant Aleksander Emirza Beg Sulkiewicz, próbując udzielić pomocy rannemu Kocowi. 17 lipca 1917 po kryzysie przysięgowym internowany w obozie w Beniaminowie. Jego brat, ppor. Leon Koc w przebraniu szeregowego został internowany wraz ze swoimi żołnierzami w obozie w Szczypiornie. W kwietniu 1918 zwolniony z obozu, zastąpił Tadeusza Kasprzyckiego w Konwencie „A” i objął Komendę Naczelną POW Nr 1 w Warszawie. 10 listopada 1918 razem z księciem Lubomirskim, członkiem Rady Regencyjnej, na czele grupy działaczy POW witał Józefa Piłsudskiego, który wracał z Magdeburga.

Służba w Wojsku Polskim

Dekretem Naczelnego Wodza z dnia 17 grudnia 1919 przyjęty do Wojska Polskiego i z dniem 1 stycznia 1920 przydzielony do Oddziału V Naczelnego Dowództwa Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 1 z 17.01.1920 r.. Od 1 stycznia 1920 członek Kapituły Tymczasowej Orderu Virtuti Militari. Od sierpnia do października 1920 dowodził Dywizją Ochotniczą. Członek tajnej organizacji pod nazwą „Honor i Ojczyzna” zwanej też „Strażnicą” założonej w 1921 przez gen. Sikorskiego za wiedzą i zgodą Piłsudskiego i Sosnkowskiego. Słuchacz Kursu Doszkolenia Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie 1923-1924. Z dniem 15 października 1924 otrzymał tytuł oficera Sztabu Generalnego i przydział na stanowisko I referenta w Inspektoracie Armii Nr II w Warszawie (na czele tego inspektoratu stał gen. broni Lucjan Żeligowski). Z dniem 1 lutego 1925 mianowany zastępcą komendanta Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia Armii w Rembertowie. Następnie pełnił służbę na stanowisku szefa Wydziału Wyznań Niekatolickich M.S.Wojsk. Od 14 września 1926 Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 37 z 14.06.1926 r. do 4 marca 1928 szef sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie. Według Mariana Romeyki w powszechnym odbiorze Adam Koc miał na tym stanowisku „nadzorować” dowódcę korpusu, gen. Sikorskiego. Zaprzecza temu Bogusław Miedziński twierdząc, że w tym samym czasie Marszałek pozbył się z Warszawy oficerów z tzw. „Koc-grupy”, czyli osób, które udzieliły mu zdecydowanego poparcia w maju 1926. Do tej grupy należeli: Józef Beck, Ignacy Matuszewski, Anatol Minkowski, Kazimierz Stamirowski, Kazimierz Świtalski. W marcu 1928 przeniesiony został do dyspozycji komendanta Kadry Oficerów Piechoty.Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 8 z 21.03.1928 r., s. 87 Z dniem 26 marca tego roku przeniesiony w stan nieczynny na czas trwania kadencji sejmowej,Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 9 z 26.04.1928 r., s. 176 a z dniem 30 kwietnia 1930 w stan spoczynku.Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 8 z 31.03.1930 r.

Działalność polityczna

Był posłem na Sejm z ramienia Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. W latach 1929 – 1930 założyciel i redaktor naczelny "Gazety Polskiej". Jeden z pierwszych dziesięciu osób odznaczonych Krzyżem Niepodległości. Członek Kapituły tego odznaczenia. Od 16 grudnia 1930 do 1936 wiceminister skarbu. Od marca do maja 1936 prezes Banku Polskiego. Po rozpadzie BBWR, założyciel 1 marca 1937 roku Obozu Zjednoczenia Narodowego , oskarżanego o antysemityzm, nacjonalizm i tendencje faszystowskie. Szef tej organizacji w latach 1937–1938. W niedzielę 18 lipca 1937 w Świdrach Małych, w willi pułkownika miał miejsce nieudolny zamach na jego życie. Zamachowiec, Wojciech Bieganek zginął w wyniku eksplozji materiału wybuchowego. W emigracyjnym rządzie Władysława Sikorskiego był ministrem skarbu oraz ministrem przemysłu i handlu. W 1940 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie przebywał do końca życia.

Awanse

Ordery i odznaczenia

Źródła

Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-09-28 14:03:37