Czytaj więcej"/> Drukuj

Ślązacy - grupa etniczna mająca cechy protonarodu, zamieszkująca głównie tereny Śląska, posługująca się językiem polskim oraz gwarą śląską, uznawaną powszechnie za regionalną odmianę polszczyzny. Zgodnie z wynikami Narodowego Spisu Powszechnego z 2002, narodowość śląską deklaruje 173 200 osób, głównie mieszkańców Górnego Śląska. Dodatkowo w spisie powszechnym w 2001 około 40 000 obywateli Czech zadeklarowało narodowość śląską, choć w większości ich językiem jest czeski.

Kontrowersje

Sprawa uznawania ogółu osób deklarujących przynależność do narodowości śląskiej za naród jest kontrowersyjna. Dla propagatorów ruchu śląskiego wyniki przeprowadzonego spisu z 2003 są potwierdzeniem jego istnienia. Na tej podstawie twierdzą oni, że Ślązacy są największą mniejszością narodową w Polsce. Podkreślają też, że Główny Urząd Statystyczny zdefiniował narodowość jako deklaratywną cechę indywidualną każdego człowieka, wyrażającą jego związek emocjonalny, kulturowy lub genealogiczny z określonym narodem lub grupą etniczną. Na tej podstawie uważają, że wyników spisu nie można negować. Wielu Ślązaków także uznaje swą gwarę za osobny język, jednak nie jest to pogląd powszechnie akceptowany.
Natomiast przeciwnicy uznania tej grupy osób za naród twierdzą, że akcja ta ma tło wyłącznie polityczne i docelowo jej przywódcy dążą do wywalczenia korzyści ekonomicznych (więcej środków i autonomia dla tego regionu) oraz politycznych (mandaty w parlamencie). Uważają też, że Ślązacy zawsze byli Polakami, a wyniki spisu pokazują jedynie skalę rozgoryczenia przemianami ekonomicznymi regionu, a nie rzeczywiste powstanie nowej narodowości.

Historia

W okresie dwudziestolecia międzywojennego zarówno Polska, jak i Niemcy określały ludność żyjąca na Śląsku wyłącznie jako Polaków albo Niemców. W niewielkim stopniu rozróżniano grupy ludności o mieszanej narodowości lub nie określające swojej narodowości.
Natomiast władze czechosłowackie wprowadziły w latach 20. XX wieku pojęcie narodu śląskiego na użytek spisów powszechnych przeprowadzanych w tym kraju. Wpisując bez wiedzy zainteresowanych narodowość śląską administracja czechosłowacka obniżała w statystykach liczebność ludności polskojęzycznej żyjącej na Śląsku Opawskim oraz w należącej do Czechosłowacji części Śląska Cieszyńskiego (tzw. "Zaolziu"). We współczesnych Czechach to obywatel deklaruje swoją narodowość.

Demografia

Dokładna liczba osób poczuwających się do bycia Ślązakami jest trudna do ustalenia. Spis Powszechny z 2003 zezwalał na udzielenie tylko jednej odpowiedzi na pytanie o narodowość, więc możliwe jest, że wiele osób poczuwających się do bycia polskimi Ślązakami wybrało narodowość polską. Z drugiej strony wiele osób zamieszkujących Śląsk uważa, że bycie Ślązakiem jest równoznaczne z byciem Polakiem w takim samym stopniu co bycie Wielkopolaninem czy Mazowszaninem.

Geografia

Ślązacy zamieszkują głównie tereny Górnego Śląska, jednak istnieją również duże skupiska Ślązaków w Niemczech i USA.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2020-08-14 18:40:19